
เดินทางเพื่อการตื่นรู้
เดินทางเพื่อการตื่นรู้ : พึ่งตนพึ่งธรรม โดยมนสิกุล โอวาทเภสัชช์ เรื่องและภาพ
"ถ้าถามว่า ชีวิตมีกี่มิติ เราก็นึกถึงกายและใจเป็นหลัก แต่จริงๆ แล้ว ชีวิตมีถึงสี่มิติ คือ กาย, ใจ (จิต-วิญญาณ), ปัญญา และสังคม ในแต่ละวันเราก็จะวุ่นวายอยู่สี่มิตินี้ เพราะฉะนั้นการเดินทางท่องเที่ยวของเรา หากเป็นการฝึกปฏิบัติธรรมไปด้วยก็จะทำให้เราได้เรียนรู้ทั้งสี่มิตินี้ที่สัมพันธ์กันอยู่ และเราจะอยู่กับเขาในชีวิตประจำวันอย่างเข้าใจ ไม่เป็นทุกข์ไปด้วยได้ การเดินทางที่เราจัด ได้แจกหนังสือ "อานาปานสติ" เล่มเล็ก เพื่อการเที่ยวไทยให้ถึงธรรม นอกจากเราจะเที่ยวไปในสถานที่เชิงประวัติศาสตร์ เรายังจะไปฝึกเจริญวิปัสสนากรรมฐานกันด้วยโดยอาศัยอานาปานสติ ซึ่งหลักของการเจิญวิปัสสนากรรมฐานเน้นอยู่สองเรื่องคือ "สมถะ" หมายถึง นิ่ง ตั้งมั่น ส่วน "วิปัสสนา" คือ การใคร่ครวญถึงความจริงแท้ ที่เราเดินทางมาก็เพื่อปรับชีวิตทั้งสี่มิติ คือมาอยู่อย่างสมถะ อยู่ง่าย กินเท่าที่จำเป็น เข้าวัดก็ถือศีล ๘ เป็นต้น"
นายแพทย์บัญชา พงษ์พานิช กรรมการและเลขานุการมูลนิธิหอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ กล่าวกับลูกทัวร์ ๓๐ กว่าชีวิตบนรถ ขณะที่กำลังล้อหมุนมุ่งสู่บ้านของท่านเจ้าคุณพระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต ) ที่ อ.ศรีประจันต์ จ.สุพรรณบุรี และเมื่อเราไปถึงที่นั่นสักพัก เรียนรู้วิถีแห่งปราชญ์ หลายคนได้แง่คิดจากเรื่องเล็กๆ ที่ท่านเจ้าคุณท่านฝึกปฏิบัติมาแต่เด็ก ก็จะนำมาพัฒนาชีวิตตนเองกัน จากนั้นเราก็เดินทางกันต่อ ด้วยว่าโปรแกรมการเดินทางสามวันสั้นๆ นั้นแน่นจริงๆ
พอขึ้นรถ คุณหมอก็เล่าเรื่องประวัติของพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร และประวัติของพระพุทธเจ้าที่สนุกสนาน ก่อนที่จะเข้าสู่เมืองโบราณ สุวรรณภูมิ ซึ่งเป็นเมืองอู่ทอง ที่เต็มไปเรื่องราวความรุ่งเรืองในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่คนไทยเราไม่น้อยอาจจะไม่รู้จักกันแล้ว และต้องหาเวลามาทำความรู้จักตัวเองกันใหม่ ก่อนที่จะเดินทางไปวัดสุนันทวนาราม จ.กาญจนบุรี เพื่อปฏิบัติธรรมกับพระอาจารย์มิตซูโอะ คเวสโก สองคืนหนึ่งวัน
เมื่อไปถึงวัดสุนันทวนาราม เราก็ได้ฝึกอานาปานสติกันตลอดเวลา ทั้งเดิน ยืน นั่ง (ยกเว้นอิริยาบถนอน ที่เรายังไม่สามารถมีสติอยู่กับลมหายใจได้) โดยเริ่มกันตั้งแต่ตีห้าแล้วไปจบลงตอนสามทุ่ม
