จิตอันขาวรอบ
จิตอันขาวรอบ : บาตรเดียวท่องโลก โดยพระพิทยา ฐานิสฺสโร
ในสมัยพุทธกาล ๒๕๐๐ กว่าปี พระภิกษุมาประชุมรวมกัน ๑,๒๕๐ รูปโดยมิได้นัดหมาย ในวันเพ็ญมาฆฤกษ์ ณ วัดเวฬุวัน ในค่ำคืนนั้นพระพุทธเจ้าทรงแสดงโอวาทปาติโมกข์แก่บรรดาพระภิกษุสงฆ์
วันนี้วัดเวฬุวันกลายเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจให้แก่บุคคลทั่วไป 'ตโปทาราม' บ่อน้ำพุร้อนธรรมชาติใกล้ๆ กับวัดเวฬุวัน คนจัณฑาล (วรรณะที่ต่ำที่สุดของอินเดีย) กำลังอาบน้ำ ซักผ้าอย่างปกติสุขในน้ำที่สกปรก เพราะเขาต้องใช้น้ำที่ไหลต่อจากการอาบของผู้คนที่ได้รับการสมมุติว่าเป็นวรรณะที่สูงกว่าจำนวนมาก ระหว่างทางไปยังที่บ่ออาบน้ำ มีขอทาน นอน นั่งเรียงราย เด็กน้อยคนหนึ่งนอนหงายหลับสนิทเนื้อตัวมอบแมม ไม่นุ่งกางเกง แมลงวันตอมไปทั่วหน้าและหลายๆ บริเวณเกือบทั้งตัว แต่ก็มิสามารถทำลายความสุขจากนอนของเด็กน้อยได้
การเดินทางมาอินเดียครั้งนี้ เป็นการเดินทางที่วิเศษยิ่งนัก เพราะลูกศิษย์ตาบอดชาวไทยที่อาศัยอยู่ในสวิตเซอร์แลนด์ ต้องการให้เป็นผู้นำพาเขามาอินเดีย ซึ่งตอนแรกเขาเองคิดว่า ทำไมต้องมาอินเดียเพราะได้ยินกิตติศัพท์มากมายเกี่ยวกับอินเดีย ไม่ว่าขอทานจำนวนมากมาย และหลายคนกล่าวว่าเมื่อมาอินเดียไม่ต้องให้เงินขอทานเพราะเขาจะมารุมกันเป็นฝูงจนไปไหนไม่ได้ คนอินเดียนั่งถ่ายตามทุ่งนาทั่วไป และเราอาจเดินเหยียบกองอุจจาระนั้นได้ไม่ยาก หลายคนท้องเสียทุกครั้งที่มาอินเดีย เกือบทุกๆ ที่ในอินเดียสกปรกมาก หาห้องน้ำลำบากมาก อาจต้องถ่ายตามทาง หาความไม่เป็นระเบียบได้ไม่ยากที่อินเดีย ฯลฯ
จากหลายๆ เสียงที่ฟังมา ทำให้จิตใจเขาแอนเอียงไปทางลบมากกว่าทางบวก ที่สำคัญเขาตาบอดลำบากเพียงพอแล้ว มาอินเดียถ้าเจอสภาพดังที่กล่าวยิ่งลำบากกว่าและเป็นทุกข์มากกว่าคนปกติแน่นอน
เขาใช้เวลาชั่งใจอยู่พอสมควร แต่ในที่สุดเขาก็ตัดสินใจมาอินเดีย ในส่วนของพระเองซึ่งเป็นผู้นำพาและต้องดูแลเขากลับไม่ได้คิดหรือเตรียมอะไรมากมายเป็นพิเศษให้เขา เพราะมั่นใจ เชื่อใจในสิ่งที่เขาปฏิบัติอยู่และรู้ว่าเขาพร้อม เมื่อจิตใจพร้อม แม้เขาจะมองไม่เห็นก็ตาม
เช้าวันนี้เราเข้าสู่เมืองราชคฤห์ที่เคยเจริญรุ่งเรืองมากในสมัยพุทธกาล บัดนี้ไม่เหลือร่องรอยแห่งความเจริญนั้นแม้แต่น้อย มีเพียงซากไม่มากที่หลงเหลือให้เห็น ใครก็ตามที่อยากให้สิ่งใดๆ บนโลกใบนี้เป็นเช่นเดิม โดยเฉพาะที่รัก สิ่งหลงใหล คงหาความสุขสงบที่แท้ในชีวิตไม่เจอ และความทุกข์ ความโศกเสียใจรำพันคงปรากฏอย่างมิรู้จักจบสิ้น
ขณะจูงเขาเดินในวัดเวฬุวัน ตโปทาราม และทุกๆ ที่ที่เราย่างก้าวในดินแดนพุทธภูมิด้วยกัน พระจะบอกเขาเสมอ ขอให้ก้าวย่างอย่างพุทธะด้วยการอยู่กับลมหายใจ และอยู่ในอาการที่สงบ เป็นการแสดงซึ่งความเคารพและความกตัญญูกตเวทีต่อพระพุทธองค์ ดำเนินตามรอยบาทพระศาสดา เพราะพระองค์ก็ทรงกระทำเช่นนั้นทั้งตลอดพระชนม์ชีพ และเรากำลังใช้ทุกย่างก้าวปฏิบัติบูชาพระพุทธองค์ เพราะทุกที่ที่เราเหยียบสัมผัส พระองค์เคยประทับรอยพระบาทมาก่อน ขอให้เราเชื้อเชิญพระองค์ร่วมเดินทางไปกับเราตลอดการเดินทางและเราจะค่อยๆ สัมผัสความสุขสงบในตัวเอง เมื่อนั้นพระพุทธองค์อยู่ตรงนั้นกับเรา ไม่ว่าสิ่งที่ปรากฏข้างนอกจะเป็นอย่างไร ก็จะไมทำให้จิตใจเราเสียความสงบสุขไปได้เลย
เมื่อพระได้บรรยายสภาพผู้คนที่กำลังทำหน้าที่ของตนๆ ในบริเวณตโปทารามแห่งนี้ให้เขาฟัง เขารับรู้ได้ว่าชีวิตเขาช่างโชคดียิ่งนัก และมากกว่าหลายๆ เท่า เมื่อเทียบกับคนอินเดียที่อยู่ ณ ที่แห่งนี้ แม้เขาตาบอดก็ตามที เขาเดินอย่างสุขสงบมีความสุขแม้เหยียบน้ำที่สกปรก ยืนที่บริเวณกองขยะที่มีทั้งกลิ่นอุจจาระ ปัสสาวะ เพราะจิตใจที่ไร้ซื่งความรังเกียจ สะอาด สกปรก เกือบทุกอย่างมิได้เป็นอย่างที่เขาคาดหวังไว้เลยแม้แต่น้อยกับความคิดก่อนที่จะมาอินเดีย
เขาเกือบเป็นดังคนตาบอดที่คลำช้าง เกือบเสียโอกาสที่สำคัญยิ่งแห่งชีวิต เพราะเขาสามารถสัมผัสความสุขตั้งแต่ก้าวแรกเมื่อเหยียบแผ่นดินพุทธภูมิจนถึง ณ วันนี้ เขาอาจสัมผัสพระพุทธองค์ได้มากกว่าคนที่มองเห็นและมีโอกาสได้มาอินเดียเช่นเขาเสียอีก
ความสกปรก วุ่นวายมิสามารถทำลายจิตที่ขาวรอบ