เผย'ลายพระหัตถ์สมเด็จพระสังฆราช' | คมชัดลึก

               28 ต.ค.56 เป็นวันที่ 4 ของพิธีบำเพ็ญพระราชกุศลพระศพ สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก บรรยากาศตั้งแต่ช่วงเช้า พุทธศาสนิกชนยังคงหลั่งไหลเดินทางมายังตำหนักเพ็ชร วัดบวรนิเวศวิหาร เพื่อสักการะพระศพสมเด็จพระสังฆราช อย่างต่อเนื่อง โดยเมื่อเวลา 07.00น. มีพิธีสวดอภิธรรม บำเพ็ญพระราชกุศลพระศพ สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก โดยมีพล.ต.ม.จ.เฉลิมศึก ยุคล เป็นประธาน มีพระพิธีธรรมจากวัดประยุรวงศาวาส จากนั้นเวลา 10.30 น. คณะผู้บริหารไทยทีวีสีช่อง 3 ผู้จัด ศิลปิน ดาราจากละครเรื่อง สุภาพบุรุษจุฑาเทพ อาทิ “เกรท” วรินทร ปัญหกาญจน์ , “บอม” ธนิน มนูญศิลป์ ได้เดินทางเข้าสักการะพระศพสมเด็จพระสังฆราช ที่ตำหนักเพ็ชร วัดบวรฯ

               ต่อมาเวลา 11.00 น. ม.ร.ว. พงษ์สวัสดิ์ สวัสดิวัตน์ เป็นประธานในการพระราชทานฉันเพล และเวลา 13.00น. คณะศิลปินจากอาร์เอส จำกัด(มหาชน) และค่ายอาร์สยาม อาทิ “ปาน” ธนพร แวกประยูร, “เนย” วรัฐฐา อิมราพร “แจม” ชัรฐฐา อิมราพร จากวงเนโกะ จั๊มพ์, กระแต-กระต่าย อาร์สยาม พร้อมผู้บริหารจากอาร์เอส ได้เดินทางเข้าสักการะพระศพสมเด็จพระสังฆราช

               น.ส.ธนพร แวกประยูร (ปาน ธนพร) กล่าวถึงความรู้สึก ที่ได้มีโอกาสขับร้องเพลง”ชีวิตนี้น้อยนัก แต่ชีวิตนั้นสำคัญนัก” ถวายแด่สมเด็จพระสังฆราช ว่า นับเป็นบุญเหลือเกิน ที่ชีวิตของการเป็นนักร้องคนหนึ่ง และได้ใช้เสียงของตนเองขับร้องเพลงในทางธรรม ในทางขาว

               หลังจากที่ผ่านมาได้ใช้เสียงขับร้องแต่เพลงทางโลกมามาก เรียกว่าสูงสุดในชีวิตของคนๆ หนึ่งที่ได้มีโอกาสถวายความอาลัยส่งเสด็จพระองค์ท่านสู่พระนฤพานในวาระสุดท้าย ซึ่งบทเพลงนี้แต่งคำร้องโดย พระอาจารย์ฐิตว์โสภิกขุ วัดปทุมวนาราม ซึ่งพระอาจารย์เคยได้มีโอกาสแต่งคำร้องถวายสมเด็จพระสังฆราช ในโอกาสฉลองพระชนมายุ 100 พรรษา ไปก่อนหน้านี้ และเมื่อทราบว่า สมเด็จพระสังฆราชสิ้นพระชนม์ ทุกๆ คนจึงอยากจัดทำบทเพลงเพื่อถวายความอาลัย ส่งเสด็จพระองค์ท่าน แม้ส่วนตัว จะยังไม่เคยได้มีโอกาสกราบสักการะพระองค์ท่านในขณะที่ยังมีพระชนม์ชีพอยู่ แต่ก็รับทราบถึงพระกรณียกิจด้านศาสนาต่างๆ จากคำบอกเล่าของพระศายกวงศ์วิสุทธิ์ เรื่อยมา ทำให้ซาบซึ้งในพระเมตตาคุณของพระองค์ท่าน และในขณะที่ร้องเพลง ก็ได้น้อมจิตน้อมใจระลึกถึงพระเมตาของพระองค์ในทุกๆ ด้าน เพื่อให้บทเพลงนี้เป็นสื่อกลางให้ประชาชนได้ถวายอาลัยแด่องค์สมเด็จพระสังฆราชผ่านบทเพลง ได้รู้จักหลักธรรมของพระองค์ท่านผ่านเพลงที่เราได้ร้อง

