จาการเปิดเผยของ นายบัณฑิตย์  สิงห์ช่างชัย ผู้อำนวยการวิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์ และนางสาวศศิรินทร์ มหาวงศนันท์ รอง ผอ.วิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์ ฝ่ายวิชาการ เปิดเผยว่า ในงานมหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ 2563 จัดขึ้นในระหว่างวันที่ 13-15 พฤศจิกายน 2563 ณ ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมอิมแพค เมืองทองธานี จ.นนทบุรี นั้น ทางวอิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์ ส่งโครงงานเรื่องการศึกษาคุณสมบัติของหลอดชีวภาพจากผงวุ้น ณ อิมแพ็คเมืองทองธานี ได้แก่ นางสาวนลาวัลย์ แก้วกองทรัพย์ นางสาวรัตรพร วัฒนธำรงศักดิ์  นางสาวหงส์เหม บุญกิตติวศิน ระดับชั้น ปวส.2/1 การบัญชี ครูที่ปรึกษา  ได้แก่ ครูจันทร์จิรา  ภมรศิลปธรรม ครูรวิสรา  อ่อนคำพา ครูบุศรา คงศักดิ์

โดย นายมณฑล ภาคสุวรรณ์ รองเลขาธิการคณะกรรมการอาชีวศึกษา  สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ร่วมกับสมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถมภ์และการสนับสนุนจากบริษัท เอสโซ่ (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) จัดการประกวดโครงงานวิทยาศาสตร์ครั้งที่ 30 ประจำปี พ.ศ. 2563 ของนักเรียน นักศึกษา ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) และระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) จากอาชีวทั่วประเทศ มีโครงงานวิทยาศาสตร์เข้าร่วมประกวด 40 โครงงาน โครงงานระดับ ปวช. 20 โครงงาน ระดับ ปวส. 20 โครงงาน โดยโครงงาน “การศึกษาคุณสมบัติของหลอดชีวภาพจากผงวุ้น” จากวิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์ ได้รับรางวัลชนะเลิศ ระดับ ปวส. และเข้ารับโล่พระราชทานสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี สถานที่ยังไม่ได้แจ้งสถานที่รับโล่รางวัล ทีมที่ชนะเลิศต้องเข้ารับโล่กับสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี

ทางทีมของวิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์ ได้ร่วมกันจัดทำโครงการดังกล่าวขึ้นซึ่งมีแนวคิดว่าพลาสติกยังเป็นภัยอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมอย่างมาก เนื่องจากพลาสติกใช้เวลานานในการย่อยสลาย และก่อให้เกิดก๊าซเรือนกระจก สร้างสภาวะโลกร้อน ย่อยสลายยาก เป็นสาเหตุให้สัตว์น้ำเสียชีวิต เมื่อขยะพลาสติกลอยอยู่ในน้ำ

 

ลักษณะของพลาสติกอาจคล้ายกับแมงกะพรุนหรืออาหารอื่น ๆ ตามธรรมชาติของสัตว์ทะเล ทำให้สัตว์ทะเลสับสนหรือเข้าใจผิดว่าเป็นอาหารจึงกินเข้าไป ทำให้เสียชีวิต จึงมีการรณรงค์งดการใช้พลาสติกในร้านค้าสะดวกซื้อ ห้างสรรพสินค้าต่าง ๆ และมียกเลิกการใช้พลาสติกในประเทศไทย เช่น พ.ศ. 2562 ยกเลิกการใช้พลาสติกหุ้มฝาขวดน้ำดื่ม พ.ศ. 2565 ยกเลิกหลอดพลาสติก จากประเด็นดังกล่าวจึงมีการรณรงค์ให้พัฒนาพลาสติกชีวภาพ ในรูปแบบต่าง ๆ จากแหล่งทรัพยากรที่ใช้ไม่มีวันหมด ปลูกทดแทนได้ (renewable plastic) นั่นคือ การเลือกผลิตพลาสติกจากพืชที่ปลูกใหม่ทดแทนได้หรือรีไซเคิล วัตถุดิบที่เป็นพลาสติกชีวภาพ (bioplastic) ที่สามารถสลายตัวได้  และประเทศไทยมีข้อได้เปรียบในด้านแหล่งวัตถุดิบที่เป็นพืชปริมาณมาก

