
สเต็มเซลล์ ศาสตร์สู่ยุค...ศาสนาพระศรีอารย์
คัมภีร์ไตรภูมิโลกวินิจฉยกถา หรือ ไตรภูมิฉบับหลวง กล่าวว่า หลังจากที่พระพุทธศาสนาครบ ๕,๐๐๐ ปีแล้ว ศาสนาจะว่างอยู่อีกนาน
จากนั้นก็เป็น ยุคของศาสนาพระศรีอริยเมตไตรย นั้น ผู้คนจะมีแต่ความสุข ปราศจากกลียุคทุกข์ยาก ไม่ต้องพึ่งพาโรงพยาบาล ไม่ต้องกังวลว่า จะไม่มีค่ารักษาพยาบาล เพราะคนทั้งปวงจะปราศจากโรคาพยาธิ ไม่มีใครเจ็บไข้ ไม่ว่าจะเป็นโรคตา หรือโรคอื่นใด ที่คนปัจจุบันเป็นกันเป็นส่วนมาก ความสงบสุขจะแผ่ไปทั่ว เพราะไม่มีโจรผู้ร้าย
คนในศาสนาพระศรีอารย์ ก็ไม่รู้จักเจ็บป่วย มีโรคที่หนีไม่พ้นอยู่เพียง ๓ โรค เท่านั้นคือ
๑.อิจฉาโรค ได้แก่ กิริยาที่มีอาการแสบท้อง และมีความปรารถนาแต่จะบริโภคอาหาร ๒.อนสนะโรค เป็นอาการที่เกิดขึ้นเมื่อบริโภคอาหารอันประณีตอิ่มแล้ว คือ เมาอาหาร บังเกิดความเกียจคร้าน เงื่องเหงา ไม่ต้องการที่จะบริโภคอาหารอีกต่อไป และ ๓.ชราโรค เป็นอาการที่ร่างกายคร่ำคร่าชราลง คนกลับมีอายุยืนถึงแปดหมื่นปี
อย่างไรก็ตาม แม้ว่าศาสนายุคพระศรีอารย์ยังมาไม่ถึง แต่ความเป็นไปได้ที่จะทำให้คนมีอายุยืนมากยิ่งขึ้น รวมทั้งปลอดจากโรคภัยไข้เจ็บ ก่อนสิ้นศตวรรษนี้ ซึ่งตรงกับปี ๒๕๐๐ มนุษย์ หรืออีก ๕๐ ปีข้างหน้า บางคนจะมีอายุยืนกว่า ๒๐๐ ปี และชีวิตที่มีสุขภาพอนามัยที่แข็งแรงมีคุณภาพชีวิตที่ดี ด้วยเทคโนโลยีสเต็มเซลล์ (stem cell) กำลังจะเปลี่ยนโลกสมัยใหม่อย่างไม่มีวันกลับ
นพ.ดร.มโน เมตตานันโท เลาหวณิช ที่ปรึกษาเลขาธิการใหญ่องค์การสมัชชาศาสนาเพื่อสันติภาพโลก (ฝ่ายกิจการพระพุทธศาสนา) อาจารย์พิเศษคณะศาสนาวิชาศาสนาและปรัชญา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย บอกว่า
เซอร์เอแวนส์ อายุ ๔๙ ปี นักวิทยาศาสตร์ทางชีววิทยา ที่มีชื่อเสียงที่สุดของอังกฤษ ซึ่งประสบความสำเร็จอย่างสูงทางวิชาการ โดยเป็นผู้บุกเบิกการค้นคว้าเรื่องสเต็มเซลล์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของศาสตร์แขนงใหม่ทางการแพทย์เรียกว่า เรเจเนอเรทีฟ เมดิซีน (Regenerative Medicine) หรือศาสตร์แห่งการปลูกสร้าง เทคโนโลยีนี้กำลังจะเปลี่ยนโฉมหน้าโลกในศตวรรษนี้ และจะมีส่วนสำคัญในการเปลี่ยนคุณภาพชีวิตของมนุษย์โลกทั้งหมดในไม่ช้า
