‘เหรียญหลวงพ่อทวด’รุ่น๓พิมพ์ ‘สามขีดใน-บล็อกไม่มีผด’ปี๐๔ | คมชัดลึก

            วันนี้...คอลัมน์ ปกิณกะพระเครื่อง ขอเสนอข้อมูล เหรียญหลวงพ่อทวด วัดช้างให้ ที่น่าสนใจอีกรุ่นหนึ่ง นั่นคือ “พิมพ์สามขีดใน-บล็อกไม่มีผด ปี ๒๕๐๔” โดยได้รับความอนุเคราะห์จาก ศ.ดร.ผดุงศักดิ์ รัตนเดโช ที่ให้ทั้งภาพและข้อมูลประกอบแบบองค์ความรู้ใหม่ๆ ในคอลัมน์นี้เหมือนเช่นเคย

            เหรียญเสมา พิมพ์ ๓ ขีดใน หรือ พิมพ์กิ่งไผ่ เป็นพิมพ์ที่ตั้งชื่อตามจุดเด่นอันเป็นเอกลักษณ์ที่ปรากฏภายในเหรียญนี้ คือ องค์พระค่อนข้างใหญ่ล่ำกว่าพิมพ์อื่นๆ

            ที่สำคัญ คือ ที่เหรียญด้านหน้า ตรงแถบซุ้มเหรียญด้านบน ที่มีรูปสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัดวางเรียงกัน จำนวน ๑๓ ช่อง ในแต่ละช่องของรูปสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัดนี้จะมี เส้น ๓ เส้น หรือ ๓ ขีด ปรากฏอยู่อย่างชัดเจน

            ยกเว้นช่องที่มีจุดภายใน และช่องที่ติดกันทางซ้าย

            เส้นเหล่านี้มีลักษณะเป็นรอยขีด หรือเหมือนกับ กิ่งไผ่ ในแนวนอน โดยแต่ละขีดจะทำมุมเอียงกันเล็กน้อย อันเกิดมาจากการแกะแม่พิมพ์เหรียญนี้ และเป็นที่มาของชื่อที่เรียกเหรียญพิมพ์นี้โดยเฉพาะ (เหรียญรุ่น ๓ อื่นๆ จะไม่มีขีดดังกล่าว)

            เหรียญพิมพ์ ๓ ขีดใน (กิ่งไผ่) นี้ยังมีจุดสังเกตอีกจุดหนึ่ง ที่ต่างกับเหรียญเสมาทั่วไป คือ ที่บริเวณเส้นบังคับขอบซ้ายและขวาในแนวดิ่งของแถบซุ้มเหรียญ จะไม่มี เม็ดไข่ปลา ซึ่งเหมือนกับเหรียญเสมารุ่นแรก

            และที่บริเวณ งวงช้าง ด้านซ้ายมือ หลวงพ่อทวด จะมีเส้นแตก เป็นเส้นคมๆ วิ่งจากชายจีวรผ่านงวงช้างไปถึงแนวอักขระ

            และเมื่อพิจารณาที่ด้านหลังของเหรียญ มักจะปรากฏเส้นร่องแตกพาดผ่านบริเวณแก้ม จากแนวระดับตาจนถึงปลายคางของ พระอาจารย์ทิม

            อย่างไรก็ตาม เหรียญเสมา พิมพ์ ๓ ขีดใน หรือ พิมพ์กิ่งไผ่ นี้ประวัติการสร้างตามที่ปรากฏในสื่อสิ่งพิมพ์ทั่วไปค่อนข้างจะคลุมเครือ กล่าวคือ บางกระแสบอกว่า สร้างใน ปี ๒๕๐๒ และระบุเป็นเป็น เหรียญรุ่น ๒

            แต่ปัจจุบัน ในรายการประกวดพระเครื่องที่เป็นมาตรฐาน โดยมีสมาคมผู้นิยมพระเครื่อง รับรองจะระบุว่า เป็น เหรียญรุ่น ๓ สร้างในปี ๒๕๐๔

            ที่เป็นเช่นนี้อาจเนื่องจากเหตุผลของผู้ชำนาญการอาวุโส ที่มองเห็นว่าเป็นเหรียญรูปเสมา เหมือนกับเหรียญเสมา รุ่น ๓ ทั่วไป ทำให้จัดกลุ่มพิมพ์เข้าระบบได้ง่าย และจดจำได้ง่ายกว่า จึงเสนอเป็น เหรียญรุ่น ๓

            เหรียญพิมพ์นี้ ตามที่พบเห็นจะเป็น เนื้อทองแดงรมดำ เท่านั้น โดยมีการแบ่งย่อยออกเป็น ๒ พิมพ์ ตามลักษณะทางกายภาพที่ปรากฏบนพื้นเหรียญ คือ

