บุญ-ทาน : คำวัด | คมชัดลึก

               ในงานบุญทอดผ้าพระกฐินพระราชทาน ประจำปี ๒๕๕๖ ณ วัดธาตุ พระอารามหลวง อ.เมือง จ.ขอนแก่น ของธนาคารธนชาต จำกัด (มหาชน) เมื่อวันเสาร์ที่ ๙ พฤศจิกายนที่ผ่านมา หลังจากพิธีถวายผ้าพระกฐินพระราชทาน นายศุภเดช พูนพิพัฒน์ ประธานกรรมการบริหาร ยังมอบทุนการศึกษาให้นักเรียนของโรงเรียนในพื้นที่จำนวน ๓๔ ทุน พร้อมทั้งมอบเงินสนับสนุนการเรียนและกีฬาให้แก่โรงเรียน ๙ แห่งใน จ.ขอนแก่น ถือเป็นการทำบญพร้อมๆ กับกานทำทาน

               คำว่า "บุญ" พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช ป.ธ.๙ ราชบัณฑิต) เจ้าอาวาสวัดราชโอสาราม ได้ให้ความหมายไว้ว่า สิ่งที่ชำระจิตสันดานให้หมดจด

               บุญ คือความดี ความถูกต้อง ความสะอาด กรรมดี กรรมงาม เมื่อทำแล้วเป็นเหตุให้ผู้ทำมีจิตใจสบาย มีความสุข ความเจริญก้าวหน้า ความบริสุทธิ์ ความหมดจดผ่องใส จนเป็นเหตุให้ถึงสุคติภูมิ และให้ถึงความสิ้นกิเลสได้ มีความหมายตรงข้ามกับบาป

               การกระทำที่จัดเป็นบุญ ได้แก่ การทำกุศลกรรม คือ กรรมดี คือ ทาน ศีล ภาวนา และความดี รวม ๑๐ ประการ

               ส่วนคำว่า "ทาน" เจ้าคุณทองดีได้ให้ความหมายไว้ว่า วัตถุที่พึงให้, การให้, การแบ่งปัน, การเสียสละ, การเอื้อเฟื้อ

               ทาน ที่แปลว่า วัตถุที่พึงให้ ในคำวัดหมายถึงสิ่งของสำหรับให้ สำหรับเสียสละแก่ผู้อื่น ได้แก่สิ่งของที่ควรถวายพระ สิ่งของที่ควรนำไปให้เพื่อตอบแทนบุญคุณแก่ผู้มีพระคุณ เช่น พ่อแม่ ครูอาจารย์ ญาติผู้ใหญ่ เรียกเต็มว่า ทานวัด

               ทานวัตถุมี ๑๐ อย่าง คือ อาหาร น้ำ เครื่องนุ่งห่ม ยานพาหนะ มาลัยและดอกไม้ ของหอม (ธูปเทียน) เครื่องลูบไล้ (สบู่เป็นต้น) ที่นอน ที่อยู่อาศัย และประทีป (ไฟฟ้า)

               ทานวัตถุ เรียกว่า ไทยทานบ้าง ไทยธรรมบ้าง

               การให้ทานวัตถุ ๑๐ อย่างนี้มีผลอานิสงส์มาก เพราะเป็นสิ่งของที่ให้ประโยชน์อย่างเดียวไม่มีโทษ ไม่มีพิษภัยแก่ผู้รับ การเลือกของที่จะให้บัณฑิตสรรเสริญ
  
               ทาน ที่แปลว่า การให้, การแบ่งปัน, การเสียสละ, การเอื้อเฟื้อ ในคำวัดหมายถึงการให้ทานวัตถุ ๑๐ อย่าง ด้วยเรื่องจิตใจที่ดีงามมุ่งเพื่อบูชาพระคุณ เช่นที่ให้แก่บิดามารดา ถวายแด่พระสงฆ์ เป็นต้นบ้าง มุ่งเพื่อสงเคราะห์ เช่น ที่ให้คนตกทุกข์ได้ยาก ให้แก่คนทั่วไปด้วยความกรุณาสงสารบ้าง

               ทาน มี ๒ แบบ คือ อามิสทาน ให้วัตถุสิ่งของ และธรรมทาน ให้ธรรม

               ทาน เป็นบุญอย่างหนึ่ง เรียกว่า ทานมัย คือบุญที่เกิดจากการให้ เป็นสังคหวัตถุ คือเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวใจกันไว้ได้ และเป็นบ่อเกิดแห่งบารมีที่เรียกว่า ทานบารมี