ล่าสุด อังกฤษเป็นประเทศที่มีผลงานการค้นคว้าเรื่องสเต็มเซลล์ที่ก้าวหน้าที่สุด และมีการวิจัยที่กำลังจะอยู่ในระยะที่จะสามารถนำไปใช้ทางการแพทย์ได้ในปีหน้านี้ มีอยู่ ๒ โครงการ คือ การซ่อมสร้างสมอง และ การซ่อมสร้างหัวใจ
ทั้งนี้ เป็นที่ยอมรับทางการแพทย์กันดีว่า สมองเป็นเนื้อเยื่อที่ได้พัฒนาไปมาแล้ว ตั้งแต่การเป็นเนื้อเยื่อของตัวอ่อน สู่เป็นเนื้อเยื่อของผู้ใหญ่ และเมื่อสมองถูกทำลายนั้น เป็นการสูญเสียอย่างถาวร ร่างกายจะไม่อาจสร้างสมองขึ้นมาใหม่ทดแทนของเก่าได้
แต่ผลงานการวิจัยล่าสุดในสัตว์ทดลอง คือ ในลิง และในหนูตะเภา ที่ถูกตัดสมองออกไปมากกว่าครึ่งหนึ่งนั้น พบว่า เมื่อใช้สเต็มเซลล์ฉีดเข้าไปในสมองที่ชำรุดเหล่านั้น ปรากฏว่าเกิดเนื้อเยื่อของสมองงอกออกมาใหม่แทนของเดิมที่ถูกทำลายไป
"สิ่งที่ทำให้นักวิทยาศาสตร์เกิดความสนเท่ห์มากยิ่งขึ้นคือ เมื่อสมองใหม่โตขึ้นมาแทนของเก่าที่ถูกทำลายแล้วนั้น ความทรงจำของสัตว์ทดลองเหล่านั้นมิได้สูญไปด้วย แต่ยังคงเดิม คือ สัตว์เหล่านี้ยังคงจำได้ว่า เคยถูกฝึกมาให้ทำอะไรบ้าง และความถนัดเหล่านั้นก็ยังคงอยู่เหมือนเมื่อสมัยที่สมองเก่ายังไม่ได้ถูกตัดออกไป ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าอัศจรรย์ การค้นพบครั้งนี้จะมีผลอย่างมากต่อการรักษาโรคทางสมองอีกมากมายในอนาคต ไม่ว่าจะเป็นโรคสมองเสื่อม หรือเนื้อสมองตายด้วยสาเหตุใดสาเหตุหนึ่ง" นพ.ดร.มโน กล่าว
อีกโครงการหนึ่งคือ การทดลองฉีดสเต็มเซลล์ที่นำออกมาจากไขกระดูก เข้าใน หัวใจผู้ป่วย ที่หัวใจขาดเลือดในระยะเฉียบพลัน
การรักษาในทำนองนี้มีมาแล้ว และปัจจุบันมีบริษัทบางแห่งในอิสราเอล และสวิตเซอร์แลนด์ได้ผลิตสเต็มเซลล์ออกมาขายให้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญการผ่าตัดหัวใจรักษาผู้ป่วย
การผลิตเซลล์ของบริษัทเหล่านี้ ทำเป็นการค้า เซลล์เหล่านี้ทางบริษัทเหล่านี้เพาะขึ้นเอง แต่วิธีที่ท่านเซอร์ผู้นี้จะทำใหม่ คือ เอาเซลล์จากไขกระดูกของผู้ป่วยเอง นำมาคัดเลือกแล้วฉีดเข้าในเนื้อหัวใจ เพื่อให้เกิดการซ่อมแซมเนื้อหัวใจที่ขาดเลือดให้หายเป็นปกติ
โครงการทั้งสองนี้ จะเริ่มต้นในปีใหม่นี้เอง และมีโอกาสสูงว่าจะประสบความสำเร็จ
