(คลิปข่าว) ถอดบทเรียนชีวิตหนี้ ...ปัญหานี้ยังมีทางออก! | คมชัดลึก

สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย หรือ ทีไอเจ พร้อมด้วยตัวแทนจากกรมสอบสวนคดีพิเศษ หรือดีเอสไอ ลงพื้นที่เปิดวงเสวนากับชาวบ้านหนองสระ อำเภอบ้านด่าน จังหวัดบุรีรัมย์ เพื่อศึกษาถึงแนวทางการแก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบอย่างครบวงจรและยั่งยืน โดยมี ศาสตราจารย์พิเศษ ดอกเตอร์ กิตติพงษ์ กิตยารักษ์ ผู้อำนวยการ ทีไอเจ และ พันตำรวจโท วิชัย สุวรรณประเสริฐ เลขานุการศูนย์ช่วยเหลือลูกหนี้ฯ ดีเอสไอ ไปร่วมรับฟังประสบการณ์จากชาวบ้านด้วยตนเอง

ปัญหาหนี้ของชาวบ้านกลุ่มนี้ มีสาเหตุจากการกู้ยืมเงินในระบบมาใช้เป็นเงินทุนสำหรับการทำเกษตรกรรม แต่ปรากฏว่าราคาผลิตผลที่ขายได้ต่ำกว่ายอดหนี้ที่กู้มา ทำให้มีรายได้ไม่เพียงพอต่อการใช้จ่ายในครอบครัวและกลายเป็นหนี้ จากสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ทำให้ชาวบ้านต้องไปกู้เงินจากกองทุนของรัฐ แต่ก็ผ่อนจ่ายรัฐไม่ไหวอีก สุดท้ายจึงหันไปพึ่งพาเงินกู้นอกระบบไกรศร ฟับประโคน ผู้ใหญ่บ้านดงกระทิง ตำบลโนนขวาง อำเภอบ้านด่าน บอกกับ "ล่าความจริง" ว่า สาเหตุของการเป็นหนี้ มาจากการใช้จ่ายในชีวิตประจำวันและการทำเกษตรกรรมที่ขาดทุน รวมถึงการกำหนดราคาผลผลิตทางการเกษตรแบบชี้นำ ทำให้ชาวบ้านต้องเปลี่ยนแปลงการเพาะปลูกไปตามที่รัฐแนะนำ ทั้งๆ ที่บางทีก็ไม่มีความถนัด ทำให้กลายเป็นว่ายิ่งรัฐบาลช่วยชาวบ้านเท่าไหร่ ชาวบ้านก็ยิ่งเป็นหนี้มากขึ้นเท่านั้นเช่นเดียวกับป้าหนูแดง ทองใบ ประธานกลุ่มแม่บ้านเกษตรกร ตำบลทุ่งจังหัน อำเภอโนนสุวรรณ จังหวัดบุรีรัมย์ ที่บอกว่า หลังจากเกิดปัญหาหนี้สินขึ้นมา พอชาวบ้านไปสอบถามกับเจ้าหน้าที่ว่าเกิดขึ้นจากสาเหตุอะไร ก็ได้รับคำตอบว่าเป็นความบกพร่องของเกษตรกรที่ไม่กลั่นกรองรายละเอียดโครงการให้ดี เจ้าหน้าที่บางคนถึงกับตราหน้าว่าเกษตรกรหน้าโง่เองด้านตัวแทนจากหน่วยงานภาครัฐอย่าง พันตำรวจโท วิชัย สุวรรณประเสริฐ เลขานุการศูนย์ช่วยเหลือลูกหนี้ฯ

ดีเอสไอ ได้แนะนำแนวทางการรอดพ้นจากวงจรหนี้ให้กับชาวบ้าน ตามหลัก "3S" คือ 1.Survive การทำอย่างไรให้ประชาชนอยู่รอดจากหนี้สินที่มีข้อกฎหมาย 2.Sufficiency การสร้างความพอเพียงในการใช้ชีวิตให้กับชาวบ้าน และ 3.Sustainable การสร้างความยั่งยืนให้กับอาชีพเกษตรกร ซึ่งทั้งหมดจะต้องอาศัยการร่วมมือกันของตัวชาวบ้านเอง ภาครัฐ และภาคเอกชนด้าน ศาสตราจารย์พิเศษ ดอกเตอร์ กิตติพงษ์ กิตยารักษ์ ผู้อำนวยการ ทีไอเจ และอดีตปลัดกระทรวงยุติธรรม มองว่า ประเทศไทยยังมีหลายยปัญหาที่เป็นเหมือน "กับดักความยากจน" ทำให้ผู้คนต้องตกเป็นหนี้ ซึ่งทุกคนในสังคมจะต้องมีส่วนเกี่ยวข้องในการสร้างโครงสร้างทางสังคมให้เกษตรกรลืมตาอ้าปากได้ โดยทีไอเจได้ดำเนินการพาผู้นำของหน่วยงานภาครัฐและเอกชนมาลงพื้นที่ให้เห็นปัญหาที่แท้จริงบทสรุปที่ได้จากวงเสวนาชัดเจนว่า การแก้ปัญหาหนี้ ไม่ใช่การยกหนี้ หรือ "ชักดาบ" เพราะนั่นคือการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ และจะสร้างปัญหาใหม่ตามมา โดยเฉพาะการไร้วินัยในการใช้จ่าย หนทางที่ดีที่สุดคือการเรียนรู้ที่จะบริหารเงิน และสร้างอาชีพให้มีความยั่งยืน บนฐานของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง