ศิลป์แห่งแผ่นดิน - ปฐมบทอภิมหาตำนาน "เอ็กซ์เมน" | คมชัดลึก

 นอกเหนือจากความยิ่งใหญ่ตระการตาของมหาเจดีย์ชเวดากองที่ย่างกุ้ง “ชเวซิกอง” ที่พุกาม และเจดีย์นับพันหมื่นทั่วประเทศ  

 จิตใจของชาวพม่านับเป็นความยิ่งใหญ่ทางนามธรรมที่งดงามตระการใจยิ่งนัก การดำรงอยู่ของพระพุทธศาสนาในพม่านั้น มั่นคงลงลึกถึงจิตวิญญาณ ขณะที่ประเทศไทยเรานั้นดูเหมือนจะย่อหย่อนลงไป โดยไปติดอยู่กับรูปแบบพิธีกรรม เทิดทูนศาสนาในรูปสถาบัน ซึ่งยังเถียงกันไม่จบเรื่องการบัญญัติพระพุทธศาสนาให้เป็นศาสนาประจำชาติ

 พุทธสถานในพม่านั้น เป็นสถานที่แห่งความสงบโดยแท้ ผมเห็นคนหนุ่มสาวอยู่ในกิริยาสำรวม ทั้งกาย วาจา ใจ ซึ่งในประเทศไทยเรามีแต่คนสูงอายุเท่านั้นที่เข้าวัด ส่วนคนหนุ่มสาวเรานิยมเข้าห้างสรรพสินค้า

 เจดีย์สุเลพญากลางใจเมืองย่างกุ้ง แวดล้อมไปด้วยความเคลื่อนไหวแห่งยวดยาน ความพลุกพล่านของผู้คน แต่ครั้นเราเหยียบย่างเข้าสู่เขตพุทธาวาส เหมือนได้เข้าไปสู่โลกอันเงียบสงบ รับรู้ได้จากความงดงามของสถาปัตยศิลป์ และจากกิริยาอาการอันสำรวม จากแววตาที่อุ่นฉายพลังศรัทธาของประชาชนชาวพม่า

 พระพุทธรูปในพม่าไม่ว่าปางอะไร พระเนตรจะเบิก พระโอษฐ์จะแย้มยิ้ม พูดง่ายๆ ว่า “หน้าอิ่มและตาหวาน”

 ที่เมืองสิเรียม (ชื่อที่คนไทยคุ้นเคย) เมืองเล็กๆ ห่างจากย่างกุ้งไปไม่มาก มีพุทธสถาน และเจดีย์อยู่บนเกาะกลางแม่น้ำ เรียกว่า “เยเลพญา” เมืองสิเรียมนี้เคยเป็นเมืองท่า มีเรือสินค้าชาวดัตช์ ฝรั่งเศส อังกฤษ มาเทียบท่าค้าขายในช่วงศตวรรษที่ 15

 ปัจจุบันเป็นเมืองเล็กๆ ที่เงียบสงบ ศูนย์รวมจิตใจของเมืองอยู่ที่ เยเลพญา เจดีย์สีทองบนเกาะเล็กๆ เพียงได้นั่งเรือไปไหว้พระ นั่งพักผ่อนกายใจบนศาลา ได้พูดคุยได้สบตากับผู้คนที่มีอัธยาศัยไมตรี ให้อาหารปลาที่มีอยู่ชุกชุมคลาคล่ำในน้ำที่ขุ่นข้น พุทธสถาปัตยกรรมของพม่า มลังเมลืองด้วยสีทองสุกอร่าม ขับเน้นด้วยสีแดง สีเขียว ลวดลายฉลุด้วยไม้และแผ่นโลหะงามโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์

 ผมใช้เวลาอยู่บนเกาะกลางน้ำนี้นานหลายชั่วโมง มีวาสนาได้รู้จักสาวชาวหงสาวดี นามว่า “อีดามู” เธอสนทนาด้วยภาษาอังกฤษคล่องแคล่วฉะฉาน แต่ครั้นผมถามถึงหญิงงามชาวพม่าที่ชื่อ “ออง ซาน ซู จี” เธอกลับนิ่งอึ้งไปในบัดดล

 ผมถ่ายภาพ “เยเลพญา” มาหลายภาพ ซึ่งไม่ว่าตากล้องที่ไหนก็จะได้ภาพเจดีย์กลางน้ำจากมุมมองไม่ต่างกัน คือถ่ายจากท่าเรือ เห็นต้นมะพร้าวโด่เด่ 3 ต้น เพิ่มเสน่ห์อีกอักโข

 ผมมองเป็นเพียงนักท่องเที่ยวสมัครเล่น แวะเที่ยวชมแวะดมๆ พอได้กลิ่น ชิมโน่นนิด นี่หน่อยพอรู้รส ไม่ได้เจาะลึกถึงตับไตไส้พุงแบบมืออาชีพหรอกครับ ได้รูปถ่ายมาสักชุด เขียนภาพ วาดเส้นบ้าง สีน้ำบ้าง สักสองสามภาพก็สุขใจแล้ว

 แฟนๆ คอลัมน์นี้หากใครมีโอกาสได้ไป "เยเลพญา" ที่เมืองสิเรียม ลองหามุมถ่ายรูปที่ต่างไปจากที่ผม (หรือใครๆ) ถ่ายมานี้ดูนะครับ ซึ่งคงต้องเช่าเรือแล่นอ้อมไปด้านหลัง อยากรู้จังว่า มองจากฝั่งโน้นจะเห็นภาพเจดีย์กลางน้ำนี้สวยงามเพียงไร

"ศักดิ์สิริ มีสมสืบ"