พระเครื่อง

แข่งขันจุดลูกหนู
พลังศรัทธาและสามัคคีแห่งหมู่มอญ

แข่งขันจุดลูกหนู พลังศรัทธาและสามัคคีแห่งหมู่มอญ

13 มี.ค. 2552

ประเพณีการจุดลูกหนู เป็นประเพณีที่ใช้ในงานศพพระมอญ เป็นการจุดรวมไปกับการจุดดอกไม้เพลิง รวมทั้งเป็นประเพณีท้องถิ่นของประชาชนที่มีชุมชนมอญตั้งอยู่เท่านั้น

  เช่น ปทุมธานี นนทบุรี สมุทรปราการ และสมุทรสาคร ทั้งนี้วัดมอญต่างๆ จะส่งตัวแทนของวัดประมาณ ๕-๘ วัด หรือมากกว่านั้นสุดแต่ความใหญ่โตของงาน การแข่งขันนี้จะจุดทีละสาย สายละตัว จนครบทุกสาย สายใดลูกหนูวิ่งไปชนยอดปราสาท ถือว่าชนะเลิศ ผู้ชนะจะมีการแห่ยอดปราสาทกันอย่างครึกครื้น และมีรางวัลให้ตามความสามารถลดหลั่นกันไป

 อย่างไรก็ตามเมื่อวันอาทิตย์ที่ ๘ มีนาคมที่ผ่านมา ในพิธีพระราชทานเพลิงศพพระครูปัญญานนทคุณ หรือหลวงปู่บาง ปัญญาทีโป อดีตเจ้าอาวาสวัดสโมสร ต.ไทรใหญ่ อ.ไทรน้อย จ.นนทบุรี ซึ่งเป็นพระเกจิที่ชาวมอญกระทุ่มมืดให้ความเคารพนับถือเป็นอย่างยิ่ง ทั้งนี้ทางวัดจัดให้มีการเล่นแข่งขันจุดลูกหนูขึ้น โดยมีวัดมอญ ๑๓ วัด จาก ๓ จังหวัด ที่มีชุมชนมอญตั้งอยู่อย่างหนาแน่นคือ นนทบุรี ปทุมธานี และสมุทรสาคร ในการจัดการแข่งขันครั้งนี้มีประชาชนมาร่วมชมหลายหมื่นคน ส่วนผลการแข่งขันนั้นปรากฏว่า วัดปรมัยยิกาวาสวรวิหาร เกาะเกร็ด อ.ปากเกร็ด จ.นนทบุรี ที่นำโดยนายสมบัติ สุขทอง หัวหน้าคณะลูกหนูได้รับรางวัลชนะเลิศในการแข่งขัน

 “ได้รางวัลยอดปราสาท ๑ หมื่นบาท ชนะเลิศขบวนแห่ที่ ๑ เงิน ๕,๐๐๐ บาท รางวัลจากเสาและป้ายอีก ๓,๐๐๐ และค่าประจำสายอีก ๑ หมื่นบาท รวมแล้ว ๒.๘ หมื่นบาท ในขณะที่ค่าทำลูกหนูอย่างเดียวไม่ต่ำกว่า ๒ หมื่นบาท ส่วนค่าตัดชุดขบวนแห่ประมาณ ๑.๒ แสนบาท รวมแล้วมีค่าจ่ายเพื่อร่วมงานครั้งนี้ประมาณ ๑.๔ แสนบาท ได้รางวัลมา ๒.๘ หมื่น บาท ถือว่าเป็นกำไร เพราะรางวัลไม่ใช่เรื่องใหญ่สำหรับการแข่งขันลูกหนู ผมมาแข่งลูกหนูด้วยความศรัทธา มาจุดเพื่อถวายหลวงปู่บาง ปัญญาทีโป และมาเล่นเพื่อรักษาประเพณีของมอญเอาไว้” นี่คือคำยืนยันของนายสมบัติ

 พร้อมกันนี้นายสมบัติยังบอกด้วยว่า ในแต่ละปีจะมีวัดมอญต่างๆ เชิญไปร่วมงานแข่งขันลูกหนูประมาณ ๓-๔ วัด และหากทราบว่ามีงานพระราชทานเพลิงศพเจ้าอาวาส และมีการแข่งขันก็จะไปช่วยทุกครั้ง โดยส่วนตัวแล้วมีความชอบลูกหนูมาตั้งแต่เด็กและเริ่มเล่นอย่างจริงจังเมื่อปลายปี ๒๕๔๐ จากนั้นก็เล่นเรื่อยมาจนถึงทุกวันนี้ แม้ว่าการเล่นลูกหนูแต่ละครั้งจะได้รางวัลไม่คุ้มกับการลงทุนก็ตาม โดยส่วนตัวแล้วคิดว่าวัดอื่นๆ ก็มีความคิดเรื่องการเล่นลูกหนูไม่แตกต่างจากตนเอง

 ด้านพระอาจารย์สำราญ ถามวโร (ทองใบ) อายุ ๕๕ ปี พรรษา ๓๕ เจ้าอาวาสวัดบางโพธิ์ใน อ.เมือง จ.ปทุมธานี บอกว่า คำพูดหนึ่งที่พูดติดปากของคนในวงการลูกหนู คือ ลูกหนูเด็ดต้องปากเกร็ด ลูกหนูดีต้องปทุมธานี ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าเสียดายที่วัดมอญหลายแห่งไม่มีผู้สืบทอดวิชาช่างการทำลูกหนู แต่ก็ยังมีอีกหลายวัดที่ยังคงรักษาวิธีการทำอย่างเหนียวแน่น ขณะเดียวกันวัดหลายแห่งโดยเฉพาะในจ.ปทุมธานี ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจาก อบต. จึงต้องขออนุโมทนาบุญกับ อบต.

