เธอกำลังหาอะไรอยู่?
เธอกำลังหาอะไรอยู่? : บาตรเดียวท่องโลก โดยพระพิทยา ฐานิสฺสโร
ขณะนั่งรอลูกศิษย์ชาวไทยไปซื้อของหน้าสถานีรถไฟใต้ดินที่ปารีส ประเทศฝรั่งเศส มีหญิงต่างชาติไม่แน่ใจว่าสัญชาติไหน มานั่งคุกเข่าด้านข้างต้องการถวายเค้กเนยชิ้นเล็ก หลังจากถวายเธอไหว้ด้วยความเคารพ เรากล่าวขอบคุณเธอ เธอลุกขึ้นและเดินจากไป สิบนาทีต่อมา เธอมาพร้อมกับเส้นหมี่เหลืองผัดและมะม่วงใบโต เธอทำเช่นครั้งแรกที่ถวายเค้ก เรากล่าวขอบคุณเธออีกครั้ง เธอยิ้มเปี่ยมด้วยความสุขและลุกเดินจากไป
ข่าวสาร ความบันเทิงในรูปแบบต่างๆ ส่วนใหญ่ที่เรารับรู้ในปัจจุบัน ไม่ว่าจากสื่อใดๆ ส่วนใหญ่เป็นไปในทางด้านลบมากกว่าด้านบวก อีกทั้งยังได้รับความสนใจเป็นจำนวนมาก ส่วนข่าวด้านดีมักมาเร็วไปเร็ว และไม่ได้รับความสนใจเท่าใด เป็นสิ่งบ่งบอกว่าคนในสังคมส่วนใหญ่กำลังเสพติดข่าวสาร ความบันเทิงที่กำลังทำร้ายร่างกาย จิตใจมากขึ้น บางครั้งเป็นการกระตุ้นคนที่จิตใจไม่ดีให้ไม่ดียิ่งขึ้น คนที่จิตใจดีเกิดความหวั่นไหว ไม่มั่นคง อีกทั้งกระตุ้นให้ผู้คนเสพมากขึ้นๆ อย่างหยุดไม่ได้ ทำให้เรากำลังสูญเสียจิตใจที่มั่งคง สงบ งดงามในทุกสภาพสังคม
เราค่อยๆ ขาดความเมตตา กรุณา ชื่นชมยินดีความกับความสุขความสำเร็จของผู้อื่น ยากที่จะวางใจเป็นกลางกับสิ่งที่กำลังปรากฏขึ้น เราเพิ่มความหวาดระแวง ความกลัว ความหวั่นไหว ความอิจฉาริษยา ความเชื่อถือ เชื่อใจในบุคคลอื่น เราไม่พอใจกับสิ่งที่เรามี ที่เราเป็น ที่เราอยู่ เราต้องการอะไรที่ยิ่งใหญ่มากขึ้น และเรารู้สึกไม่มีความสุข ไม่พอ จิตใจเหมือนขาดอยู่ตลอดเวลา
เราใช้กำลังในการตัดสินปัญหา เราไม่มีความอดทนเมื่อไม่ได้ดังใจ ไม่ได้ดังหวัง เราจะแสดงความเกรี้ยวกราด โมโห อย่างไม่รู้สึกผิด จิตสำนึกที่ดีงามค่อยๆ หมดไป ขอเพียงได้ทำตามใจ สนองความอยาก ความต้องการ ความใคร่ ความหลงใหล เพลิดเพลิน นั่นทำให้เรากำลังเหมือนผู้ป่วย ที่ไม่รู้ว่าตนเองกำลังป่วย ทำให้ยากที่จะเยียวยา รักษา เพราะเราไม่รู้ว่า เรากำลังป่วย และเราก็สามารถทำร้าย ทำลายตัวเองเมื่อไม่ได้ดั่งหวัง หรือเมื่อไม่สำเร็จตามใจคิด
ในอดีตประเทศไทยมิได้เจริญทางวัตถุเช่นชาวตะวันตก ทำให้ดูล้าสมัยตามสังคมสมมุติ จนเราพยายามที่ก้าวให้ทันเขา ณ วันนี้เรามีทุกอย่างเหมือนเขา อาจมากกว่าเสียด้วยซ้ำ แม้เราไม่ได้ผลิตเอง แต่เราเป็นผู้ซื้อ ผู้เสพที่ทรงพลัง ทำให้ความเสื่อมทางสภาพจิตใจเราจะล้ำหน้าเขาเช่นกัน เราสูญเสียรอยยิ้มที่งดงาม เราเห็นแก่ตัวมากขึ้น เรามีเวลาให้ครอบครัวน้อยลง ความสัมพันธ์ในทุกระบบชั้นไม่สามัคคี ไม่เห็นอกเห็นใจกัน ขาดความเคารพซึ่งกันและกัน ต่างคนต่างทำเพียงเพื่อความอยู่รอดแต่ไร้ซึ่งความจริงใจ เราใช้ร่างกายเพียงเพื่อสนองกิเลส ตัณหา นั่นหมายความว่า เราไม่เคารพร่างกายตนเองมากขึ้น
ขณะที่ชาวตะวันตกกลับมาสนใจในสิ่งที่เราเคยมีแต่ละเลย เขาเริ่มเรียนรู้ที่จะใจกว้าง แบ่งปัน หันกลับมาพึ่งพิง หาความสุขสงบในตน ฝึกตน ปฏิบัติตนเพื่อช่วยดับทุกข์ที่แท้ในใจตน ชาวตะวันตกที่เคยประทับใจหลายสิ่ง หลายอย่างที่งดงามของคนไทยที่พวกเขาไม่มี ค่อยๆ หมดไป เพราะเรากำลังมีเหมือนที่เขามี แต่ไม่ใช่สิ่งที่เขาต้องการ เขาต้องการความแตกต่างที่งดงามจากข้างใน ที่เรามีอยู่แต่กลับไม่ใส่ใจ ทำให้ค่อยๆ หายไป รวมทั้งธรรมชาติบริสุทธิ์ กำลังถูกทำลายอย่างรวดเร็วและน่ากลัว เขาจะจดจำเมืองไทยในอดีตและเขาอยากเห็น อยากสัมผัสเช่นนั้นอีกเช่นกัน แต่ดูเหมือนว่าจะไม่สามารถเป็นไปได้อีกต่อไป
เมื่อเราสูญเสียจิตใจที่สงบภายในอันงดงาม เราสูญเสียทุกอย่างของชีวิต
เพราะไม่สามารถหาความสุขที่แท้เจอจากสิ่งของภายนอก