บุญสลากภัต บุญวันวิสาขบูชา ที่..."วัดตากฟ้า" | คมชัดลึก

 คำว่า “ตากฟ้า” มีที่มาว่า ในสมัยก่อน อ.ตากฟ้า เป็นป่าดงดิบ มีต้นไม้ใหญ่ปกคลุมโดยทั่วไป แต่มีลานที่แสงแดดส่องถึงลงได้ ซึ่งเป็นลานที่ไก่ฟ้าชอบออกมาเล่นแสงแดดตรงที่ว่าง พวกพรานจึงตั้งชื่อลานนั้นว่า “ลานไก่ฟ้า” ต่อมามีประชาชนเริ่มเข้ามาอาศัยอยู่ จึงนำผ้าไปตากที่บริเวณลานดังกล่าว เพราะมีแสงแดดส่องถึง เลยเรียกกันติดปากอีกชื่อหนึ่ง “ลานตากผ้า” ต่อมาออกเสียงเพี้ยนเปลี่ยนเป็น “ลานตากฟ้า” และใช้เป็นชื่ออำเภอมาจนถึงปัจจุบัน

 บุญประเพณีปฏิบัติที่พุทธศาสนิกชนตากฟ้าได้ถือนี้มาในทุกๆ วัด ตั้งแต่หลายสิบปีมาแล้ว คือ "บุญสลากภัต" โดยเฉพาะที่วัดตากฟ้าได้จัดตามประเพณีมาเป็นประจำทุกปี ทั้งนี้เมื่อ พ.ศ.๒๕๓๗ พระศรีสุทธิเวที (ริด ริตเวที ป.ธ.๙, กศ.ม.) หรือ เจ้าคุณริด เจ้าคณะอำเภอตากฟ้า และเจ้าอาวาสวัดตากฟ้าพระอารามหลวง  เป็นผู้ริเริ่มสนับสนุนและส่งเสริมให้มีประเพณีบุญสลากภัตเป็นประเพณีประจำ อ.ตากฟ้า มาจนถึงปัจจุบันนี้ ซึ่งมีสภาวัฒนธรรมอำเภอตากฟ้าเป็นผู้ประสานงานให้ และได้รับความร่วมมือจากชาวตากฟ้าทุกคน

 กิจกรรมในงานประเพณีบุญสลากภัตของ อ.ตากฟ้า ที่ว่าแปลกกว่าที่อื่น ได้แก่ ๑.การประกวดสำรับสลากภัต ซึ่งจะมีการกำหนดรูปแบบของสำรับสลากภัต เพื่อให้มีความสวยงามและเพียงพอสำหรับจำนวนพระภิกษุ โดยจะมีการกำหนดรูปแบบดังนี้

 ต้องมีคานหางหงษ์, สาแหรก และกระจาด ต้องมีอาหารคาว ๔ อย่าง และอาหารหวาน ๔ อย่าง ต้องมีคนโทน้ำ (อาจจะเป็นขันทองเหลือง หรือเหยือกแก้วก็ได้) โดยจะมีการลอยดอกมะลิ หรือหยดน้ำยาอุทัยทิพย์ก็ดี และต้องมีภาชนะตักน้ำด้วย ที่สำคัญคือ เจ้าของสำรับจะแต่งชุดไทย หรือชุดพื้นบ้าน

 ๒.การประกวดเทพีสลากภัต เป็นกิจกรรมที่เสริมเข้ามาให้งานใหญ่ขึ้น การประกวดก็จะเหมือนกับการประกวดนางงามทั่วไป คือ มีการเดิน, การแสดงความสามารถทางวัฒนธรรม และจะไม่กำหนดสถานภาพของผู้เข้าประกวดคือ อาจจะเป็นโสด, ม่าย หรือสมรสแล้ว ก็ได้

 ๓.การประกวดขบวนแห่สลากภัต เป็นกิจกรรมที่เสริมเข้ามาอีกกิจกรรมหนึ่ง โดยจะกำหนดรูปแบบขบวนให้เหมือนกันทุกหน่วยงานที่เข้าร่วมกิจกรรม สำหรับรูปแบบของขบวนแห่สลากภัตในแต่ละขบวนมีดังนี้ มีรถตกแต่งเป็นเรื่องราวพุทธประวัติ ๑ คัน บนรถต้องมีหญิงสาวแต่งชุดไทย ๑ คน มีสำรับสลากภัต ๑ สำรับ มีผู้หาบสำรับอย่างน้อย ๑๐ คนขึ้นไป (แต่งชุดไทย) มีขบวนเถิดเทิงก็ได้ และมีผู้เข้าร่วมขบวนแต่งชุดไทยอย่างน้อย ๓๐ คน

