ขอบคุณเขมราฐ | คมชัดลึก

          จับระยะทางได้ 710 กิโลเมตร จากนครสวรรค์ ผ่านชัยภูมิ บ้านไผ่ มหาสารคาม ร้อยเอ็ด ยโสธร อำนาจเจริญ จนถึงจุดหมายปลายทาง อ.เขมราฐ อำเภอชายแดนของ จ.อุบลราชธานี เมืองที่มีฐานะเมืองหน้าด่าน ตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย พ.ศ.2357 จนถึงยุคสมัยเปลี่ยนแปลงระบบการปกครอง
 
          ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นอำเภอเขมราฐ ผมมาเยือนเขมราฐก็ด้วยมีภารกิจเขียนเรื่องดีๆ สักเรื่องโดยมีอำเภอเล็กๆ นี้เป็นฉาก และมี “บุคคลไม่สำคัญของโลก” ประกอบกรรมกระทำสิ่งดีๆ ให้สังคม “ทำสิ่งเล็กๆ ด้วยความรักอันยิ่งใหญ่”
 
          บุคคลแรกที่ผมได้พบคือ ท่านอาจารย์สุรวุฒิ ยุทธชนะ แห่งโรงเรียนเขมราฐพิทยาคม ท่านเป็นคนใต้ ชาวนครศรีธรรมราช ที่มาหยั่งรากชีวิตและอุดมการณ์ลงบนแผ่นดินคมขวานริมโขงแห่งนี้ ผมเรียกท่านว่า “พี่วุฒิ” เพราะอาวุโสกว่าผม 4 ปี ผม (และครอบครัว) ได้รับการดูแลอย่างดี อิ่มหมีพีมัน นอนหลับสบายได้ข้อมูลความรู้ ได้ดู ได้เห็น ได้ดม ได้ลูบ ได้คลำ ครบอรรถรส
 
          ผมยังได้พบเด็กๆ มัธยม บรรดาลูกศิษย์ของท่าน นำผมชมบ้าน ชมเมือง ชมวัด โดยรถบัสปรับอากาศอย่างดี มีมัคคุเทศก์สาวน้อยสิบกว่าชีวิต ประกบติดกาย อธิบาย สาธยาย พรรณนา เรื่องราวประวัติศาสตร์ ตำนานเก่าเล่าปะติดปะต่อโยงอดีตเชื่อมปัจจุบัน เยาวชนแห่งโครงการ “ยุววิจัย” ทุกคนพูดจาฉะฉาน ผมฟังอย่างเพลิดเพลิน เข้าหูซ้ายทะลุหูขวาไปบ้าง แต่ก็ยังเหลือค้างในหัวสมอง และหัวใจผมมากพอที่จะใช้ต่อเรื่องต่อราว สร้างสรรค์วรรณกรรมให้ลุล่วงภารกิจ ตามโครงการ (ที่ สสส. ให้การสนับสนุน)
 
          สำคัญกว่าข้อมูลเชิงวิชาการ คือแรงบันดาลใจที่ผมได้ล้วง ควัก จากหัวใจของพวกเขาออกมาตีความ หัวใจของคนเล็กๆ ในชุมชนท้องถิ่น ที่มีความหวัง มีความฝัน มีอุดมการณ์อันมุ่งมั่น
 
          อาจารย์สุรวุฒิ “พี่วุฒิ” พาผมไปดูร่องรอย “สนามบินลับเสรีไท” ที่ชาวบ้านผู้มีใจรักชาติ ณ กาลครั้งนั้น ได้สร้างไว้อย่างลับๆ ลับเสียจนคนเขมราฐน้อยคนนักจะรู้ จากนั้นพาผมไปดูแหล่งโบราณคดีปลายยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่เพิ่งขุดค้นพบใหม่เมื่อปี 2551 สิ่งที่พบคือ ภาชนะดินเผาขนาดใหญ่ ลักษณะคล้ายไห (ที่ทุ่งไหหินในลาว) ภายในบรรจุศพ พร้อมสิ่งของเครื่องใช้เช่นอาวุธ และเครื่องประดับ
 
          ยุวมัคคุเทศก์สาวน้อยพาไปเที่ยววัดไหว้พระพุทธรูปสำคัญ 3 องค์ 3 วัด คือพระใหญ่องค์หมื่น องค์แสน และองค์ตื้อ
 
          วันเวลาอันแสนสั้นที่ผมได้มาเยือนเขมราฐ ผมได้รับน้ำใจอันอบอุ่นแจ่มใส ไร้ร่องรอยการรักษาหน้า ไม่มีม่านบังตา มารยาท ด้วยบุคลิกภาพอันโปร่งใสสบายตา พาสบายใจของท่านอาจารย์สุรวุฒิ เปล่งประกายผ่านผิวพรรณสีดำคล้ำ ผ่านสุรเสียง “ทองแดง” ฉะฉานคมกริบอย่างคนใต้แดนสะตอ
 
          ผมได้รับทุกสิ่งทุกอย่างมากพอ กลับจากเขมราฐ วาดหวังว่าจะสร้างสรรค์นิยายขนาดสั้นได้สักเรื่อง ด้วยความมั่นใจ เพราะผมได้ความรู้ ข้อมูล อย่างละเอียดละออ และที่สำคัญ ผมได้พบตัวละครที่มีพลังของผมแล้ว ขอบคุณเทศบาลตำบลเขมราฐ
 
          ขอบคุณเด็กๆ ขอบคุณพี่ๆ น้องๆ ที่ช่วยเข็นรถขึ้นจากหล่ม ..ขอบคุณเขมราฐมาตามสายลม หวังว่าคงได้ยิน