พระเครื่อง

เอิบอิ่มบุญคืนเป็งปุ๊ด

เอิบอิ่มบุญคืนเป็งปุ๊ด
เกาะติดข่าวสาร >> คมชัดลึก ออนไลน์
logoline

"ยิ่งใกล้เที่ยงคืน จำนวนพุทธศาสนิกชนล้านนายิ่งเพิ่มมากขึ้น" นี้คือภาพของพลังศรัทธาในพิธีตักบาตรเป็งปุ๊ด พิธีที่จัดขึ้นใน ๘ จังหวัดทางภาคเหนือ ซึ่งได้แก่ เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน เชียงราย ลำพูน ลำปาง พะเยา แพร่ และน่าน เพื่อบูชาพระอุปคุต ตามความเชื่อของชาวล้า

 พิธีตักบาตรเป็งปุ๊ดที่ จ.เชียงใหม่ เกือบทุกวัดได้จัดประเพณีนี้ขึ้น อย่างกับที่วัดศรีดอนมูล ต.ชมภู อ.สารภี จ.เชียงใหม่ พระครูสิริศีลสังวร หรือ ครูบาน้อย เตชะปัญโญ ได้จัดพิธีการอาบน้ำมนต์และตักบาตรเที่ยงคืน โดยมีบุคคลมีชื่อเสียงของเชียงใหม่และประชาชนทั่วไปได้ พากันมาอาบน้ำมนต์ให้บริเวณหน้าพระอุปคุตปางปราบมารบันดาลโชค บริเวณลานปฏิบัติธรรมเจดีย์ ๙ คณาจารย์ ท่ามกลางสายฝนที่โปรยปราย แต่ประชาชนก็ไม่หวั่น ยังคงตักบาตรกันอย่างมีความสุข
 
 ส่วนพิธีตักบาตรเป็งปุ๊ดของวัดสวนดอก พระอารามหลวง ต.สุเทพ อ.เมือง จ.เชียงใหม่ ซึ่งมีพระศรีสิทธิเมธี เป็นเจ้าอาวาสนั้น เริ่มตั้งแต่เช้าตรู่ มีพิธีขึ้นท้าวทั้ง ๔ และขอขมาเสื้อวัด เวลา ๐๙.๐๐ น.พิธีเททองพระอุปคุต โดยครูบาน้อย เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ นายอมรพันธุ์ นิมานันท์ ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ เป็นประธานฝ่ายฆราวาส ช่วงบ่ายมีพิธีพุทธาภิเษกพระอุปคุตและพระเจ้าเก้าตื้อจำลอง และแสดงพระธรรมเทศนาพุทธาภิเษก กลางคืนตั้งแต่เวลา ๒๒.๐๐น. แสดงธรรมเทศนา ๒ ธรรมาสน์ เรื่องประวัติพระอุปคุต และเวลา ๐๐.๐๑ น.พิธีตักบาตรเป็งปุ๊ด ณ พระวิหารหลวง และลานหน้าวัด แม้ว่าสายฝนจะโปรยปรายลงมาตลอดทั้งคืน แต่พลังศรัทธาของชาวล้านนาไม่ได้ลดลงแม้แต่น้อย

 พระศรีสิทธิเมธี บอกว่า ก่อนหน้านี้วัดสวนดอกได้จัดพิธีทำบุญตักบาตรเที่ยงคืน หรือวันเป็งปุ๊ดมาแล้ว ๓ ครั้ง แต่ละครั้งมีศรัทธาประชาชนทั้งในเชียงใหม่และต่างจังหวัดเดินทางมาเพื่อทำบุญในวันนี้โดยตรงหลายหมื่นคน เนื่องจากผู้ทำบุญเชื่อว่า จะได้ผลานิสงส์จากพระอุปคุตเกิดความเป็นสิริมงคล

 แต่ที่วัดสวนดอกไม่มีพระอุปคุต เมื่อถึงวันเป็งปุ๊ดก็ขอความอนุเคราะห์พระอุปคุตจากวัดท่าตอน อ.แม่อาย และมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่

 ดังนั้น คณะกรรมการวัดสวนดอก โดยมีพระศรีสิทธิเมธี เจ้าอาวาส พิจารณาเห็นว่า ทางวัดจะมีพระอุปคุตไว้เพื่อสักการบูชา จึงกำหนดจัดงานพิธีเททองหล่อพระอุปคุตประจำวัด

 การตักบาตรเป็งปุ๊ดนั้น นิยมทำกันในพื้นที่จังหวัดภาคเหนือตอนบน พระอุปคุตที่ใช้บูชา คือ ปางจกบาตร เชื่อกันว่าจะมีลาภ และมีกินอิ่มตลอดกาล

 ขณะที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือก็มีการตักบาตรพระอุปคุตในบางจังหวัด โดยจะตักบาตรในช่วงเช้ามืดวันเป็งปุ๊ด บูชาพระอุปคุตปางปราบมาร เชื่อว่าจะชนะศัตรูทั้งปวง

 พร้อมกันนี้ พระศรีสิทธิเมธี ยังเล่าถึงประวัติความเป็นมาของพระอุปคุตจะตะแหลง (ตะแหลง หมายถึง แปลงร่าง) เป็นสามเณรน้อยขึ้นมาบิณฑบาตในวันเป็งปุ๊ด หรือ เพ็ญพุธ (วันเพ็ญที่ตรงกับวันพุธพอดี) เริ่มตั้งแต่ตีหนึ่งของวันพุธ ผู้คนจึงมักเห็นสามเณรน้อยเดินบิณฑบาตไปตามถนน ทางสี่แพร่ง สามแพร่ง ตลอดจนถนนหนทางตามริมน้ำท่าน้ำต่างๆ จนกระทั่ง ตี๋นฟ้ายก หรือแสงเงินแสงทองออกมา จึงเนรมิตกายหายไป

