ไขมัน สารอาหารที่มีทั้งประโยชน์และโทษผ่านเข้าสู่ร่างกายจากการรับประทานอาหาร ในคนที่รับประทานอาหารในสัดส่วนที่สมดุล ครบ 5 หมู่ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ร่างกายจะสามารถดูดซึมไขมันอย่างเหมาะสม สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ด้วยวิถีชีวิตของคนยุคปัจจุบันที่เปลี่ยนแปลงไป นั่งโต๊ะทำงานมากขึ้น มีสิ่งอำนวยความสะดวกครบครัน ออกกำลังกายน้อยลง รับประทานขนมหวานและมันมากขึ้น ผักผลไม้น้อยลง เป็นสาเหตุให้เกิดปัญหาโรคอ้วนตามมาในที่สุด
               ในระยะ 10 ปีที่ผ่านมา กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข พบว่า คนไทยในช่วงอายุ 20-29 ปี เป็นโรคอ้วนเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 7.5 ในขณะที่ช่วงอายุ 40-49 ปี เพิ่มขึ้นร้อยละ 1.7 สำหรับภาวะอ้วนลงพุงจะพบในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย ภาวะไขมันสูงเหล่านี้นำไปสู่ภาวะไขมันพอกตับในเวลาต่อมา
               ไขมันพอกตับ (Nonalcoholic Fatty Liver Disease: NAFLD) หมายถึง ภาวะที่มีไขมันแทรกอยู่ในเนื้อตับ ในผู้ป่วยไม่ได้ดื่มแอลกอฮอล์หรือดื่มแต่น้อย ไขมันจะทำให้เกิดอาการอักเสบและพังผืดในตับ ซึ่งอาจเปลี่ยนแปลงเป็นตับแข็งได้ในเวลาต่อมา ภาวะนี้พบบ่อยในกลุ่มคนอ้วนและเบาหวาน นอกจากนี้โรคอื่นที่มักพบร่วมด้วย เช่น ไขมันในเลือดสูง การลดน้ำหนักอย่างรวดเร็วหรือขาดสารอาหารก็อาจทำให้ไขมันพอกตับได้เช่นกัน
               ในระยะแรกผู้ป่วยอาจยังไม่แสดงอาการผิดปกติใดๆ อาจรู้สึกอ่อนเพลีย คลื่นไส้ ตึงบริเวณใต้ชายโครงด้านขวา แต่สามารถพบภาวะนี้ได้จากการเจาะเลือดตรวจสุขภาพ และทำอัลตราซาวนด์บริเวณตับพบ ไขมันสะสมอยู่ในเนื้อตับ ต่อมาจึงเริ่มมีอาการอักเสบ หากไม่ปรับพฤติกรรมหรือดูแลอย่างถูกต้องจะกลายเป็นตับอักเสบเรื้อรัง เกิดพังผืดในตับ เซลล์ตับเริ่มถูกทำลาย เมื่อเซลล์ตับจะถูกทำลายไปมาก ไม่สามารถทำงานได้ตามปกติจะกลายเป็นตับแข็งและมะเร็งตับในที่สุด
               การตรวจวินิจฉัยทำได้โดยการอัลตราซาวนด์ตับ ตรวจเลือด เจาะตับ ซึ่งการตรวจเนื้อตับจะช่วยยืนยันการวินิจฉัยภาวะไขมันพอกตับ และบ่งชี้ถึงความรุนแรงของโรค ในกรณีที่พบลักษณะทางพยาธิวิทยามีไขมันแทรกอยู่เกินร้อยละ 5 หรือมีอาการอักเสบร่วมด้วย เนื้อตับมีพังผืดแทรกมากน้อยเพียงใด มีภาวะตับแข็งหรือไม่ และเป็นหลักฐานยืนยันการวินิจฉัยโรคกระตุ้นให้ผู้ป่วยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการดูแลตัวเอง
               แนวทางการป้องกันและลดความเสี่ยงภาวะไขมันพอกตับสามารถทำได้ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม อาทิ ลดน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมกรณีมีน้ำหนักตัวมาก ออกกำลังกายแบบมีแรงต้านและกระทบกระแทกน้อยอย่างสม่ำเสมอ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ไขมันต่ำ กากใยสูง หากมีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง ควรรับประทานยาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด หลีกเลี่ยงยา อาหารเสริม เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หมั่นสังเกตตนเอง และตรวจสุขภาพประจำปี
นพ.อภิชาติ สุรเมธากุล
แพทย์เฉพาะทางระบบทางเดินอาหาร
โรงพยาบาลไทยนครินทร์
------------------


               รางวัลเกียรติยศ - นพ.เฉลิม หาญพาณิชย์ ประธานกรรมการและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท บางกอก เชน ฮอสปิทอล จำกัด รับรางวัลเชิดชูเกียรติ “คนดี ศรีอำนวยศิลป์” ในโอกาสครบรอบ 90 ปี การก่อตั้งโรงเรียนอำนวยศิลป์ เพื่อเป็นการเชิดชูเกียรตินักเรียนศิษย์เก่าอำนวยศิลป์ ที่ประสบความสำเร็จ สร้างชื่อเสียงให้แก่โรงเรียน สังคม และประเทศชาติ ตลอดจนเป็นผู้ประพฤติตัวเป็นแบบอย่างที่ดี เป็นที่ยอมรับในสายงานนั้นๆ ณ โรงพยาบาลเวิลด์เมดิคอลเซ็นเตอร์ แจ้งวัฒนะ เมื่อเร็วๆ นี้