
พระยอดขุนพลกรุสันป่า'ยอดแคล้วคลาด'
พระยอดขุนพลกรุสันป่า'ยอดแห่งความแคล้วคลาดและอายุมากที่สุด' : พระองค์ครู เรื่องและภาพ ไตรเทพ ไกรงู
"ลำปาง" เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคเหนือตอนบน ภูมิประเทศอุดมสมบูรณ์ด้วยป่าไม้และภูเขาสูง มีประวัติศาสตร์เก่าแก่ยาวนาน มีชื่อเดิมว่า เขลางค์นคร เป็นที่รู้จักกันดีอีกชื่อหนึ่งว่า เมืองรถม้า
ในอดีตลำปางเป็นเมืองสำคัญเมืองหนึ่งในล้านนา เป็นจุดศูนย์รวมทางด้านศิลปะ วัฒนธรรม สถาปัตยกรรมล้านนาอันโดดเด่น สมัยกรุงศรีอยุธยา อาณาจักรล้านนารวมไปถึงนครลำปางได้ตกเป็นเมืองขึ้นของพม่ามานานนับสองร้อยปี ดังนั้นสถาปัตยกรรม วัดวาอาราม โบราณสถานต่างๆ ในเมืองลำปางจึงได้รับอิทธิพลของศิลปะพม่าเห็นได้อย่างชัดเจน อาทิ วัดศรีชุม วัดพระแก้วดอนเต้าฯ
พระกรุที่เลื่องชื่อ ของ จ.ลำปาง คือ พระยอดขุนพล กรุสันป่าเปา ซึ่งขุดพบบริเวณใกล้ วัดสันป่าเปา อ.ห้างฉัตร จ.ลำปาง พุทธลักษณะเป็นพระปางมารวิชัยสวมหมวกชีโบ ประทับนั่งบนฐานบัวรวน เหมือนเกศเป็นปรกซุ้มเถาวัลย์เลื้อย ศิลปะแบบเชียงแสนล้านนา
ขนาดองค์พระ ฐานกว้าง ๒ เซนติเมตร มีความสูง ๕ เซนติเมตร และมีความหนาประมาณ ๑.๕ มิลลิเมตร ส่วนเนื้อหาของพระมีทั้งเนื้อชินเงินและตะกั่วสนิมแดง องค์พระพบว่ามีทั้งที่ลงทอง ลงชาดเดิมๆ มาจากกรุ ซึ่งบางองค์ไม่ได้ลง
ส่วนพิมพ์ทรงพบว่ามีอยู่สองพิมพ์ คือ พิมพ์เกศสั้นและพิมพ์เกศยาว พระยอดขุนพล กรุสันป่าเปา เริ่มแตกกรุออกมาเมื่อราวปี พ.ศ.๒๕๐๐ เมื่อมีชาวบ้านในละแวกใกล้เคียงวัดสันป่าเปา ได้พบพระเครื่องจำนวนหนึ่งโดยบังเอิญ ขณะทำนากลางฤดูฝน ซึ่งที่นานั้นอยู่ติดกับองค์กู่เก่า หรือเจดีย์เก่าๆ ซึ่งมีจำนวนหลายองค์ในบริเวณวัด ที่มีเนื้อที่กว้างนับสิบๆ ไร่
หลังจากที่มีข่าวว่ามีการพบพระเครื่อง บริเวณนั้นกระจายออกไป ก็มีชาวบ้านเริ่มออกเสาะแสวงหาจากการขุดค้นของชาวบ้านยังพบ แจกัน ถ้วยชาม จานกระเบื้อง เครื่องประดับโบราณ ลูกปัดชนิดต่างๆ และที่สำคัญยังได้พบหินเสมาเก่าแก่สวยงามมากยังมีคนนำแผ่นเสมาหินนี้ไปครอบครอง แต่ไม่นานก็ต้องนำเอามาคืน
สำหรับภาพพระองค์ครูฉบับบนี้เป็นภาพพระยอดขุนพล กรุสันป่าเปา จากหนังสือ "รวมสุดยอดพระเครื่องเมืองลำปาง ฉบับสมบูรณ์" ที่จัดทำโดย นายธีรเดช จังตระกูล หรือ ต้น ลำปาง ประธานชมรมผู้นิยมพระเครื่องเมืองลำปาง ซึ่งจะจัดงานประกวดพระเครื่อง ระหว่างวันที่ ๑๕-๑๖ มิถุนายน ๒๕๕๖ ที่โรงยิมเนเซียมแฝด สนามกีฬากลาง
หนังสือ "รวมสุดยอดพระเครื่องเมืองลำปาง ฉบับสมบูรณ์" เป็นหนังสือรมพระเครื่องจังหวัดลำปางทุกประเภท ทั้งพระกรุ และพระเกจิ ความหนาประมาณ ๓๐๐ หน้า พิมพ์ ๔ สี ด้วยกระดาษอย่างดี เพื่อเป็นรางวัลสำหรับผู้ชนะเลิศการประกวดพระแต่ละรายการ
ต้น ลำปาง บอกว่า พระยอดขุนพล กรุสันป่าเปา เป็นกรุที่อายุมากที่สุดยุคเชียงแสน อายุหลายร้อยปี แม้ว่าจะเป็นพระเก่าอายุการสร้างมากแต่ค่านิยมถือว่าไม่มาก สภาพสวยๆ อยู่ในหลักแสนต้นๆ เท่านั้น ส่วนสภาพที่พอแขวนได้อยู่ในหลักหมื่นกลางๆ ในขณะที่พุทธคุณนั้นมีคำเล่าลือเรื่อง "สุดยอดแห่งความแคล้วคลาด"
ส่วนพระอีกกรุหนึ่งที่ก้ำกึ่งของการขึ้น คือ พระยอดขุนพล ซุ้มขุนตาล เป็นพระที่ขึ้นหลายจังวหวัด คือ ลำปาง ลำพูน เชียงใหม่ รวมทั้งเชียงรายด้วย ซึ่งแต่ละกรุเป็นพระที่มีพุทธคุณทั้งสิ้น และอายุในการสร้างอยู่ในยุคเดียวกัน