  ด้วยประวัติอันทรงฤทธิ์ดังกล่าว พุทธศาสนิกชนจึงสร้างรูปพระอุปคุตขึ้นบูชา โดยมีความเชื่อว่า จะสามารถปกป้องคุ้มครองภยันตรายต่างๆ อันอาจจะเกิดขึ้น ดังจะเห็นได้ว่า ในปัจจุบัน เมื่อจะจัดงานพิธีสำคัญต่างๆ ขึ้น มักจะมีพิธีอธิษฐานบูชาพระอุปคุต เป็นเบื้องต้น เพื่อให้ช่วยคุ้มครองให้งานนั้นๆ สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี

 พระอุปคุต เป็นภาษาบาลี ในขณะที่ภาษาสันสกฤตเขียนว่า "อุปคุปต์"  ซึ่งตรงกับภาษาที่พี่น้องชาวไตยบางท้องถิ่น ขานนามท่านว่า "ส่างอุปคุป" โดยมีความหมายว่า "ผู้คุ้มครองมั่นคง" 

 ชาวล้านนารู้จักพระอุปคุตในนามผู้ปกป้องคุ้มครองภัย โดยเฉพาะการมีปอยหลวง งานพิธีกรรมของส่วนรวม จะมีการอาราธนาพระอุปคุตขึ้นจากแม่น้ำ มาคุ้มครองการจัดงาน เพื่อมิให้เกิดเหตุเภทภัย และให้งานลุล่วงไปด้วยดี

  "นอกจากจะเรียกว่า พระอุปคุต แล้ว ยังมีการเรียก พระอุปคุตเถระ หรือ พระเถรอุปคุต ชื่อนี้เรียกเป็นภาษาชาวบ้าน โดยนำเอาคำว่า เถระ อันเป็นสัญลักษณ์ที่ชี้บอกถึงความมั่นคงในพระธรรมวินัย หรือบวชพระครองเพศสมณะมาแล้วตั้งแต่ ๑๐ พรรษาขึ้นไป  และยังมีชื่อเรียกอื่นๆ อีก ดังเช่น พระนาคอุปคุต พระกีสนาคอุปคุต ฯลฯ" พระศรีสิทธิเมธีกล่าว
 
พระแห่งโชคลาภคุ้มกันภัย
 นายเสมอ งิ้วงาม หรือ "ป๋อง สุพรรณ"  เลขานุการสมาคมผู้นิยมพระเครื่องพระบูชาไทย อธิบายให้ฟังว่า พระอุปคุต เป็นรูปเคารพที่สร้างขึ้นแทนพระอรหันต์สาวกสำคัญรูปหนึ่ง ซึ่งได้รับการยกย่องว่า มีความเป็นเลิศทางอิทธิฤทธิ์ ในสมัยหลังพุทธกาล ชาวพม่า รามัญ นับถือพระอุปคุตเถระ กันเป็นจำนวนมาก จึงมีการสร้างรูปบูชาของท่านขึ้นมา เห็นได้จาก พระบูชาพระอุปคุต ที่มีศิลปะแบบพม่าอยู่มากมาย แต่ถ้าเป็น พระอุปคุต ที่นิยมในวงการพระเครื่อง ต้องยกให้ พระอุปคุต เนื้อสัมฤทธิ์เงิน ศิลปะเขมร ซึ่งมีอยู่มากมายหลายพิมพ์

 พระอุปคุต ปางห้ามมาร ให้คุณในทางคุ้มครองป้องกันภัยต่างๆ ปางสมาธิ หรือ พระบัวเข็ม ให้คุณในด้านสติปัญญาดี จิตใจผ่องใส ดำเนินชีวิตเป็นสุข ด้วยปัญญาบารมี ส่วนพระอุปคุตปางใบบัวปรกหัว ซึ่งเชื่อกันว่ามีอานิสงส์ในทางเมตตามหานิยม

 รูปลักษณะของพระอุปคุต ที่เป็นรูปเคารพโดยทั่วไป มักทำเป็นรูปองค์พระนั่งอยู่ภายในหอยสังข์ มีขนาดศีรษะค่อนข้างใหญ่ เน้นส่วนคิ้ว ตา จมูกให้เห็นชัดเจน และเนื่องจากที่อาศัยจำพรรษาของพระอุปคุตอยู่ในปราสาทแก้วกลางมหาสมุทร จึงมักทำรูปสัตว์น้ำเป็นสัญลักษณ์ประกอบอยู่ด้วยเสมอ

 จากคติความเชื่อที่ว่า หากผู้ใดมีบุญบารมีได้ใส่บาตรพระอุปคุต มักทำให้ร่ำรวยเงินทอง ปราศจากภัยทั้งปวง มีสมาธิจิตดี ไม่หลงลืม ชีวิตเป็นสุข

  ด้วยเหตุนี้ จึงมีผู้สร้างพระอุปคุตปางต่างๆ ที่นิยมกันมากได้แก่ ปางล้วงบาตร หมายถึง กิ๋นบ่เสี้ยง หรือกินไม่หมด ให้คุณทางทรัพย์สินเนืองนอง มากมาย ร่ำรวย

0 เรื่อง ไตรเทพ ไกรงู 0
0 ภาพ กุลพันธ์ ศิริพิมพ์อัมพร 0

logoline
แท็กที่เกี่ยวข้อง