จึงมีศักยภาพในการผลิตพลาสติกที่ทำจากพืช (bio-based plastic)  ในปี พ.ศ. 2559 Christine Figgener ผู้เชี่ยวชาญด้านเต่าทะเลแห่ง Texas A&M University ทำงานช่วยเหลือสัตว์ที่ได้รับบาดเจ็บบริเวณชายฝั่งของคอสตาริกาประเทศในภูมิภาคอเมริกากลางและทีมนักวิทยาศาสตร์พบเต่าทะเลได้สังเกตเห็นหลอดที่จมูกของเต่าเพศผู้ ซึ่งอธิบายว่าเต่ามีโอกาสดูดกลืนหลอดขณะกินอาหารอื่น ๆ เข้าไป และพยายามสำรอกหลอดออกจากปากพร้อมกับน้ำทะเล แต่อาจจะสำลัก ไอหรือจามไปออกผิดช่องทางจมูก เพราะช่องจมูกของเต่าทะเล เชื่อมต่อโดยตรงกับเพดานปาก โดยผ่านท่อโพรงจมูกยาว เต่าหญ้ากินอาหารได้ทั้งพืชและสัตว์ เช่น กุ้ง ปลา แมงกะพรุน ปู หอย, สาหร่ายทะเลและหญ้าทะเล เต่ามักเข้าใจผิดคิดว่า ถุงพลาสติกหรือแก้วพลาสติกที่ลอยตามน้ำมาเป็นแมงกะพรุน และแก้วพลาสติกมักมีหลอดพลาสติกติดมาด้วย โดยพบว่าเต่าทะเลมากกว่า 90% ได้กินพลาสติกรวมทั้งหลอดพลาสติก

 

คณะผู้จัดทำมีความสนใจที่จะศึกษาการนำผงวุ้นมาทำหลอดพลาสติกชีวภาพ เนื่องจากคุณสมบัติในการอุ้มน้ำ ให้สารคงรูปที่มีลักษณะแข็ง ยืดหยุ่น  น่าจะให้คุณลักษณะของหลอดชีวภาพที่สามารถนำไปใช้งานได้ และเป็นทางเลือกหนึ่งในการนำวัสดุจากธรรมชาติมาผลิตเป็นหลอดชีวภาพ ช่วยลดการใช้ปริมาณหลอดพลาสติกลงได้ในปัจจุบันหลอดพลาสติกเป็นขยะทางทะเลที่พบมากเป็นอันดับ 2 และพบว่าหลอดพลาสติกถูกใช้มากกว่า  ล้านหลอดต่อวัน ในขณะที่หลอดพลาสติกรีไซเคิลไม่ได้ และใช้เวลานานถึง 200 ปีในการย่อยสลาย

จึงมีการรณรงค์ลดการใช้หลอดพลาสติกกันอย่างกว้างขวาง หลายหน่วยงานและภาคประชาชนเลือกใช้หลอดที่สามารถนำกลับมาใช้หลายครั้ง เช่น หลอดสแตนเลส หลอดซิลิโคน หลอดแก้ว หรือเลือกหลอดที่ได้จากพืชธรรมชาติ เช่น หลอดไม้ไผ่ หลอดฟางข้าว หลอดจากแป้งสาลี หลอดจากแป้งข้าวเจ้า ประกอบกับมีการผลิตแก้วจากวุ้นสาหร่ายที่บริโภคได้ คณะผู้จัดทำมีความสนใจที่จะศึกษาการนำผงวุ้นมาทำหลอดพลาสติกชีวภาพ เนื่องจากคุณสมบัติในการอุ้มน้ำ ให้สารคงรูปที่มีลักษณะแข็ง ยืดหยุ่น  น่าจะให้คุณลักษณะของหลอดชีวภาพที่สามารถนำไปใช้งานได้และเป็นทางเลือกหนึ่งในการนำวัสดุจากธรรมชาติมาผลิตเป็นหลอดชีวภาพ ช่วยลดการใช้ปริมาณหลอดพลาสติกลงได้

ณัฐวัฒน์  ราชประสิทธิ์  ผู้สื่อข่าวภูมิภาคจังหวัดอุตรดิตถ์