
'วัตถุนิยม'หลุมพลางแห่งชีวิต
'วัตถุนิยม'หลุมพลางแห่งชีวิต : บาตรเดียวท่องโลก โดยพระพิทยา ฐานิสฺสโร
รถไฟจอดสถานีลียอง (Gare de lyon) ปารีส ลงจากรถไฟเดินมุ่งหน้าไปบาสติล (Bastile) ระหว่างทางเห็นสภาพของที่กองลักษณะคล้ายที่นอนตั้งเรียงอยู่สามสี่กองพร้อมมีพลาสติกคลุม เมื่อเปิดพลาสติกก็สามารถใช้เป็นที่นอนได้ทันที ถึงร้านอาหารไทย เห็นลูกค้าเต็มร้าน ก็ขออนุญาตไปเดิน นั่งตามลมหายใจสบายๆ อย่างผ่อนคลาย ณ สวนสาธารณะบริเวณ Place des Vosges ที่ล้อมรอบด้วยตึกหินแดงขาวทั้งสี่มุม นี่เป็นอีกแห่งหนึ่งที่มีความสงบในใจกลางมหานครปารีส ณ ตึกเหล่านี้เคยเป็นที่พำนัก พักฟื้นของพระมหากษัตริย์ พระราชินี และเปลี่ยนเป็นที่พักของอดีตนายกรัฐมนตรี นักประพันธ์ที่มีชื่อเสียงของฝรั่งเศสไปตามยุคสมัยและกาลเวลา
ณ วันนี้ด้านล่างของตัวตึกได้ปรับเปลี่ยนเป็นร้านกาแฟ ร้านอาหาร ที่แสดงจัดนิทรรศการทางศิลปะหลายรูปแบบ และพิพิธภัณฑ์ของนักเขียนที่เคยมีชื่อเสียงในอดีต ทำให้เห็นว่า พระราชวัง ปราสาท คฤหาสน์ บ้าน กุฏิ ที่ซุกหัวนอน ชื่อ ขนาดการก่อสร้างอาจแตกต่างกัน แต่มีจุดมุ่งหมายเดียวกัน ใช้เป็นที่พักอยู่อาศัยหรือเพียงแค่หลับนอนในยามราตรี เราคงไม่สามารถบอกหรือชี้วัดได้ว่า บุคคลที่อาศัยในที่ต่างกันเหล่านี้จะมีความสุขสงบ สบายมากว่ากัน
ขนาดของใจมีความสำคัญที่สุดสำหรับการพักอยู่อาศัย ต่อให้ที่อยู่ใหญ่โต มีเครื่องอำนวยความสะดวกสบายมากมาย ไม่ว่าเป็นวัตถุหรือคนคอยปรนนิบัติรับใช้ แต่ถ้าขนาดใจของคนอาศัยอยู่คับแคบ เต็มไปด้วยความเห็นแก่ตัว ขาดความเห็นอกเห็นใจ ไร้ความเมตตาปรานี ย่อมสร้างความทุกข์ ความไม่สบายใจได้อย่างมหาศาล ทั้งแก่ตัวเองและคนที่ร่วมอยู่ด้วยไม่ว่าบทบาทไหนก็ตามในอดีตจนกระทั่งปัจจุบัน
ผู้คนมากมายส่วนใหญ่ในเกือบทุกสังคมประเทศ ให้ความสำคัญ คุณค่า ภูมิใจ ยกย่องสรรเสริญบูชา ความอลังการขนาดของวัตถุก่อสร้าง ความฟุ่มเฟือยหรูหรา จนเป็นที่มาแห่งการแข่งขัน ใหญ่ที่สุด อะไรๆ ที่สุดๆ ในโลก ให้เกิดปรากฏในหลายๆ ที่
หลุมพรางแห่งชีวิตที่เกิดจากค่านิยมแห่งวัตถุ ได้ค่อยๆ กัดกร่อนขนาดของใจที่ยิ่งใหญ่เมตตาให้คับแคบลง สร้างความเห็นแก่ตัว ประโยชน์สุขสบาย ผลประโยชน์ส่วนตน จนเป็นเหตุที่มาแห่งการทำลายล้างในเกือบทุกยุคสมัย ที่อยู่อาศัยงดงามยิ่งใหญ่เพียงใด แต่เมื่อจิตใจที่แคบดำรงอยู่ในที่นั้นๆ ความสุขสงบย่อมไม่ปรากฏกับทุกชีวิต
ปัญหาครอบครัว สังคม ทำให้เกิดการรณรงค์ ประท้วง ต่อต้าน มิได้เกิดจากผู้คนในประเทศไม่มีที่อยู่อาศัยหรือที่พักพิงทั้งหมด แต่เกิดจากขนาดของใจ ของคนในครอบครัว สังคมค่อยๆ เล็กลงๆ เพิ่มขึ้นในทุกพื้นที่ เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตนมากขึ้น ตั้งแต่ผู้นำที่มีอำนาจ ผู้คนในทุกบทบาทสาขาอาชีพ ไร้ซึ่งความสุขกับสิ่งที่กำลังประสบเป็นอยู่ ไม่มีความพอ ความอบอุ่น เห็นใจ เข้าใจ สงบสบายจึงไม่ปรากฏในที่เหล่านั้น
ไร้ที่อยู่อาศัย ใช่จะไร้ความสงบสุข
ที่คับแคบแต่ใจใหญ่ หลับสบาย ตื่นเป็นสุข



