Kom Lifestyle

"ช้างมงคล 4 ตระกูล" ตามคติความเชื่อ นิทรรศการกรมศิลป์

"ช้างมงคล 4 ตระกูล" ตามคติความเชื่อ นิทรรศการกรมศิลป์
เกาะติดข่าวสาร >> คมชัดลึก ออนไลน์
logoline

ไม่ได้เห็นกันบ่อย ๆ สำหรับเอกสารโบราณสำคัญบันทึกทำเนียบนามช้างสำคัญในสมัยรัตนโกสินทร์ พร้อมทั้งช้างมงคล ตามคติความเชื่อ 4 ตระกูล โดยเปิดให้ผู้สนใจได้เข้าชมกันแล้ววันนี้ กับ นิทรรศการ"ช้างมงคล" ความรู้เกี่ยวกับช้างจากเอกสารโบราณ

"ช้าง" เป็นสัตว์ที่มีความสัมพันธ์กับสังคมมนุษย์มาแต่โบราณกาล แม้โดยธรรมชาติ "ช้าง"เป็นสัตว์ป่ารูปร่างใหญ่โตมีพละกำลังมากมายมหาศาล แต่ช้างก็มีลักษณะพิเศษเฉพาะ คือ มีอิริยาบถที่สง่างาม เฉลียวฉลาด แข็งแรง อดทน สามารถฝึกสอนให้เรียนรู้ได้

ตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์ "พระเจ้าแผ่นดิน"ของไทยในสมัยโบราณ ทรงใช้ช้างเป็นยุทโธปกรณ์สำคัญสำหรับกองทัพ โดยใช้ช้างเป็นส่วนหนึ่งของกำลังพลในการต่อสู้ขณะทำสงคราม ด้วยวิธีการชนกับช้างข้าศึก ใช้แทนกำลังทหารเพื่อทำลายประตูเมือง กำแพงเมือง ป้อม ค่าย บุกไล่ ทำลายทหารในกองทัพข้าศึก

"ช้างมงคล 4 ตระกูล" ตามคติความเชื่อ นิทรรศการกรมศิลป์

ใช้เป็นพาหนะบรรทุกปืนใหญ่ และสิ่งของเครื่องสรรพาวุธยุทโปกรณ์ รวมทั้งสัมภาระต่างๆ การศึกสงครามแต่ละครั้ง ช้างมีส่วนช่วยปกป้องรักษาบ้านเมืองให้พ้นภัย และขยายขอบเขตของอาณาจักรให้กว้างขวางออกไป

เมื่อบ้านเมืองเลิกใช้ "ช้าง" เพื่อการศึกสงคราม อีกทั้ง "กรมพระคชบาล"ของหลวงก็เลิกล้มไป ความรู้เกี่ยวกับช้างจึงหมดความจำเป็นสำหรับกิจการบ้านเมือง เป็นเหตุให้ความต้องการอยากเรียนรู้เรื่องช้างหมดไปด้วย เมื่อขาดการสืบทอดผู้มีความรู้เรื่องช้างก็ลดจำนวนลงเป็นลำดับ

ปัจจุบันคนรักช้างได้พยายามฟื้นฟูความรู้เกี่ยวกับช้างมากขึ้น นับเป็นนิมิตอันดีอย่างยิ่งที่มรดกวัฒนธรรมของชาติชิ้นสำคัญชิ้นหนึ่งนี้ เริ่มได้รับความสนใจ มีความพยายามรื้อฟื้นให้มีการเผยแพร่และสืบทอด จึงเป็นที่มาของการจัดนิทรรศการ โดยกลุ่มหนังสือตัวเขียนและจารึก สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร "ช้างมงคล" เพื่อเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับช้างจากเอกสารโบราณ

"ช้างมงคล 4 ตระกูล" ตามคติความเชื่อ นิทรรศการกรมศิลป์

นิทรรศการช้างมงคล แบ่งออกเป็น 5 ส่วน ประกอบด้วย 

  • ส่วนที่ 1 นำเสนอความรู้เกี่ยวกับคำศัพท์ในสมัยโบราณที่ใช้เรียกอวัยวะส่วนต่างๆ ของช้าง
  • ส่วนที่ 2 จะเป็นความรู้เกี่ยวกับการกำเนิดของช้างมงคลตามตำราคชศาสตร์ที่ปรากฏในเอกสารโบราณว่าช้างศุภลักษณ์ หรือช้างที่มีลักษณะมงคล พร้อมทั้งมีภาพประกอบจากเอกสารโบราณ ซึ่งมีทั้งหมด 4 ตระกูล คือ
  1. ช้างตระกูลอิศวรพงศ์
  2. ช้างตระกูลพรหมพงศ์
  3. ช้างตระกูลวิษณุพงศ์ 
  4. ช้างตระกูลอัคนิพงศ์

"ช้างมงคล 4 ตระกูล" ตามคติความเชื่อ นิทรรศการกรมศิลป์  

  • ส่วนที่ 3  ทำเนียบนามช้างหลวงประจำรัชกาลในราชวงศ์จักรี ตั้งแต่รัชกาลที่ ๑ - รัชกาลที่ ๙ พร้อมจัดแสดงเอกสารโบราณที่บันทึกทำเนียบนามช้างสำคัญในสมัยรัตนโกสินทร์
  • ส่วนที่ 4 การเปรียบเทียบความแตกต่างลักษณะทางกายภาพและถิ่นฐานระหว่างช้างเอเชียและช้างแอฟริกาและ
  • ส่วนที่ 5  การนำเสนอสารคดีเรื่องช้างไทย และการเล่นเกมส์โชคช้าง เป็นการเสี่ยงทายจากตำราโบราณ เพื่อให้ผู้ที่เข้าชมนิทรรศการได้ร่วมสนุก

"ช้างมงคล 4 ตระกูล" ตามคติความเชื่อ นิทรรศการกรมศิลป์

ผู้สนใจเข้าชมนิทรรศการหมุนเวียน เรื่อง “ช้างมงคล” ได้ตั้งแต่บัดนี้จนถึงวันที่ 20 ธันวาคม 2565

  • ตั้งวันจันทร์ - ศุกร์ เวลา 9.00 - 16.30 น. 
  • วันเสาร์ - อาทิตย์ เวลา 9.00 - 17.30 น. (หยุดวันนักขัตฤกษ์) ณ  ห้องวชิรญาณ  2 – 3 อาคาร 2 ชั้น 1 สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรุงเทพฯ 

"ช้างมงคล 4 ตระกูล" ตามคติความเชื่อ นิทรรศการกรมศิลป์

"ช้างมงคล 4 ตระกูล" ตามคติความเชื่อ นิทรรศการกรมศิลป์

"ช้างมงคล 4 ตระกูล" ตามคติความเชื่อ นิทรรศการกรมศิลป์  

ขอบคุณภาพ : กรมศิลปากรณ์

logoline

ข่าวที่น่าสนใจ

logo-pwa

เพิ่ม คมชัดลึก ออนไลน์

ลงในหน้าจอหลักของคุณ

ติดตั้ง
ปิด