อานิสงส์แห่งบุญสลากภัต
 ประเพณีสลากภัต เป็นประเพณีทำบุญที่คนในปัจจุบันไม่ค่อยรู้จักกันดีนัก  เพราะมิใช่ประเพณีใหญ่โตแบบตรุษ หรือสารท มักจะทำตามบ้านที่นิยมเลื่อมใส หรือมีสิ่งของพอที่จะรวบรวมมาถวายพระ หรือเข้าสลากภัตได้ ก็จะจัดพิธีนี้ขึ้น บางแห่งนิยมทำในฤดูกาลที่มีผลไม้ดกและสุก ในระหว่างเดือน ๖ จนถึงเดือน ๘

 เจ้าคุณริด บอกว่า ความเป็นมาของประเพณีนี้คือ สมัยหนึ่งครั้งพุทธกาลได้เกิดทุพภิกขภัย ชาวบ้านหาอาหารมาถวายพระได้ยาก จึงทูลพระพุทธเจ้าว่า หากมีอาหารจำนวนน้อยไม่เพียงพอที่จะถวายอาหารแด่ภิกษุได้ครบทุกรูป จะถวายโดยให้ภิกษุจับสลากจะได้หรือไม่ พระพุทธเจ้าก็ทรงอนุญาต จึงเกิดมีประเพณีถวายอาหารแด่ภิกษุโดยวิธีการจับสลาก

 กรรมวิธีการจัดทำอาจต่างกันตามท้องถิ่น มีหลักอยู่ที่การถวายโดยให้ภิกษุจับสลากก่อน ภิกษุรูปใดจับสลากได้ของผู้ใดก็รับอาหารจากผู้นั้น ปัจจุบันแม้จะมีอาหารสมบูรณ์แล้วก็ยังนิยมทำบุญตามประเพณีอยู่

 อานิสงส์หรือผลดีของการถวายสลากภัต ๑.ผู้ทำบุญสบายใจที่ได้นำผลิตผลที่ตนทำขึ้นมาทำบุญ ๒.เป็นการบำรุงพระพุทธศาสนา โดยถวายภัตตาหาร ผลไม้ เครื่องไทยธรรมแด่พระภิกษุสามเณร ผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบให้เป็นกำลังสืบพระพุทธศาสนาต่อไป ๓.เป็นการส่งเสริมการเกษตร โดยแพร่พันธุ์ผลไม้พันธุ์ดี อันได้มาจากการถวายสลากภัต

 ๔.เป็นการปลูกฝังคุณธรรม คือขจัดความเห็นแก่ตัว โดยเลือกสิ่งที่ดีที่สุดมาทำบุญ นอกจากนั้นยังเป็นการสร้างความสามัคคีในหมู่คณะและเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับชุมชนอีกด้วย ในปัจจุบันการถวายสลากภัต จัดว่าเป็นการส่งเสริมประชาธิปไตย ด้วยเพราะเป็นการถวายโดยไม่เจาะจง ๕.เป็นการรักษาประเพณีอันดีงามให้สืบทอดต่อไป ๖.เป็นการถวายความสะดวกแด่พระภิกษุที่จำพรรษาในอาวาสนั้นๆ ๗.ได้โอกาสสงเคราะห์สังคม เป็นสังคหทาน ๘.ถือเป็นโอกาสอันดีในการบำรุงศาสนวัตถุและศาสนสถาน ๙.การทำบุญถวายสลากภัตนี้ถือว่ามีอานิสงส์แรง และมักเชื่อกันว่าคนทำบุญจะได้ประสบโชคลาภแบบไม่คาดคิด
 
 "ประเพณีบุญสลากภัตเป็นประเพณีประจำ อ.ตากฟ้า มาจนถึงปัจจุบันนี้ ซึ่งมีสภาวัฒนธรรมอำเภอตากฟ้าเป็นผู้ประสานงานให้ และได้รับความร่วมมือจากชาวตากฟ้าทุกคน"

0 เรื่อง / ภาพ ไตรเทพ ไกรงู 0