 ทั้งนี้หากถามถึงความคุ้มค่ากับการลงทุนกับผลตอบแทนที่ได้กลับคืน พระอาจารย์สำราญให้คำตอบไว้อย่างน่าคิดว่า แม้ว่าปัจจัยจะเป็นสิ่งสำคัญแต่ใช่ว่าจะเสมอไป ถ้าคำนวณด้วยความคิดของทางโลกอย่างไรก็ไม่คุ้มกับการลงทุนทำ หากคิดในทางธรรมลงทุนเท่าไรขาดทุนอย่างไรก็ยังได้กำไรเสมอ เพราะการทำลูกหนูต้องอาศัยพลังความศรัทธาและสามัคคีของคนในชุมชนเท่านั้นจึงจะสำเร็จได้ ไม่มีลูกหนูสายใดทำสำเร็จได้ด้วยฝีมือเจ้าอาวาสเพียงรูปเดียว

 สำหรับค่าใช้จ่ายในการทำลูกหนู และนำลูกหนูออกไปแข่งขันแต่ละครั้งนั้น พระอาจารย์สำราญ บอกว่า  เฉพาะค่าดินปืนกับตัวลูกหนูต้องจ่ายไปกว่า ๑ หมื่นบาท เมื่อรวมกับค่ารถค่าอาหารก็เกือบๆ ๒ หมื่นบาท ขณะที่ได้รับปัจจัยสนับสนุนจากวัดเจ้าภาพเป็นค่าประจำสาย ๑ หมื่นบาท รวมกับรางวัลที่ได้อย่างกับการแข่งขันในงานหลวงปู่บาง เมื่อครั้งที่ผ่านมาได้รางวัลมา ๒,๖๐๐ บาท ประหยัดอย่างไรก็ขาดทุน แต่เล่นเพื่อสร้างความสามัคคีของคนในชุมชน เล่นเพื่อรักษาศิลปะของชาวมอญ รวมทั้งเพื่อแสดงพลังศรัทธาต่อพระเกจิอาจารย์ผู้ล่วงลับไม่มีคำว่าขาดทุน กลับมีคำว่าบุญแทน

  “ที่วัดเล่นลูกหนูมากว่าร้อยปีแล้ว เล่นมาตั้งแต่สมัยพระพุทธเจ้าหลวงแล้ว โดยในการแข่งขันต่อหน้าพระที่นั่งนั้นมีลูกหนู ๑๒ สาย และหนึ่งในนี้เป็นคณะลูกหนูจากวัดบางโพธิ์ในด้วย จากนั้นก็มีการสืบสานการทำลูกหนูรวมทั้งประเพณีการแข่งขันลูกหนูมาอย่างต่อเนื่อง โดยแต่ละปีจะต้องออกไปแข่งขันลูกประมาณ ๓-๔ ครั้ง” เจ้าอาวาสวัดบางโพธิ์ในกล่าว

 ขณะที่นายดิเรก เสกจินดา คณะลูกหนูจากวัดเกาะ อ.บ้านแพ้ว จ.สมุทรสาคร บอกว่า ปัจจุบันนี้ในจ.สมุทรสาครมีอยู่ ๓ วัดที่ยังคงรักษาวิธีการทำลูกหนูอยู่ คือ วัดคลองครุ วัดเกาะ และวัดสิริ โดยในการส่งลูกหนูมาแข่งขันในครั้งนี้ได้ลงทุนในการทำลูกหนูไปว่า ๒ หมื่นบาท แม้ว่าจะได้รางวัลติดมือกลับบ้านไปเพียง ๔๐๐ บาท ก็ไม่ถือว่าขาดทุน เพราะตั้งใจอยู่แล้วว่าจะมาจุดเพื่อถวายหลวงปู่บางตั้งแต่ทราบข่าวว่าจะมาแข่งขันลูกหนูอยู่แล้ว ส่วนเหตุที่มาเล่นลูกหนูเพราะมีเชื้อมอญและอาศัยอยู่ใกล้กับวัดมอญ ได้เห็นการทำและการแข่งขันจุดลูก รวมทั้งช่วยทำลูกมาตั้งแต่เด็ก เมื่อโตขึ้นพอจะมีทุนและกำลังจึงเข้ามาช่วยวัดอย่างเต็มที่

 อย่างไรก็ตามผู้ที่อยากชมการแข่งขันลูกหนูซึ่งเป็นประเพณีและวัฒนธรรมของชาวมอญในปี ๒๕๕๒ นี้ มีอีก ๓ แห่ง คือ  วันอาทิตย์ที่ ๒๙ มีนาคม ณ งานพระราชทานเพลิงศพพระครูใบฎีกาเขียน อดีตเจ้าอาวาสวัดบ่อเงิน อ.ลาดหลุมแก้ว จ.ปทุมธานี มีลูกมากถึง ๑๕ สาย (ลูกหนูใหญ่) วันจันทร์ที่ ๑๓ เมษายน ที่วัดหัตถสารเกษตร คลองห้า ปทุมธานี (ลูกหนูใหญ่)  และวันอาทิตย์ที่ ๒๖ เมษายน ประเพณีการแข่งขันลูกหนูที่จัดโดย อบจ.ปทุมธานี ซี่งถือว่าเป็นงานใหญ่ที่สุดของปีมีลูกหนูร่วมแข่งขันมากถึง ๒๕ สาย


เรื่อง... "ไตรเทพ ไกรงู"
ภาพ..."ประเสริฐ เทพศรี"

"}])