อย่าผูกขาดสัจธรรมเพียงหนึ่งเดียว | คมชัดลึก

               การยอมฟังคนอื่นก็ดี การแสดงความเห็นด้วยท่าทีที่ไม่รุกรานฝ่ายที่เห็นต่างด้วยความรุนแรงก็ตาม นับว่าเป็นการสร้างบรรยากาศแห่งการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่ดีเยี่ยม เอื้อต่อความเจริญงอกงามของธรรมของปัญญา 

               นอกจากนั้นแล้ว การที่ตนมีความเห็น ความเชื่ออย่างหนึ่ง แล้วไม่เกณฑ์ให้คนอื่นต้องเชื่อเหมือนตนเอง เห็นเหมือนตนเองโดยถ่ายเดียว  ก็เป็นลักษณะสำคัญของสัจจานุรักษ์ ลักษณะที่ตรงกันข้ามกับสัจจานุรักษ์ ก็คือ การผูกขาดสัจธรรม เช่น การมีความเชื่อฝังหัวว่า “อิทเมว  สจฺจํ,  โมฆมญฺญํ” (แปลว่า “อย่างนี้เท่านั้น เป็นความจริงแท้  นอกนั้นไร้สาระทั้งสิ้น”)

               ท่าทีที่เปี่ยมไปด้วยการผูกขาดความจริงอย่างนี้ และพยายามจะยัดเยียดความจริงเฉพาะที่ตนเชื่อเท่านั้น ว่าเป็นความจริงสากลที่ทุกคนต้องเชื่อตาม ปฏิบัติตาม นี่คือ สาเหตุสำคัญของการเกิดสงครามทางศาสนา สงครามทางความคิด สงครามระหว่างประเทศ

               สงครามในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติหลายครั้ง ล้วนมีรากฐานมาจากการพยายามยัดเยียดความเชื่อเพียงหนึ่งเดียวให้เป็นความเชื่อสำหรับคนทุกกลุ่ม พอคนกลุ่มอื่นไม่เชื่อตาม การกำจัดกวาดล้าง "คนนอกรีต" หรือการ "ล่าแม่มด"  ก็เกิดขึ้น  

               โศกนาฏกรรมของมนุษย์เกิดขึ้นเพราะความใจแคบดังกล่าวมานี้นับครั้งไม่ถ้วน อย่าว่าแต่อดีตเลย แม้ในปัจจุบันนี้ ก็ยังมีคนใจแคบอีกไม่น้อยที่พยายามยัดเยียดความเชื่อของตนให้คนอื่น พอเขาไม่เชื่อตาม ไม่เห็นตาม ไม่ปฏิบัติตาม ไม่เออออตาม ก็เหยียดเขาให้มีศักดิ์ศรีแห่งความเป็นคนต่ำกว่าตน จากนั้นก็หาทางเบียดเบียนทำลายเขา ทั้งโดยตรงและโดยอ้อม

               ตราบใดก็ตาม ที่มนุษย์ไม่รู้จักความมีใจกว้าง ไม่รู้จักการวางท่าทีแบบสัจจานุรักษ์ คือ การเปิดใจรับฟังเสียงที่เห็นต่างเชื่อต่างอย่างสันติ ตราบนั้น สงครามเพราะความใจแคบก็จะยังคงมีอยู่ต่อไป ปฏิบัติการล่าแม่มดก็จะยังไม่ยุติ

               อยู่กันด้วยเมตตา จัดสรรทรัพยากรให้เหมาะสม สังคมนิติรัฐ ความเห็นชัดสอดคล้องกัน คือ สายสัมพันธ์แห่งสันติภาพ

               การสร้างสันติภาพในระดับมหัพภาค เป็นสิ่งที่พระพุทธศาสนาไม่ได้ละเลย ตรงกันข้าม เป็นวัตถุประสงค์สำคัญของการดำรงอยู่ของพระพุทธศาสนาในโลกโดยตรงเลยทีเดียว วัตถุประสงค์หลักดังกล่าวนี้พระพุทธองค์ทรงเน้นย้ำอยู่เสมอตลอดพระชนมชีพของพระองค์ เช่น ในพระพุทธพจน์คราวส่งพระพุทธสาวกออกไปประกาศพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นดั่งการปฐมนิเทศพุทธสาวกรุ่นแรก พระพุทธองค์ทรงระบุไว้อย่างชัดเจนว่า

               “ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงจาริกไปเพื่อประโยชน์เพื่อกูลแก่พหุชน เพื่อเกื้อการุณย์แก่ชาวโลก...”

               (ติดตามตอนต่อไปวันพระหน้า )