            พิมพ์ที่ ๑ คือ พิมพ์สมบูรณ์ หรือบล็อกไม่มีผด (เหรียญโชว์ที่ ๑-๓)พิมพ์นี้ปั๊มออกมาได้สวยงาม และคมชัด ทั้งด้านหน้าและด้านหลังเหรียญ สังเกตคือ ไม่มีเม็ดผด ที่เกิดขึ้นด้านหน้าของเหรียญ อย่างที่เกิดในพิมพ์ที่ ๒ ที่จะกล่าวต่อไป สันนิษฐานว่า เป็นเหรียญที่เกิดจากการปั๊มจากแม่พิมพ์อันแรก ที่ยังคมชัดสมบูรณ์อยู่

            เหรียญพิมพ์ที่ ๑ นี้ ปัจจุบันหาชมเหรียญแท้ของจริง ที่มีสภาพสวยสมบูรณ์ได้ยากกว่า เหรียญเสมา พิมพ์ ๒ จุด รัดประคดข้างเดียว และ เหรียญเสมา พิมพ์ ๒ จุด รัดประคดเต็ม เสียอีก

            คาดว่าปริมาณการสร้างคงมีน้อยมาก ทำให้ เหรียญพิมพ์ ๓ ขีดใน (กิ่งไผ่) ที่ไม่มีผด มีค่านิยมการเช่าบูชาอยู่ในระดับเดียวกับ เหรียญเสมา ๒ จุด เหรียญสวยๆ สภาพแชมป์ก็ว่ากันหลายแสนบาท

            พิมพ์ที่ ๒ คือ บล็อกมีผด (เหรียญโชว์ที่ ๔ เพื่อประกอบการเปรียบเทียบ) จุดสังเกตของเหรียญพิมพ์นี้ คือ ตรงบริเวณลำแขนด้านขวา ซอกจีวร แก้ม และเปลือกตา ด้านขวา และเข่าขวาของ หลวงพ่อทวด จะมี เม็ดผดเล็กๆ ปรากฏอยู่

            และที่ขอบเส้นซุ้มลายกนกด้านขวาของ หลวงพ่อทวด มีเม็ดเนื้อเกินเกาะกันเป็นทิว เช่นกัน ที่ร่องเส้นหน้าผากของ หลวงพ่อทวด จะมีเม็ดเนื้อเกินแทรกอยู่ สันนิษฐานว่า เหรียญพิมพ์นี้เกิดมาจากการปั๊มเหรียญจากแม่พิมพ์อันหลัง ที่เริ่มไม่สมบูรณ์ สาเหตุอาจจะเกิดจากการจัดเก็บบำรุงรักษาแม่พิมพ์ไม่ดีพอ (หลังจากผ่านการปั๊มในพิมพ์ที่ ๑ ไปแล้ว) ทำให้เกิดสนิมขุมขึ้น มีลักษณะคล้ายรูพรุน เมื่อนำแม่พิมพ์มาปั๊มเหรียญจึงเกิดเป็น เม็ดผด กระจายบนผิวเหรียญดังกล่าว

            พิมพ์มีผด นี้ยังแบ่งย่อยออกเป็นบล็อกมีผดน้อย และบล็อกมีผดมาก โดยที่บล็อกมีผดมากนี้จะเกิดจำนวนเม็ดผดที่กระจายเป็นวงกว้างเพิ่มขึ้น และเม็ดผดเหล่านี้มีขนาดโตขึ้น

            จุดสังเกตอีกจุดหนึ่งว่าเป็นบล็อก มีผด คือ ริมฝีปากด้านบนของ หลวงพ่อทวด มักจะบี้แบน ไม่คมชัด และสันจมูกก็ไม่โด่งคมสันเหมือนกับบล็อกไม่มีผด (พิมพ์ที่ ๑) และสันจมูกก็ไม่โด่งคมสันเท่าพิมพ์ที่ ๑ เช่นกัน

            เหรียญเสมา พิมพ์ ๓ ขีดใน ที่ลงให้ชมเป็นวิทยาทานทั้ง ๔ เหรียญ ครบทุกพิมพ์ในวันนี้เป็นเหรียญสภาพสวยแชมป์ของวงการ เกือบทุกเหรียญเคยเป็นแชมป์งานประกวดพระรายการใหญ่ ที่สมาคมผู้นิยมพระเครื่อง รับรองมาแล้วหลายครั้ง (เหรียญโชว์ที่ ๒ และ ๓ เป็นแชมป์งานไบเทค มา ๓ ครั้งติดกัน)

            ทั้งหมดเป็นเหรียญเก่าเก็บไม่ผ่านการใช้มาก่อนเลย สภาพผิวรมดำเดิม แซมด้วยผิวปรอทที่สมบูรณ์ทั้งด้านหน้าและหลัง

            เหรียญทั้งหมดนี้เป็นของ ศ.ดร.ผดุงศักดิ์ รัตนเดโช คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ รังใหญ่ พระหลวงพ่อทวด วัดช้างให้ ของเมืองไทย และเป็นผู้ให้ข้อมูลประกอบคอลัมน์นี้...ขอขอบพระคุณอย่างสูง