พระอาจารย์มิตซูโอะ สอนอานาปานสติให้เราเข้าใจง่ายๆ ว่า ความรู้สึกอยู่ที่ไหน จิตก็อยู่ที่นั่น เมื่อมีความรู้สึกไม่สบายใจ เป็นอกุศล โรคซึมเศร้า จิตใจก็อยู่กับเศร้า อยู่กับความรู้สึกไม่ค่อยสบาย เมื่อมีเหตุการณ์ที่น่าเสียใจเกิดขึ้น จิตของเรามีอุปาทานยึดติดอยู่กับสิ่งนั้น รู้สึกเศร้าๆ อยู่กับสิ่งนั้น จนติดเป็นนิสัยตลอดทั้งวันทั้งคืน
"เพื่อให้พ้นอุปาทาน จิตที่เศร้าไม่สบายใจ ต้องทำอย่างไร อุบายก็คือ หายใจเข้าลึกๆ หายใจออกยาวๆ มีความรู้สึกตัว มีลมหายใจเข้า หายใจออก ความรู้สึกอยู่ที่ไหน จิตก็อยู่ที่นั่น เมื่อจิตของเราอยู่กับลมหายใจนานๆ ก็สามารถถอนอุปาทานจากความยึดมั่นถือมั่น ความรู้สึกไม่สบาย ความรู้สึกที่อยู่กับลมหายใจเป็นความรู้สึกเป็นกลางๆ ไม่ยินดี ไม่ยินร้าย หายใจเข้าลึกๆ หายใจออกยาวๆ"
หลักการเดินจงกรมก็เช่นกัน พระอาจารย์ให้เราเอาจิตใจตั้งไว้ที่กาย ให้เดินธรรมดา สบายๆ
"ขณะเดินให้ดูกายกำลังเดิน เวลาฝ่าเท้าขวา ฝ่าเท้าซ้ายกระทบกับพื้น เป็นความรู้สึกสัมผัสอย่างไร จากการเดิน จิตใจของเรารับรู้ จิตใจของเรานี้รับรู้อยู่ที่กระทบๆ ถ้าเราเดินสบายๆ เดินธรรมดาๆ เดินช้าๆ มีกายสำรวม จิตใจก็ดูกายกำลังเดิน กระทบกับความรู้สึกก็เกิดขึ้น เราก็เพียงรับรู้การเดิน เราหายใจเข้า หายใจออก ความรู้สึกที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ เรารับรู้ตามนั้น การรับรู้อย่างนี้ ทำให้จิตใจเราอยู่กับปัจจุบัน อดีตที่ทำไปแล้ว อนาคตที่ยังมาไม่ถึง ใจรับรู้ความรู้สึกตัว เท้าขวา กระทบ เท้าซ้าย กระทบ ขวา ซ้าย หายใจเข้าลึกๆ หายใจออกยาวๆ"
หลังการฝึกปฏิบัติอานาปานสติกับอิริยาบทนั่ง และเดินจงกรมเป็นส่วนใหญ่กับพระอาจารย์มิตซูโอะในช่วงเวลาสั้นๆ สองคืนหนึ่งวัน แต่หลายคนกลับได้พบสภาวธรรมในใจ เข้าถึงความสงบอย่างรวดเร็ว บางคนบอกว่า ไม่เคยรู้มาก่อนเลย เพียงแค่อยู่กับลมหายใจในทุกย่างก้าวอย่างต่อเนื่องก็พบกับความโปร่ง โล่ง เบา ในใจแล้ว
และนี่เองคือของขวัญเล็กๆ ระหว่างการเดินทางท่องเที่ยวข้างนอก แต่ทำให้จิตใจข้างในตื่นรู้ขึ้นมาพร้อมที่จะรับมือกับเหตุการณ์เฉพาะหน้าที่เราต้องพบทั้งสี่มิติในแต่ละวันอย่างรู้เท่าทันใจของเราเอง
.....
ครู/อาจารย์ ท่านใดที่สนใจเข้าร่วมโครงการเพิ่มพลังการศึกษา ด้วยหนังสือธรรมะของพระอาจารย์มิตซูโอะ คเวลโก เพื่อฉลองวาระมหามงคล พุทธชยันตี ๒๖๐๐ ปี โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น สอบถามรายละเอียดได้ที่ มูลนิธิมายาโคตมี โทร.๐-๒๓๖๘-๓๙๙๑ วัดสุนันทวนาราม โทร.๐๘-๗๐๔๕-๗๒๓๒ และคุณวนิดา คามเขต โทร.๐๘-๙๕๓๓-๗๘๑๑ ...และท่านใดสนใจเดินทางท่องเที่ยวทั่วไทย หัวใจถึงธรรม กับคุณหมอบัญชา พงษ์พานิช ติดต่อได้ที่ หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ ๐-๒๙๓๖-๒๘๐๐, ๐๘-๖๖๖๖-๒๔๒๔, ๐๘-๑๗๑๕-๖๘๙๓



