นำสบู่ห้องอาบน้ำสถานออกกำลังกายกลับไปใช้ที่บ้านจะผิดศีลไหม
นำสบู่และยาสระผมห้องอาบน้ำสถานออกกำลังกายกลับไปใช้ที่บ้านจะผิดศีลไหม : ปุจฉา-วิสัชนากับพระไพศาล วิสาโล
ภานุพงษ์ ปุจฉา : ผมมีคำถามมาเรียนถามพระอาจารย์ครับ ปัจจุบันมีสถานออกกำลังกายใหม่ๆ เปิดให้บริการมากมายในกรุงเทพฯ และมีห้องอาบน้ำในตัวซึ่งก็จะมีสบู่และยาสระผมไว้ให้ใช้ ผมก็เกิดคำถามขึ้นมาในใจครับว่าหากมีคนสองคนทำเหมือนกันแต่คิดต่างกันผลจะเป็นอย่างไร
คนแรกหยิบเทเอาสบู่เหลวและยาสระผมที่ใช้นั้นกลับไปใช้ที่บ้านโดยคิดว่าตนเองฉลาดทำไปเพื่อลดค่าใช้จ่ายของตนลงแต่ยังมีความรู้สึกว่าเหมือนตนเองขโมย
คนที่สองทำเช่นเดียวกัน แต่คิดว่าเราทำถูกแล้วเพราะจ่ายเงินแล้วฉันจะหยิบเท่าไหร่ก็ได้มันเรื่องของฉัน
ผมอยากทราบว่าคนทั้งสองถือว่าผิดศีลข้อ ลักขโมยหรือทำให้ผู้อื่นเสียทรัพย์ไหมครับ ต้องกราบขออภัยที่รบกวนพระอาจารย์ด้วยนะครับ ด้วยความเคารพอย่างสูง
วิสัชนา : การกระทำอย่างเดียวกัน แต่ให้ผลต่างกันในแง่ของกรรมก็ได้ ทั้งนี้อยู่ที่เจตนา เช่น เหยียบมดตายเหมือนกัน แต่คนหนึ่งทำเพราะเผอเรอ อีกคนทำเพราะตั้งใจเหยียบ กรณีหลังเป็นปาณาติบาต แต่กรณีแรกไม่ใช่
ตัวอย่าง ๒ กรณีที่คุณหยิบยกมานั้น ความแตกต่างอยู่ที่เจตนา ซึ่งเกิดจากความเข้าใจหรือมุมมองที่ต่างกัน หากเข้าใจว่าสบู่ที่เขาจัดวางให้ลูกค้าใช้นั้น อนุญาตให้ลูกค้าหยิบติดมือไปได้ การหยิบสบู่กลับไปบ้านย่อมไม่ใช่อทินนาทานเพราะลูกค้าไม่ได้มีเจตนาลักขโมย แต่ถ้าเข้าใจว่าเจ้าของจัดสบู่เพื่อใช้เฉพาะในห้องน้ำเท่านั้น ไม่ได้ให้ลูกค้าเอาไปใช้ส่วนตัว การหยิบกลับบ้านก็เท่ากับเป็นอทินนาทานเพราะตั้งใจเอาของที่เจ้าของไม่ได้อนุญาต
ที่พูดมานี้มุ่งที่ความเข้าใจและความตั้งใจหรือเจตนาของลูกค้าเป็นสำคัญ ส่วนความจริงในฝ่ายเจ้าของสบู่นั้น เป็นอย่างไร เป็นอีกเรื่องหนึ่ง เช่น หากเจ้าของจัดหาสบู่ให้ใช้เป็นการสาธารณะ ไม่อนุญาตให้เก็บไปใช้ส่วนตัว แต่ลูกค้าเข้าใจผิด คิดว่าหยิบกลับบ้านได้ แม้ลูกค้าจะไม่ได้ทำอทินนาทาน แต่ก็อาจถูกต่อว่า ถูกปรับ หรือถูกกล่าวหาว่าขโมยก็ได้ นั่นเป็นเรื่องของกฎระเบียบของสถานที่หรือกฎทางโลก แต่ทางธรรมนั้นไม่ถือว่าเป็นการลักขโมยเพราะลูกค้าไม่ได้มีเจตนาจะทำเช่นนั้น
ล้อมกรอบ
สายด่วนให้คำปรึกษาทางจิตใจผู้ป่วยระยะสุดท้าย 'เตรียมตัวก่อนสู่วาระสุดท้ายของชีวิต จะทำอย่างไรดี' ปรึกษาได้ที่ โทร.๐๘-๖๐๐๒-๒๓๐๒