
พุทธศิลป์ พระพุทธรูป - ลังกานอก-ลังกาใน
ข้อเปรียบเทียบระหว่าง พระพุทธรูปลังกา หรือที่นักสะสมรุ่นก่อนมักนิยมเรียกชื่อว่า ลังกานอก เพราะไม่ได้มีการผสมผสานกับพระเชียงแสนเลย กับ พระพุทธรูปเชียงแสน ที่ผสมผสานกับศิลปะลังกาในประเทศไทย ประมาณพุทธศตวรรษที่ ๑๗ ที่นิยมเรียกว่า ลังกาใน ผู้เขียนจะขอกล่าวพร้
พระพุทธรูปสมัยลังกา (ลังกานอก)
๑.เกศพระพุทธรูปลังกานอกเป็นแบบเปลวเพลิงด้านหลังเรียบ ไม่มีลาย
๒.เม็ดพระศกมีลายแกะเป็นริ้วๆ
๓.พระโขนง (คิ้ว) ลึก คม สวย
๔.พระเนตร (ตา) เป็นแบบตาเนื้อ
๕.พระนาสิก (จมูก) โด่ง
๖.พระกรรณ (หู) ยาวจรดไหล่
๗.พระพักตร์ กลมคล้ายรูปไข่ พระพักตร์ยิ้ม
๘.พระกร (แขน) ส่วนใหญ่ลังกานอกจะเป็นพระปางสมาธิ
๙.ประทับนั่งขัดสมาธิราบ
๑๐.สังฆฏิยาวจรดพระนาภี (ท้อง) ส่วนด้านหลังจรดกลางค่อนเอวองค์พระ
๑๑.ลำพระองค์แกะลวดลาย บางองค์มี บางองค์ก็ไม่มี
๑๒.ส่วนฐานพระเป็นฐานเชิงบัว แต่ไม่มีกลีบบัวแกะลวดลาย
พระพุทธรูปลังกา หรือ ลังกานอก หล่อด้วยเนื้อโลหะ วรรณะเหลือง องค์พระหล่อแบบตัน ใต้ฐานพระส่วนใหญ่ไม่มีดินขอบที่ฐานหนา บางองค์เปียกทอง หรือกะไหล่ทองก็มี
พระพุทธรูปเชียงแสนลังกา (ลังกาใน)
๑.เกศพระเป็นเปลวเพลิงด้านหลังเรียบ
๒.เม็ดพระศกเป็นแบบเม็ดสาคู
๓.พระโขนง (คิ้ว) ไม่ลึก
๔.พระเนตร (ตา) เป็นแบบตาเนื้อ
๕.พระกรรณ (หู) สั้น ไม่จรดไหล่
๖.พระนาสิก (จมูก) แบน ไม่โด่ง
๗.พระพักตร์กลมรี และนิ่งสงบ
๘.พระกร (แขน) ด้านขวาวางที่หน้าตักแบบมารวิชัย
๙.ประทับนั่งแบบสมาธิขัดราบ หรือขัดเพชร ก็มี
๑๐.สังฆาฏิยาวจรดพระนาภี (ท้อง) ส่วนด้านหลังจรดฐานพระ
๑๑.ฐานองค์พระแกะลายเทพนม บางองค์แกะลายเป็นรูปช้างก็มี หรือเป็นฐานมีบัวหงายก็มี แล้วแต่ฝีมือเชิงช่าง
พระพุทธรูปเชียงแสนลังกา หรือที่ผู้เขียนเรียกตามนักพระเครื่องสมัยก่อนว่า ลังกาใน ผิวหรือเนื้อโลหะ จะเป็นสีแดงอมเหลือง ใต้ฐานพระมีดิน หรือที่เรียกกันในวงการว่า ดินแกลบ
ขอให้ท่านผู้อ่านได้โปรดพิจารณาถึงความแตกต่าง และความเหมือน ที่งดงามไม่แพ้กัน ทั้งพระพุทธรูปสมัยลังกานอก และพระพุทธรูปเชียงแสนลังกาใน ที่มีการผสมผสานอย่างลงตัว กลายมาเป็นศิลปวัตถุที่น่าสักการบูชาเป็นอย่างยิ่ง
"ต่อ ดวงวิชัย"



