ศิลปะการเลือกครู(๑) : ธรรมะยู-เทิร์น | คมชัดลึก

               อุตฺติฏฺเฐ นปฺปมชฺเชยฺย

                ธมฺมํ สุจริตํ จเร

                ธมฺมจารี สุขํ เสติ

                อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ . . . ฯ ๑๖๘ ฯ

                ลุกขึ้นเถิด อย่ามัวประมาทอยู่เลย

                จงประพฤติสุจริตธรรม

                เพราะผู้ประพฤติธรรมย่อมอยู่เป็นสุข

                ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า

                ความผิดพลาดของพระเจ้าอชาตศัตรูประการหนึ่งก็คือ เลือกครูผิด ที่มีครูอย่างพระเทวทัต ที่หลอกให้พระองค์ปลงพระชนม์พระบิดา ส่วนตัวพระเทวทัตก็คิดจะปลงพระชนม์พระพุทธเจ้าในหลายๆ วิธีการ สุดท้าย พระเทวทัตก็ต้องได้รับกรรมหนักถูกธรณีสูบ ส่วนพระเจ้าอชาตศัตรู แม้กลับใจในภายหลังไม่คบกับพระเทวทัตแล้ว แต่ด้วยการทำปิตุฆาตทำให้ต้องถูกพระราชโอรสถ อุทยภัททะ ปลงพระชนม์ชิงราชสมบัติเช่นเดียวกัน วิบากกรรมไม่จบแค่นั้น ในสัมปรายภพของพระเจ้าอชาตศัตรูยังต้องไปรับกรรมในนรกอีกหลายหมื่นปี

                การเลือกคบกัลยาณมิตร และการเลือกครูจึงเป็นสิ่งสำคัญมาก ครูในสมัยก่อน หรือในครั้งพุทธกาลกับสมัยนี้ต่างกันเยอะ ครูในสมัยก่อนมีไม่มาก แต่มีคุณภาพ ครูสมัยนี้ ส่วนใหญ่รู้ทฤษฎีมากกว่า ครูสมัยก่อน เก่งก็เก่งจริงๆ สามารถอบรมบ่มเพาะลูกศิษย์จนเป็นผู้นำที่ยิ่งใหญ่ของประเทศก็มีอยู่จริง แต่ก็นั่นแหละ คนเราต่อให้เรียนมาจากสถาบันเดียวกัน สำนักเดียวกันก็ใช่ว่าจะประสบความสำเร็จเหมือนกัน พระพุทธองค์จึงตรัสว่า คนเปรียบเหมือนบัวสี่เหล่า บัวที่ติดอยู่ในโคลนตม เป็นอาหารเต่าและปลา บัวใต้น้ำ บัวที่กำลังโผล่พ้นน้ำ และบัวที่พ้นน้ำแล้ว

                อย่างไรก็ตาม ครูก็ไม่ได้เป็นบรรทัดฐาน ขึ้นอยู่กับผู้เรียนมากกว่า ว่าจะมีความมุมานะหรือไม่อย่างไร แต่ครูก็ยังมีความสำคัญอยู่ดี อย่างครูในสมัยก่อนที่แม้มีไม่มาก แต่ก็พยายามสั่งสอนลูกศิษย์ให้พัฒนาตนให้ได้ ตามแขนงวิชาที่ร่ำเรียนมา เช่นในสมัยพุทธกาล พ่อแม่นิยมส่งกุลบุตร กุลธิดาไปเรียนที่เมืองตักศิลา ที่นั่นเป็นเมืองแห่งการศึกษา คนที่จบมาก็กลับไปปกครองบ้านเมือง เพราะเป็นลูกพราหมณ์ ลูกเจ้าเมือง ลูกพระมหากษัตริย์ เป็นต้น

                ยกตัวอย่าง อหิงสกะ ที่บรรลุธรรมเป็นพระองคุลิมาลในภายหลัง อหิงสกะ ตอนเรียน ก็เจอครูที่สอนผิด จึงเดินทางผิด แต่โชคดี ทำกุศลแต่ปางก่อนไว้เยอะ ได้พบพระพุทธเจ้า มาช่วยให้พลิกความคิด จนเกิดสัมมาทิฐิ ถอดถอนความเห็นผิดทั้งปวง จนบรรลุอรหันตผล   หันกลับมามองดูในบ้านเรา ประเทศไทย คนดีและเก่ง มันไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่า เขาเรียนจบดอกเตอร์จากที่ไหน เรียนจบดอกเตอร์ก็ใช่ว่าจะช่ำชองไปทุกเรื่อง เพราะฉะนั้น การเลือกครู ก็ต้องดูว่า จะนำพาตัวเองไปทางไหน มันไม่เหมือนเลือกนายกรัฐมนตรี การเลือกครูมีความละเอียดลออมากกว่านั้น มีความจริงใจมากกว่านั้น มีความเอาใจใส่มากกว่านั้น ถึงจะทำให้ตัวเองเก่งได้ หรือพัฒนาได้ เพราะ "ครู"