เชิญร่วมประเพณีจุดลูกหนูในงานเผาศพพระมอญ | คมชัดลึก

              ประเพณีการแข่งขันจุดลูกหนู เป็นประเพณีการจุดดอกไม้เพลิงชนิดหนึ่งของคนมอญ ที่ใช้จุดเผาศพพระสงฆ์ เป็นประเพณีท้องถิ่นของประชาชน ที่มีชุมชนมอญตั้งอยู่เท่านั้น เช่น ปทุมธานี นนทบุรี สมุทรปราการ นครปฐม และสมุทรสาคร

              ทั้งนี้ วัดมอญต่างๆ จะส่งตัวแทนของวัดประมาณ ๕-๘ วัด หรือมากกว่านั้น สุดแต่ความใหญ่โตของงาน การแข่งขันนี้จะจุดทีละสาย สายละตัว จนครบทุกสาย สายใดลูกหนูวิ่งไปชนยอดปราสาทถือว่าชนะเลิศ ผู้ชนะจะมีการแห่ยอดปราสาทกันอย่างครึกครื้น และมีรางวัลให้ตามความสามารถลดหลั่นกันไป

              เดิมทีนั้น การจุดรวมไปกับการจุดดอกไม้เพลิง พระสงฆ์เป็นผู้จุดชนวน ฆราวาสจะยุ่งเกี่ยวไม่ได้ เพราะถือว่า พระสงฆ์เป็นปูชนียบุคคลอันสูงสุด เมื่อจุดลูกหนูวิ่งไปยังปราสาทแล้ว ไฟจากดินปืนจะลุกไหม้เชื้อเพลิงภายในปราสาท ทำให้ปราสาทและโลงศพไหม้ไฟ ถ้าจุดลูกหนูหมดแล้ว ศพยังไหม้ไม่หมด ก็จะช่วยกันเผาต่อไปจนไหม้หมด และก่อนที่จะนำลูกหนูมาจุดนั้น จะต้องมีการแห่กันอย่างใหญ่โต ลูกหนูของใครก็แห่กันมา มีปี่พาทย์มอญ กลองยาว หรือเปิงมาง สุดแต่ว่าใครจะจัดอะไรมาก็ได้ มีสาวๆ สวยๆ ของหมู่บ้านแต่งกายสวยงาม ร่วมฟ้อนรำมาในขบวนแห่ลูกหนูด้วย

              เนื่องจากมีปัญหาที่แรงวิ่งของลูกหนู บางครั้งทำให้ศพกระจัดกระจาย ดูแล้วเป็นที่อุจาดตาอย่างยิ่ง ปัจจุบันนี้ จึงเปลี่ยนแปลงให้เหมาะสม โดยสร้างเมรุจำลองสำหรับทำพิธีขึ้นต่างหาก มีปราสาทโลงศพเช่นกัน ส่วนศพจริงๆ นั้น ตั้งไว้ที่เมรุสำหรับเผาจริง เวลาจุดลูกหนูก็จะจุดไปที่เมรุจำลอง ต่อมาการจุดลูกหนูจึงกลายเป็นการเล่นแข่งขันกันในงานศพพระประเภทหนึ่ง โดยส่งตัวแทนของวัด ประมาณ ๕-๘ วัด หรือมากกว่านั้น สุดแต่ความใหญ่โตของงาน

              การแข่งขันนี้จะจุดทีละสาย สายละตัวจนครบทุกสาย สายใดลูกหนูวิ่งไปชนยอดปราสาทถือว่าชนะเลิศ จะมีเงินรางวัลให้ตามความสามารถลดหลั่นกันไป เมื่อแข่งขันเสร็จแล้วจึงมีการเผาจริงอีกครั้งหนึ่ง พิธีจุดลูกหนูนี้จะทำกันในตอนบ่ายของวันเผาจริง

              พระอาจารย์สำราญ ถามวโร (ทองใบ) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดบางโพธิ์ใน อ.เมือง จ.ปทุมธานี ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้นำทีมทำลูกหนู บอกว่า ในปีนี้มีงานประเพณีการแข่งขันจุดลูกหนูในงานพระราชทานเพลิง พระครูวิมลสุวรรณากร อดีตเจ้าอาวาสวัดบ่อทอง ต.คูขวาง อ.ลาดหลุมแก้ว จ.ปทุมธานี  เพียงงานเดียวเท่านั้น โดยจะจัดวันเสาร์ที่ ๑๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๘ ตั้งแต่เวลา ๑๒.๐๐ น. เป็นต้นไป

              ส่วนประเพณีการแข่งขันจุดลูกหนู เพื่อรักษาประเพณีที่ไม่ได้จัดขึ้นในงานเผาศพพระมอญนั้นมี ๒ แห่ง คือ ประเพณีแข่งขันลูกเล็ก ของวัดบางโพธิ์ใน ซึ่งจะมีทีมผู้ทำลูกหนูกว่า ๓๐ ทีม โดยจะจัดวันพฤหัสบดีที่ ๑๖ เมษายน ๒๕๕๘ ตั้งแต่เวลา ๑๒.๐๐ น. เป็นต้นไป และ "สืบสานประเพณีสงกรานต์และแข่งขันจุดลูกหนู ประจำปี ๒๕๕๘" ที่จัดโดย อบจ.ปทุมธานี ณ ลานอเนกประสงค์ ต.บ้านฉาง อ.เมือง จ.ปทุมธานี จะจัดวันอาทิตย์ที่ ๒๖ เมษษยน ๒๕๕๘ ซึ่งถือว่าเป็นงานใหญ่ที่สุดของปี มีลูกหนูร่วมแข่งขัน ๒๔ สาย

              "พระสงฆ์เป็นสถาบันที่คนมอญเคารพนับถือมาก โดยเฉพาะพระสงฆ์เป็นผู้ทรงศีลปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ การเผาศพต้องทำด้วยความเคารพ ไม่นิยมจุดดอกไม้จันทน์เผาศพพระสงฆ์ด้วยมือตนเอง ซึ่งถือว่าไม่เป็นการสมควร จึงใช้ลูกหนูจุดศพ และมีการสร้างปราสาทสำหรับเผาศพโดยเฉพาะ โดยจะเผาปราสาทไปพร้อมกับเผาศพด้วย เป็นประเพณีเฉพาะวัดที่มีพระสงฆ์มอญเท่านั้น" พระอาจารย์สำราญ กล่าว