3 มหาบูชาที่เขมราฐ | คมชัดลึก

          บั้งไฟหมื่น บั้งไฟแสน บั้งไฟล้าน
          นี่ว่าตามศักดิ์ของบั้งไฟ
 
          องค์หมื่น องค์แสน องค์ตื้อ คือพระใหญ่ 3 มหาบูชา คำว่า ตื้อ หมายถึงมากมาย ยิ่งใหญ่ สุดคณานับ มากกว่าหมื่นบวกแสนบวกล้านนะครับ
 
          ผมเคยเล่าว่าผมได้เดินทางไปเยือนเมืองเขมราฐ อำเภอเล็กๆ ริมน้ำโขง ของจังหวัดอุบลราชธานี เพื่อไปเก็บข้อมูล และไปดูสถานที่เพื่อนำมาเขียนนิยายเรื่องหนึ่ง ในที่สุดผมก็เขียนเสร็จ
 
          ตัวละครของผมเป็นเด็กหนุ่มสาวเยาวชนระดับชั้นมัธยม ผมจินตนาการเรื่องราวโดยผูกโยงไว้กับฉากสถานที่จริง ตัวละครของผมได้ไปไหว้เจ้าปู่ที่ “ดอนปู่ตา” เป็นสถานที่ที่คนเมืองเขมราฐให้ความเคารพศรัทธา ตั้งอยู่บนพื้นที่ที่เป็นเนินลอน มีบริเวณกว้างขวาง แวดล้อมด้วยหมู่พฤกษานานาพรรณ และที่นั่นมีต้น “กงพะเนียง” ไม้ยืนต้นทรงสูงใบรูปหอก ชื่อกงพะเนียงนี้ เป็นชื่อหมู่บ้านดั้งเดิม ก่อนจะได้รับมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมยกระดับขึ้นเป็นเมือง ในปี พ.ศ.2357 ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย มีพระเทพวงศาเป็นเจ้าเมืองคนแรก และที่ดอนปู่ตานี้ มีอนุสาวรีย์ขุนเทพวงศา ตั้งเด่นเป็นสง่าอยู่กลางลาน ที่นี่ยังเป็นสถานที่ตั้งศาลาหลักเมืองด้วย
 
          วันที่ผมไปเยือน 11 สิงหาคม 2554 ที่ผ่านมา อาจารย์สุรวุฒิ ยุทธิชนะ และเด็กๆ มัคคุเทศก์น้อย ยุววิจัยได้พาไปไหว้พระขอพร พระเจ้าใหญ่ครบทั้ง 3 องค์ โดยความกรุณาของเทศบาล ที่ให้ใช้มินิบัสแสนงามเป็นพาหนะ ผมยังจำตราสัญลักษณ์ของเทศบาลได้ เป็นรูปสิงห์ยืนกลางดอกบัวบาน สง่างามอยู่ในซุ้มเรือนแก้ว สีประจำคือ เหลือง-แดง เหลืองนั้นสีดอกลมแล้ง ส่วนแดงนั้น แดงดอกจาน
 
          พระเจ้าองค์หมื่นอยู่ที่วัดอูบมูง เป็นพระองค์น้อง เนื้อดิน พระเนตรเหล็กไหลถูกควักไปก่อนหน้านั้น พร้อมพระเศียรที่ถูกบั่นไปด้วย ที่เห็นปัจจุบันคือพระเศียรที่สร้างขึ้นใหม่
 
          ที่บริเวณพระชงค์ (แข้ง) มีรูกลมๆ สำหรับระบายน้ำที่ขังอยู่บริเวณหน้าตักเวลาที่การสรงน้ำ
 
          พระเจ้าองค์แสน อยู่ที่วัดพระโตบ้านปากแซง ปัจจุบันอยู่ในเขตอำเภอนาตาล ที่เพิ่งตั้งขึ้นใหม่ได้สักสองปี
 
          พระเจ้าองค์ตื้อ มีพุทธลักษณะงดงามแบบไม่เหมือนใครเป็นพระปางมารวิชัย ที่เคารพศรัทธาของทั้งชาวไทย และชาวลาว พระเศียรมีขนาดใหญ่เกือบเท่าๆ องค์พระ พระพักตร์กว้างนาสิกแบน “ปีกจมูกกว้าง”
 
          พระองค์แสนอยู่วัดโพธิ์ในตัวเมืองเขมราฐ
 
          ผมกล่าวถึงองค์แสนทีหลัง เพราะเป็นพระองค์สุดท้ายที่ผมได้ไหว้ขอพร เนื่องจากวัดโพธิ์เป็นจุดสุดท้าย ที่ผมได้เที่ยวชมก่อนอำลา เป็นพระปางมารวิชัยในซุ้มเรือนแก้ว ตามประวัติว่าค้นพบโดยแม่ชีขาวชาวลาว ที่อพยพหนีภัยสงครามแต่ครั้งที่ไทยตีศีสัตตนาคนหุต
 
          ที่วัดโพธิ์แห่งนี้ เป็นสถานที่สำคัญในนิยาย “เขมราฐ” ของผม ที่ท่าน้ำริมเขื่อนที่ศาลานาคราช ผมเคยไปนั่งพิงเสาศาลามองไปยังสายน้ำโขงซึ่งเวลานั้นมีน้ำเต็มฝั่ง แต่ในเรื่องเป็นฤดูแล้ง ผมต้องอาศัยจินตนาการจากคำบอกเล่าของคนเขมราฐเอง ผมมีเวลาที่เมืองเขมราฐเพียง 3 วัน กลับมาเขียนเรื่อง “เขมราฐ” ที่มีเหตุการณ์เกิดขึ้นที่เขมราฐเป็นเวลา 45 วัน
 
          เขียนบทความนี้ในวาระที่เขียนนิยายเสร็จ... ผมคงต้องหาโอกาสไปเมืองเขมราฐอีกครั้ง เพื่อพบและขอบคุณเมืองเขมราฐ เมืองเล็กๆ ที่แสนงาม...
 
          จะไปเยือนโรงเรียนเขมราฐพิทยาคมเพื่อคุยเรื่องวรรณกรรม การอ่านการเขียนและร้องเพลงให้ฟังครับ