พระชัยวัฒน์พระครูลืม วัดอรุณฯ'๑'ในเบญจภาคีพระชัยวัฒน์ | คมชัดลึก

              พระชัยวัฒน์ (พระไชยวัฒน์) ไม่ปรากฏหลักฐานที่ชัดเจนว่ามีการเริ่มสร้างพระชัยวัฒน์มาตั้งแต่ยุคสมัยใด แต่เท่าที่ปรากฏมีบันทึกไว้เก่าแก่ที่สุดคือในสมัย แผ่นดินสมเด็จพระนเรศวรมหาราช แห่งกรุงอโยธยาศรีรามเทพนคร เมื่อราว ๔๓๐ ปีล่วงมาแล้ว ในยุคนั้นจะมีการอันเชิญพระชัยวัฒน์ขึ้นไปประดิษฐานไว้ทั้งบนเรือและหลังช้าง เพื่ออัญเชิญไปกับกองทัพหลวงในการเสด็จพระราชสงครามของพระเจ้าแผ่นดิน หรือการพระราชพิธีมงคลสำคัญอื่นและมีการสร้าง พระชัยวัฒน์พระจำองค์พระมหากษัตริย์ทุกพระองค์สืบมา เพื่อใช้ทั้งในการเสด็จงานพระราชสงครามและงานพระราชพิธีสำคัญ เช่น ใช้ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก

              ตามหลักฐานเอกสารที่ปรากฏ พระชัยวัฒน์ที่เรียกกันในปัจจุบันนั้นถูกบันทึกไว้ในราชกิจานุเบกษาเล่มที่ ๔ หน้าที่ ๑๘๑ ประกาศเมื่อวันที่ ๑๖ กันยายน พ.ศ. ๒๔๓๐ ว่า “พระไชยวัฒน์นั้นเริ่มแรกสร้างในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๕) เพื่อพระราชทานให้แก่พระราชโอรสที่จะเสด็จไปศึกษาต่อยังต่างประเทศในทวีปยุโรป เมื่อปี ๒๔๒๘ ในยุคนั้นเรียกว่าพระไชยวัฒน์ทองคำองค์เล็ก”

              อย่างไรก็ตามมีการจัดทำเนียบเบญจภาคีพระชัยวัฒน์นั้น ประกอบด้วย ๑.พระชัยวัฒน์ท่านเจ้ามา วัดจักรวรรดิ ๒.พระชัยวัฒน์หลวงปู่บุญ วัดกลางบางแก้ว ๓.พระชัยวัฒน์สมเด็จสังฆราชแพ วัดสุทัศน์ ๔.พระชัยวัฒน์หลวงปู่เอี่ยม วัดหนัง และ ๕.พระชัยวัฒน์พระครูลืม วัดอรุณ (แจ้ง)

              พระครูภาวนาวิจารณ์ (ลืม) ท่านได้สร้างพระชัยวัฒน์พระครูลืม วัดอรุณ ซึ่งเป็น ๑ ใน ๕ เบญจภาคีพระชัยวัฒน์ โดยท่านเป็นศิษย์ในสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฤทธิ์ ธมฺมสิริ) วัดอรุณราชวราราม และสมเด็จพระสังฆราชแพ วัดสุทัศน์ เป็นศิษย์ร่วมสำนักกับท่านเจ้าคุณศรี (สนธิ์) และได้รับความเมตตาจากสมเด็จพระสังฆราชแพ วัดสุทัศน์ เป็นอย่างมาก เมื่อครั้งที่ท่านได้คิดที่จะสร้างพระชัยวัฒน์นั้น สมเด็จพระสังฆราชแพ วัดสุทัศน์ จึงมอบชนวนพระกริ่งของท่านแก่พระครูลืมเพื่อเป็นมวลสารในการหล่อพระชัยวัฒน์พระครูลืม วัดอรุณ ที่สำคัญสมเด็จสังฆราชแพและท่านเจ้าคุณศรี (สนธิ์) ยังได้ร่วมปลุกเสกพระชัยวัฒน์พระครูลืม วัดอรุณ ให้ด้วย

              “ลืม ปียัมบุตร” เป็นชื่อและสกุลเดิมของพระครูภาวนาวิจารณ์ (ลืม) เป็นบุตรของพระยาปริยัติธาดา (เปี่ยม ปิยัมบุตร) และคุณหญิงส้มลิ้ม สันนิษฐานว่าท่านเกิดที่บ้านซึ่งอยู่หน้าวัดชนะสงคราม หรือมิฉะนั้นก็ที่บ้านริมทางรถไฟสายใต้ แขวงบางบำหรุ เขตธนบุรี กรุงเทพฯ ชีวิตในปฐมวัยได้เรียนหนังสือที่พระตำหนักสวนกุหลาบในพระบรมมหาราชวัง แล้วออกรับราชการที่โรงภาษีร้อยชักสาม (กรมศุลกากร) ต่อมาเข้ารับราชการกรมทหารเรือ (โรงหล่อ)

              พระครูภาวนาวิจารณ์ (ลืม) อุปสมบทที่วัดสุวรรณาราม สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฤทธิ์ ธมฺมสิริ) วัดอรุณราชวราราม เป็นพระอุปัชฌาย์ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ม.ร.ว.เจริญ อิศรางกูร) วัดระฆังโฆสิตาราม เป็นพระกรรมวาจารย์ ได้ศึกษาภาษาบาลี แต่ไม่ได้เข้าสอบแปล พ.ศ.๒๔๔๑ ย้ายมาอยู่วัดอรุณราชวราราม และได้เป็นพระครูวินัยธรรม ฐานานุกรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฤทธิ์) และถึงแก่มรณภาพเมื่อวันที่ ๑๓ กันยายน พ.ศ.๒๔๖๔