
เรื่องยุ่งๆ ของครูเพลง
มองผ่านเลนส์คม:เรื่องยุ่งๆ ของครูเพลง โดย... นคร ศรีเพชร
ตั้งแต่ต้นปีที่ผ่านมามีนักแต่งเพลงหลายคนเจ็บป่วยและล่วงลับไปอย่างน่าใจหาย คนในวงการลูกทุ่งก็ได้ร่วมใจกันจัดงานกตัญญูครูเพลงเหล่านั้นกันแทบทุกเดือน
เรื่องที่ตามมาของนักแต่งเพลงบางคนที่เคยรุ่งเรืองในอดีตคือ ปัญหาเรื่องลิขสิทธิ์เพลงที่เรื้อรังกันมานานนม บางคนก็สิ้นลมไปก่อนที่จะสะสางทำเรื่องราวให้เรียบร้อยเป็นมรดกตกทอดให้รุ่นลูกหลาน
ปล่อยให้คนอยู่หลังทะเลาะกันแย่งลิขสิทธิ์เป็นที่น่าอับอายขายหน้าคนในวงการ
เรื่องหนึ่งที่ต้องยอมรับกันให้ได้คือ คนในวงการเพลงยุคเก่าๆ มักจะไม่ได้อยู่แบบผัวเดียวเมียเดียว ครูเพลงหลายคนมีบ้านเล็กบ้านน้อยหรือบางคนเลิกกับภรรยาคนแรกที่ลำบากกันมา ครั้งพอเริ่มมีความเป็นอยู่สุขสบายกลับกลายเป็นคนใหม่เข้ามาเสวยสุข
ครั้นยามเจ็บป่วยหรือตายไป เรื่องวุ่นวายจึงเกิดขึ้นกับทายาท เรื่องระบบการจัดการลิขสิทธิ์และการแบ่งปันผลประโยชน์จากมรดกเพลงขอยกนิ้วให้ศิลปินแห่งชาติครูชาย เมืองสิงห์ที่ท่านได้สร้างระบบที่ดีในครอบครัวให้ลูกๆ ทุกคนไม่ต้องทะเลาะกันตั้งแต่ยังมีชีวิตอยู่
เพราะท่านได้เห็นนักร้องนักแต่งเพลงในรุ่นเดียวกันมาแล้วว่า มีปัญหาที่ค้างคากันไม่จบสิ้น
บางคนเมื่อมีชีวิตอยู่ไม่ได้มีทายาทหรือครอบครัวมาดูแลครั้นมีคนอื่นมาช่วยเหลือยามทุกข์ยาก สุดท้ายก็ต้องมีเรื่องทะเลาะกันว่า มรดกบางส่วนที่ท่านมอบไว้ให้คนสุดท้ายที่เข้ามาดูแลในชีวิตแต่กลับถูกขัดขวางจากคนในครอบครัวที่ไม่เคยมาดูดำดูดีกันเลยเห็นหน้ากันก็ตอนตายเท่านั้น
ในแวดวงไฮโซเองก็มีเรื่องราวทำนองนี้ฟ้องร้องกันวุ่นวายซึ่งทำให้คนตายไปอยู่ไม่สุขและเสื่อมเสียชื่อเสียงไปด้วย
น่าเสียดายที่คนตายไปแล้วไม่ได้พูดหรือมีหลักฐานสั่งเสียอย่างชัดเจน จึงทำให้คนอยู่หลังต้องมาบาดหมางใจกันไม่มีที่สิ้นสุด
ถ้าย้อนไปศึกษาเรื่องราวของคุณพุ่มพวง ดวงจันทร์ต้องชื่นชมว่าว่าเธอรอบคอบมาก ในขณะที่ป่วยอยู่ได้ให้น้องสาวบันทึกเสียงพูดที่เป็นความในใจของเธอไว้ในตลับเทปเพราะเธอเขียนหนังสือไม่ได้
แต่หลังจากนั้นมาเทปดังกล่าวกลับกลายเป็นชนวนให้คนอยู่ข้างหลังต้องแตกแยกกันชนิดที่แทบจะไม่เผาผีกันอีกเลย