               “ ถือว่าสูงสุดในชีวิตที่ได้ถวายอาลัย ได้ทำงานให้ทันในเวลา ส่งเสด็จพระองค์ท่าน สำหรับตัวเองยังไม่เคยได้มีโอกาสได้กราบในขณะที่พระองค์ยังแข็งแรง แต่ได้รู้เรื่องราวของพระองค์ผ่านทางพระอาจารย์อนิลมาน จนก่อนหน้านี้ ได้มีโอกาสทำงานถวายร้องเพลง ครบ 100 พรรษา เพลงสังฆราชบูชา พระชันษา 100 ปี ในงาน แต่พอในวันที่ 24 ตุลาคม ที่พระองค์ท่านสิ้นพระชนม์ เราจึงอยากจัดทำเพลงเพื่อถวายส่งเสด็จพระองค์ท่าน พระอาจารย์ใช้เวลาแต่ง 15 นาที ในขณะที่ร้องก็จะระลึกถึงพระกรุณาธิคุณน้อมจิตน้อมใจถวายสมเด็จพระสังฆราช อยากให้ประชาชนได้ถวายอาลัยผ่านเพลง ได้รู้จักท่านผ่านเพลงนี้” น.ส.ธนพร กล่าว

               พระศากยวงศ์วิสุทธิ์ (พระดร.อนิลมาน ธมมฺสากิโย ) ผู้ช่วยเลขานุการสมเด็จพระสังฆราช กล่าวว่า หลังจากที่รัฐบาลรับเป็นเจ้าภาพจัดพิมพ์หนังสือ ญาณสังวรเทศนา จำนวน 5,000 เล่มนั้น ขณะนี้สำนักเลขานุการสมเด็จพระสังฆราช วัดบวรนิเวศวิหาร ได้มีการเก็บรวบรวมข้อมูลทั้ง ลายพระหัตถ์ สมุดบันทึก ของสมเด็จสังฆราช ทั้งหมดในการจัดทำเป็นหนังสือและฐานข้อมูลเพื่อเก็บไว้ให้อนุชนรุ่นหลังได้ศึกษา โดยเฉพาะลายพระหัตถ์บันทึก เรื่องของจิต ที่สมเด็จพระสังฆราช ทรงเขียนไว้เมื่อกว่า 70 ปีที่แล้ว เมื่อครั้งยังศึกษาบาลีในประโยค 5 รวมทั้งยังมีบันทึกเมื่อครั้งเป็นสามเณร เป็นลายพระหัตถ์ของพระองค์เองด้วย

               “สมเด็จพระสังฆราช ทรงเป็นนักจดบันทึก แม้แต่เวลาที่ทรงเรียนหนังสือ พระองค์จะทรงจดบันทึกอย่างละเอียด บางครั้งมีการจดเป็นกลอนไว้ กระทั่งชื่อของ พระองค์ เจริญ คชวัตร พระองค์ก็ยังได้เขียนความหมาย แล้วมีการจดบันทึกไว้ ซึ่งอาตมาได้รวบรวมลายพระหัตถ์บางส่วนเก็บรวบรวมไว้แล้วจัดทำเป็นหนังสือ ญาณสังวรธรรม พระนิพนธ์ลายพระหัตถ์ ในงานฉลองพระชนมายุ 100 พรรษา”พระศากยวงศ์วิสุทธิ์ กล่าว

