พระกริ่งสมณเจ้า | คมชัดลึก

             สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ ทรงเป็นสมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ ๘ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ประทับอยู่ ณ วัดบวรนิเวศวิหาร ได้รับมหาสมณุตมาภิเษก เมื่อปี ๒๔๓๔ เมื่อพระชนมายุได้ ๘๒ พรรษา เป็นพระมหาสมณเจ้าฯ ได้ ๑๐ เดือน ก็สิ้นพระชนมเมื่อปี ๒๔๓๕ พระชมมายุได้ ๘๓ พรรษา

             ขณะเมื่อทรงดำรงพระสมณฐานันดรเป็นสมเด็จพระมหาสังฆปริณายก ที่สมเด็จพระสังฆราชนั้น ยังไม่มีคำนำพระนามที่บ่งบอกถึงพระเกียรติยศ ในทางสมณศักดิ์ คือเรียกพระนามไปตามพระอิสริยยศแห่งบรมราชวงศ์ว่า “พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมสมเด็จพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์”
             
             ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาเปลี่ยนคำนำพระนามเป็น “สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์” ในคราวเดียวกันกับที่ทรงสถาปนาสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เมื่อปี ๒๔๖๔ จึงได้เรียกกันว่า สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ แต่นั้นเป็นต้นมา

             สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ ได้ทรงพระดำริสร้างพระกริ่งขึ้นเป็นครั้งแรก เรียกว่า “พระกริ่งปวเรศ” เพื่อประทานแก่พระบรมวงศานุวงศ์ หรือผู้ที่เห็นสมควรเท่านั้น และนับการให้กำเนิดพระกริ่งขึ้นเป็นครั้งแรกในประเทศไทย และได้เป็นแบบอย่างในการสร้างพระกริ่งในเวลาต่อมาจนกระทั่งทุกวันนี้

             พระกริ่งปวเรศสร้างด้วยเนื้อนวโลหะ เพื่อประทานแก่เชื้อพระวงศ์ เจ้านายในวังที่สนิทคุ้นเคย หรือผู้ที่เห็นสมควรเท่านั้น ตามประวัติที่กล่าวไว้ว่า ท่านได้สร้างไว้รวมทั้งหมดไม่น่าจะเกิน ๓ ครั้ง และรวมทั้งสิ้นแล้วมีประมาณกว่า ๓๐ องค์ องค์ที่เป็นของจริงและถือว่าเป็นองค์ครูนั้น ก็คือองค์ต้นแบบที่ประดิษฐานอยู่ในเก๋งกระเบื้องดินเผาจีนที่อยู่ในพิพิธภัณฑ์วัดบวรฯ เวลามีงานใหญ่จริงๆ ถึงจะได้ชม แถมอยู่ไกลและอยู่ในเก๋งทำให้แทบจะพิจารณาให้ละเอียดไม่ได้

             พระกริ่งปวเรศ ที่พระกริ่งปวเรศ ของวัดบวรฯ ทรงสร้างขึ้นเมื่อไร มีจำนวนเท่าไร ไม่พบหลักฐาน ทั้งนี้ กรมหลวงวชิรญาณวงศ์แห่งวัดบวรฯ เคยมีดำรัสถึงเรื่องพระกริ่งปวเรศนี้ว่า “เท่าที่ฉันได้ยินมานั้น สมเด็จกรมพระยาปวเรศฯ ท่านทรงสร้างขึ้นด้วยพระองค์เอง มีจำนวนน้อยมาก น่าจะไม่เกิน ๓๐ องค์  ต่อมาได้ประทานให้หลวงชำนาญเลขา (หุ่น) ผู้ใกล้ชิดพระองค์นำไปจัดสร้างขึ้นอีกจำนวนหนึ่ง แต่หลวงชำนาญเอาไปเทนั้น จะมากน้อยเท่าใดฉันไม่ได้ยินเขาเล่ากัน”

             ด้วยจำนวนการสร้างพระกริ่งปวเรศที่ไม่เกิน ๓๐ องค์ แต่ในวงการพระเครื่องผู้ที่ครอบครองพระกริ่งปวเรศ ต่างก็กล่าวอ้างว่าเป็นของแท้ซึ่งรวมแล้วมีเกินร้อยองค์ ดังนั้นในการเช่าซื้อพระกริ่งปวเรศ ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันส่วนใหญ่จะมีการพิสูจน์ด้วยการไปวางบนบล็อกดินเผาด้านหลัง ที่อยู่ในวัดบวรว่าพอดีกับเบ้าหรือไม่ รวมทั้งเปรียบเทียบกับองค์จริงของวัดทุกครั้งไป

             สำหรับภาพพระองค์ครูฉบับนี้เป็นภาพ “พระกริ่งสมณเจ้า” ในความครอบครองของนายสุภสาสน์ เมาะราษี หรือ  “เล็ก พระเครื่อง” ที่ปรึกษา กิตติมศักดิ์คณะกรรมาธิการการปกครองท้องถิ่น และประธานกรรมการบริษัท ไข่มุกดีไซน์ แอนด์ คอนสตักชั่น จำกัด ผู้ที่จะขอชมบารมีองค์จริง สอบถามได้ที่โทร. ๐๘-๓๒๗๖-๓๓๒๒