คำวัด - พระ กับ ปาง | คมชัดลึก

   แคว้นคันธาระ มี ๙ ปาง ประเทศอินเดีย มี ๗ ปาง ประเทศศรีลังกา มี ๕ ปาง สมัยทวาราวดี มี ๑๐ ปาง สมัยศรีวิชัย มี ๖ ปาง สมัยลพบุรี มี ๗ ปาง สมัยเชียงแสน มี ๑๐ ปาง สมัยสุโขทัย มี ๘ ปาง สมัยอยุธยา มี ๗ ปาง สมัยรัตนโกสินทร์ มี ๕ ปาง ปัจจุบันมีพระพุทธรูปต่างๆ เพิ่มขึ้นอีกรวมแล้วมากกว่า ๗๒ ปาง

 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช ป.ธ.๙ ราชบัณฑิต) เจ้าอาวาสวัดราชโอรสาราม ได้อธิบายความหมายของคำว่า "พระ" ไว้ว่า ตามรูปศัพท์มาจากคำว่า "วร" ที่แปลว่า "ประเสริฐ เลิศ วิเศษ" ก่อนที่จะแผลงมาเป็น "พระ"

 พระ ในวงการศาสนา หมายถึง พระพุทธเจ้า เช่น เมืองพระ คำพระ พระมาตรัส รวมทั้งหมายถึง นักพรต นักบวช เช่น พระไทย พระจีน พระญวน

 นอกจากนี้ยังหมายถึงสมณศักดิ์ระดับพระราชาคณะ หรือเจ้าคุณ เช่น พระศรีสุทธิวงศ์ พระราชเวที พระเทพเวที
 ขณะเดียวกันคำว่า พระ ยังใช้นำถาวรวัตถุที่สำคัญเกี่ยวเนื่องด้วยพระพุทธเจ้า เช่น พระอุโบสถ พระวิหาร พระมณฑป

 นอกจากนี้แล้วยังใช้นำหน้าสิ่งสำคัญ สิ่งศักดิ์สิทธิ์ บุคคลสำคัญ และบุคคลหรือสิ่งของที่เกี่ยวเนื่องด้วยความยกย่อง เช่น พระธาตุ พระแท่น พระภูมิ พระเจ้า พระสงฆ์ พระภิกษุ พระอิศวร พระมหากษัตริย์ พระทัย เป็นต้น

 ส่วนคำว่า "ปาง" ปกติมีความหมายว่า เมื่อ คราว ครั้ง จวนเจียน ที่พักชั่วคราวกลางป่า เช่น ปางเมื่อ ปางก่อน ปางหลัง ปางตาย ปางไม้

 ส่วนความหมายในคำวัด "ปาง" หมายความว่า "รูป แบบ ลักษณะ" โดยใช้เรียกพระพุทธรูปที่มีแบบต่างๆ กัน เช่น
 ปางสมาธิ หมายถึง พระพุทธรูปแบบนั่งสมาธิ
 ปางอุ้มบาตร หมายถึง พระพุทธรูปแบบอุ้มบาตร
 ปางนาคปรก หมายถึง พระพุทธรูปแบบนาคปรก

"พระธรรมกิตติวงศ์ "