               พระศากยวงศ์วิสทธิ์ กล่าวต่อว่า ขณะนี้ทางได้เปิดให้หน่วยงานภาครัฐ เอกชน องค์กร ต่างๆ ได้จองเป็นเจ้าภาพพิธีบำเพ็ญพระกุศลพระศพ สมเด็จพระสังฆราช ผ่านศูนย์ข้อมูลกลาง โทร.0-2280-9578-9 โดยทางวัดบวรฯจะรวบรวมรายชื่อไว้ก่อน แล้วจะกำหนดตารางวันอีกครั้ง โดยทราบว่า ในเวลานี้มีรายชื่อจองเข้ามาแล้วกว่า 300 รายแล้ว นอกจากนี้ ยังมีประชาชนหรือหน่วยงานเกิดสับสนว่า จะใช้ข้อความใดในการขึ้นป้ายถวายความอาลัย ซึ่งสำนักเลขานุการสมเด็จพระสังฆราช ได้จัดทำต้นแบบไว้ให้ดังนี้ “ขอถวายอภิสัมมานสักการะแด่ สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ด้วยเศียรเกล้า ซึ่งมีความหมายว่า อภิ แปลว่า ยิ่งใหญ่ สัมมานะ แปลว่า ยกย่องสูงสุด หรือแปลรวมว่า ขอถวายความเคารพอย่างสูงสุดแด่ สมเด็จพระสังฆราช จึงขอให้ทุกหน่วยงานได้ใช้ข้อความดังกล่าวในทิศทางเดียวกัน

               พระครูสังฆสิทธิกร หัวหน้าฝ่ายศาสนวิเทศ สำนักเลขานุการสมเด็จพระสังฆราช กล่าวว่า วัดบวรนิเวศวิหาร ได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการพิธีบำเพ็ญพระกุศลพระศพ สมเด็จพระสังฆราช โดยมี สมเด็จพระวันรัต เป็นประธานกรรมการ พร้อมทั้งออกกำหนดการบำเพ็ญพระกุศล ประจำสตมวาร(ทุก 7 วัน) ดังนี้ ภาคเช้าเวลา 09.30 น.เจ้าภาพพร้อม ณ บริเวณตำหนักเพ็ชร วางพวงมาลาถวายสักการะพระศพ เวลา 10.00 น.ประธานในพิธีจุดธูปบูชาเครื่องทองน้อยถวายสักการะพระศพ พระสงฆ์ 10 รูปสวดพระพุทธมนต์ ประธานในพิธีจุดธูปเทียนดูหนังสือเทศน์และเครื่องทองน้อยบูชาธรรม จากนั้นจุดเครื่องทองน้อยสำหรับพระศพทรงธรรม พระธรรมเทศนากัณฑ์ 1 ถวายภัตตาหารเพล พระสงฆ์ 20 รูปสดับปกรณ์ กรวดน้ำ พระสงฆ์อนุโมทนา เสร็จพิธีภาคเช้า

               หัวหน้าฝ่ายศาสนวิเทศ กล่าวต่อว่า ภาคค่ำ เวลา 18.30 น.เจ้าภาพพร้อมตำหนักเพ็ชร เวลา 19.00 น.ประธานในพิธีจุดธูปเทียนเครื่องนมัสการพระรัตนตรัย และจุดธูปเทียนเครื่องบูชาหน้าพระหีบ ถวายสักการะพระศพ พระสงฆ์สวดพระธรรม เจ้าภาพถวายเครื่องไทยธรรม ทอดผ้าสดับปกรณ์ กรวดน้ำ พระสงฆ์อนุโมทนา