อีกเรื่องหนึ่งที่ไม่เห็นด้วยกับคนรุ่นหลังที่เมื่อพูดถึงลิขสิทธิ์เพลงก็มักจะปัดให้ค่ายเพลงหรือนายห้างตกเป็นจำเลยทุกที หลายคนพยายามบอกว่าถูกโกงลิขสิทธิ์ ซึ่งถ้าศึกษากันจริงๆ แล้ว ครูเพลงบางคนได้นำเพลงไปขายให้ห้างเทปจริงๆ และรับเงินเป็นก้อนออกมาใช้จ่ายก่อน โดยไม่ทราบว่า ในอนาคตเรื่องลิขสิทธิ์ต่างๆ จะกลายเป็นขุมทรัพย์มหาศาล
เรื่องนี้จะโทษผู้ซื้อหรือห้างเทปอย่างเดียวก็ไม่น่าจะถูกต้องเพราะคนทำธุรกิจก็ย่อมต้องมีการเสี่ยง การซื้อเพลงไว้และจ่ายเงินออกไปนั้นเขาถือว่าเป็นการลงทุน แล้วทำไมเพลงที่ไม่โด่งดังไม่เห็นจะมีใครมาโวยวายทั้งๆ ที่หลายค่ายก็จ่ายเงินซื้อไปกอดไว้อย่างไม่รู้อนาคต
บางคนชอบแอบอ้างตัวเลขว่าสมัยก่อนขายเพลงได้ไม่กี่ร้อยบาท แต่ค่ายเพลงเอาไปทำประโยชน์ได้มหาศาล ทำไมไม่นึกดูว่าค่าของเงินในขณะนั้นราคาทองบาทละ 400 บาทเท่านั้น รถยนต์ก็คันละหลักหมื่น เงินจำนวนนั้นในระยะเวลาดังกล่าวทำให้ครูเพลงหรือนักร้องหลายคนมีความเป็นอยู่ดีลืมตาอ้าปากได้เหมือนกันถ้ารู้จักเก็บรู้จักใช้
ความเจ็บปวดของคนทำธุรกิจค่ายเพลงในแง่มุมที่ถูกครูเพลงหรือนักร้องหลอกก็มีเช่นกันเช่น แอบไปขายให้หลายๆ เจ้ารับเงินมาหมดโดยไม่คิดว่าในกาลต่อมามันจะมีปัญหา ขอให้ขายและได้เงินใช้ไปพลางๆ ก่อน
เราต้องแยกแยะให้ชัดเจนว่า พ่อค้าเพลงหรือนายทุนที่ควรถูกตำหนิเกี่ยวกับการซื้อขายลิขสิทธิ์เพลงคือ พวกที่โกงสัญญา เช่นเขียนชื่อเพลงจำนวนหนึ่งแต่ไปเขียนแนบท้ายอีกเป็นร้อยเพลง ซึ่งครูเพลงตามเล่เหลี่ยมไม่ทัน พวกนี้ต่างหากที่ควรจะต้องตำหนิหรือสาปแช่งให้ตายตกไปตามๆ กัน
สมัยก่อนครูเพลงก็มักง่ายไม่น้อยประเภทไปเอาเงินเขามาแล้วเขาให้เซ็นชื่ออะไรก็ยอมหมดไม่อ่านสัญญาก็มี อย่างนี้เมื่อเกิดปัญหาขึ้นจะไปโทษกันฝ่ายเดียวก็ไม่น่าจะถูก
ปัญหาเรื่องลิขสิทธิ์เพลงในบ่านเราแก้ไขกันยากมากพอๆ กับเรื่องแผ่นผีซีดีปลอม ไม่ว่ารัฐบาลไหนๆ ก็ยังทำไม่สำเร็จ
น่าเสียดายที่ปีนี้ไม่ได้มีบุคคลในวงการเพลงหลุดเข้าไปเป็นสส.เพราะอยากดูจังเลยว่า สิ่งที่ให้คำมั่นสัญญากับคนในวงการว่าจะเข้าไปดูแลเรื่องลิขสิทธิ์ทรัพย์สินทางปัญญานั้นจะทำได้ดังปากพูดหรือเปล่า
สิ่งที่จะฝากให้คิดกันในวงการคือเรื่อง ของปัญหาลิขสิทธิ์เท่าที่ติดตามข่าวมานั้น ส่วนใหญ่ในอดีตล้วนแต่เป็นการสมยอมกันระหว่างผู้ซื้อกับผู้ขาย ไม่ได้มีการเอาปืนจ่อหัวบังคับให้เซ็นสัญญากันเลยสักคน