นพ.ดร.มโนยังบอกด้วยว่า ในอดีต สายสะดือของทารกแรกคลอด เป็นสิ่งปฏิกูลที่ห้องคลอดของโรงพยาบาลทั้งหลายทิ้งลงถังขยะ แต่ในปัจจุบัน รกและสายสะดือทารกคลอดใหม่ๆ เหล่านี้เป็นของมีราคาแพง และอาจนำไปใช้เป็นแหล่งสเต็มเซลล์ ซึ่งจะนำไปปลูกเป็นอวัยวะใหม่สำหรับเด็กคนนั้น หรือญาติใกล้ชิดคนอื่นๆ ได้อีกด้วย
บริษัทเมอร์ลินของท่านเซอร์เอแวนส์เอง ใช้สเต็มเซลล์ที่เพาะมาจากรกของซากทารกของแม่ชาวอังกฤษคนหนึ่ง ที่แท้งลูกออกมาเพราะเป็นโรคพิษแห่งครรภ์แล้วบริจาคให้บริษัท บริษัทจึงนำไปเพาะเลี้ยงได้เป็นสายพันธุ์ต่างๆ ถึง ๑๐๑ สายพันธุ์ ซึ่งต่อมาคัดเลือกให้เหลือสายพันธุ์ที่บริสุทธิ์เพียงสายพันธุ์เดียว และใช้เป็นต้นแบบในการผลิตสเต็มเซลล์ในโครงการทั้งหมด
การวิจัยเรื่องสเต็มเซลล์นั้น กระทำในหลายประเทศ เป็นที่คาดการณ์ได้ว่า ในอนาคตอันใกล้นี้ จะเกิดธุรกิจรับฝากสเต็มเซลล์ ซึ่งต่อไปจะรับให้บริการต่างๆ ทางการแพทย์ อันเนื่องมาจากผลิตภัณฑ์จากสเต็มเซลล์อีกมากมาย ซึ่งรวมไปถึงการรับปลูกอวัยวะของมนุษย์เพื่อนำไปผ่าตัดปลูกถ่ายอวัยวะสำรองที่ตนเองให้บริษัทเพาะขึ้นมาเป็นพิเศษ ไม่จำเป็นต้องรอให้มีผู้บริจาคอวัยวะให้ แต่เป็นอวัยวะของตนเองที่อยู่ในสภาพใหม่ สดและแข็งแรง และที่แน่นอนยิ่งไปกว่านั้น คือ อุตสาหกรรมสเต็มเซลล์จะเป็นธุรกิจที่ทำกำไรให้ยิ่งกว่าธุรกิจใดๆ ที่โลกได้เห็นมา
"ท่านเซอร์ยังเชื่อว่า ไม่กี่ปีข้างหน้านี้ คนจะอายุยืนขึ้นอีกมาก เริ่มจากเศรษฐีบางคนอาจมีหัวใจสำรองที่ตนให้บริษัทปลูกถ่ายไว้ล่วงหน้าหลายหัวใจ นักดื่มที่รู้ว่าตนเองจะเป็นโรคตับแข็ง ก็อาจมีตับสำรองไว้รอเปลี่ยนถ่าย คนที่ตาบอดเพราะประสาทตาพิการ ก็รักษาให้หายขาด มองเห็นเหมือนคนธรรมดาได้ หรือแม้ที่สุดผู้ที่ศีรษะล้านอยากมีผมดกดำ ก็มีสเต็มเซลล์ผมของตนเองปลูกให้ใหม่ ฯลฯ ท่านเซอร์ผู้นี้ฟังว่า ในพระไตรปิฎกนั้น พระพุทธเจ้าเคยมีพุทธพยากรณ์ไว้ว่า หลังกลียุคอายุมนุษย์จะยืนยาวขึ้นเรื่อยๆ จนถึงแปด ก่อนที่พระศรีอาริยเมตไตรย์ลงมาตรัสรู้โปรดสัตว์โลก ท่านเซอร์บอกว่า มีความเป็นไปได้ที่ศาสตร์ทางการแพทย์สาขาใหม่นี้จะเป็นวิทยาศาสตร์ยุคพระศรีอาริย์ที่กำลังพัฒนาสู่โลกอนาคต" นพ.ดร.มโน กล่าวทิ้งท้าย
เรื่อง - ภาพ... "ไตรเทพ ไกรงู"