               พระโสภณคณาภรณ์ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหาร กล่าวว่า สำหรับเข็มที่ระลึกที่จะมีการจัดทำขึ้นเฉพาะงานพิธีบำเพ็ญพระราชกุศลพระศพ สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายกนั้น ทางสมเด็จพระวันรัต รักษาการเจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหาร ได้มอบหมายให้คณะทำงานช่วยกันออกแบบเหรียญที่ระลึกอย่างเป็นทางการอยู่ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากว่าทางวัดบวรนิเวศวิหาร เพิ่งจะจัดงานฉลองพระชนมายุ 100 พรรษา สมเด็จพระสังฆราช ระหว่างวันที่ 1-7 ตุลาคมที่ผ่านมา ได้กำหนดจัดทำเข็มที่ระลึก 100 ปีสมเด็จพระสังฆราช โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี เสด็จทรงมาประกอบพิธีมังคลาภิเษก เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2556 ซึ่งเข็มนั้นยังมีให้ประชาชนบริจาคบูชาเป็นที่ระลึกอยู่จำนวนหนึ่ง แต่ก็มีจำนวนไม่มากแล้ว นับเป็นสิ่งมงคลศรัทธาที่ระลึก แทบจะเรียกได้ว่าเป็นชิ้นสุดท้ายที่จัดทำขึ้นในงานที่ระลึกพิเศษ ฉลองพระชนมายุ 100 พรรษาของสมเด็จพระสังฆราช โดยรายได้หลังหักค่าใช้จ่ายรัฐบาลจะรวบรวมนำเข้าถวายสมบทมูลนิธิสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช วัดบวรนิเวศวิหาร ในพระบรมราชูปถัมภ์ ซึ่งมูลนิธินี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯอยู่ในพระบรมราชูปถัมภ์เป็นกรณีพิเศษเฉพาะราย

               นายนพรัตน์ เบญจวัฒนานันท์ ผอ.สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ(พศ.) กล่าวว่า พศ.ได้ทำหนังสือเสนอรายชื่อ สมเด็จพระราชาคณะที่มีสมณศักด์อาวุโสสูงสุด ให้ ดำรงตำแหน่งผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช ต่อ น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี เพื่อลงนาม และประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว โดยยึดตามพ.ร.บ.คณะสงฆ์พ.ศ.2505 ฉบับแก้ไขเพิ่มเติมพ.ศ.2535 หมวด 1 มาตรา 10 วรรคหนึ่งและวรรคสอง ที่ระบุว่า ในเมื่อไม่มีสมเด็จพระสังฆราช ให้สมเด็จพระราชาคณะ ผู้มีอาวุโสสูงสุดโดยสมณศักดิ์เป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช ถ้าสมเด็จพระราชาคณะผู้มีอาวุโสสูงสุดโดยสมณศักดิ์ไม่อาจปฏิบัติ หน้าที่ได้ ให้กรรมการมหาเถรสมาคมที่เหลืออยู่เลือกสมเด็จพระราชาคณะ รูปหนึ่งผู้มีอาวุโสโดยสมณศักดิ์รองลงมาตามลำดับและสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ เป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช

               ผู้สื่อข่าวรายงานว่า สำหรับสมเด็จพระราชาคณะที่อาวุสูงสุดโดยสมณศักดิ์ขณะนี้ ได้แก่ สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ) เจ้าอาวาสวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ ซึ่งได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเป็น สมเด็จพระราชาคณะ ชั้นสุพรรณบัฏ ที่ สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ เมื่อปี 2538 โดยขณะนี้ดำรงตำแหน่งที่สำคัญทางการปกครองคณะสงฆ์หลายตำแหน่งด้วยกัน เช่น เจ้าคณะใหญ่หนเหนือ แม่กองบาลีสนามหลวง กรรมการมหาเถรสมาคม เป็นต้น

               นายอนุราช เทศทอง ปลัดเทศบาล ต.ปง จ.พะเยา ที่เดินทางมาพร้อมเจ้าหน้าที่ และชาวบ้าน เพื่อเข้าสักการะพระศพสมเด็จพระสังฆราช กล่าวว่า รู้สึกเสียใจที่ต้องสูญเสียประมุขสงฆ์ของไทย อันเป็นที่เคารพรักสูงสุด ส่วนตัวศรัทธาในหลักคำสอนของสมเด็จพระสังฆราชเป็นหลักสำคัญในการปฏิบัติหน้าที่เสมอมา

               น.ส.รติยา แก้ววิลาศ นักศึกษาจากมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา กล่าวว่า แม้จะเป็นเยาวชนรุ่นใหม่ แต่เห็นว่า หลักคำสอนของพระองค์เข้าถึงง่าย สามารถปรับดำเนินชีวิตได้อย่างดี