อาเซียน,อนาคต,บรูไน,ส่ง,พม่า

รายงานพิเศษ > บทวิจารณ์/ความเห็น  :  15 ต.ค. 2556

อนาคตอาเซียนบรูไนส่งต่อพม่า

อนาคตอาเซียนบรูไนส่งต่อพม่า : โลกสาระจิปาถะ โดยกวี จงกิจถาวร

              กรุงบันดาร์เสรีเบกาวัน-ต้องขอชม กษัตริย์สุลต่านบรูไน ฮัสซานัล โบลเกียห์ ที่ได้ทำหน้าที่ประธานอาเซียนได้อย่างสมศักดิ์ศรีและปกป้องผลประโยนชน์ของอาเซียนได้อย่างดียิ่ง สิบกว่าเดือนที่ผ่านมา ประชาชนบรูไนต่างเฝ้าดูกษัตริย์ตัวเองด้วยความภาคภูมิใจที่สุด

              สุลต่านองค์นี้สามารถคุยเรื่องอาเซียนและจับประเด็นต่างๆ ที่กระทบกระเทือนอาเซียนได้อย่างดี และกล้าตอบปัญหาในการแถลงข่าวปิดการประชุมสุดยอดอาเซียน (ถึงแม้ว่าจะมีการเตี๊ยมกันมาก่อนก็ตาม) ทำให้นักข่าวอาเซียนรวมทั้งนักข่าวไทยตะลึงไปหมด

              ต้องยอมรับ ไม่มีผู้นำคนไหนในอาเซียนจะมีบารมีมากมายเท่ากับกษัตริย์องค์นี้ จึงไม่แปลกที่ผู้นำอาเซียนรู้สึกเกรงใจต่อสุลต่าน ในช่วงสั้นๆ ประธานอาเซียนสามารถเรียกความน่าเชื่อถือขององค์กรอาเซียน

              นอกจากนั้น ผู้นำจากคู่เจรจาต่างๆ โดยเฉพาะจีนและสหรัฐอเมริกาให้ความเคารพต่อสุลต่านองค์นี้มาก เมื่อปีที่แล้ว ในเวลาเดียวกันนี้ อาเซียนแทบเอาตัวไม่รอด ต้องเผชิญปัญหาสารพันที่สร้างความแตกแยกระหว่างสมาชิกอาซียน ทะเลาะกันเรื่องทะเลจีนใต้ สัมพันธ์กับคู่เจรจาตึงเครียด

              ตั้งแต่ต้นปีนี้ในฐานะประธาน บรูไนมีจุดประสงค์ชัดเจนสามข้อคือ ลดความตึงเครียดของข้อพิพาททะเลจีนใต้ ผลักดันประชาคมอาเซียนให้มีผลเป็นรูปธรรมมากที่สุด และส่งเสริมเยาวชนอาเซียนให้มีส่วนรับรู้กิจกรรมต่างๆ ของอาเซียน และเพิ่มบทบาทในการกำหนดนโยบายที่มีผลกระทบกระเทือนต่อประชาคมอาเซียนหลังปี 2015

              ทั้งสามข้อดังกล่าวนับว่าบรูไนประสบความสำเร็จพอสมควร ส่วนประเด็นประชาคมอาเซียนยังต้องมีการผลักดันกันเพิ่มเติม โดยเฉพาะในด้านความร่วมมือด้านสังคมและวัฒนธรรมรวมทั้งด้านความมั่นคงด้วย ในปีหน้า ภายใต้ประธานอาเซียนใหม่พม่าต้องทำการบ้านเยอะ

              แน่นอน ประธานพม่ามีวาระสำคัญต้องใส่ใจ เนื่องจากมีปัญหาภายในมากมายเช่นความขัดแย้งระหว่างชาวมุสลิมกับชาวพุทธและการปรองดองของชนกลุ่มน้อย ทางรัฐบาลพม่าเข้าใจดีว่าปัญหาเหล่านี้จะถูกหยิบยกมาในปีหน้า ฉะนั้นเป็นโอกาสดีที่พม่าจะแสดงวิสัยทัศน์การเป็นผู้นำที่ดีในการขอคำปรึกษาและสร้างความมั่นใจให้ประเทศสมาชิกในการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ปัญหาละเอียดอ่อนมีผลต่อเสถียรภาพการเมืองในประเทศและอาเซียน

              คงจำกันได้ อินโดนีเซียเป็นสมาชิกอาเซียนแรกและยังเป็นประเทศเดียวที่ได้ขอให้อาเซียนเข้ามาช่วยเรื่องรักษาสันติภาพและเสถียรภาพในติมอร์ตะวันออก หลังการเลือกตั้งปี 2000 พลิกความคาดหมายอาเซียนทั้งหมด ไม่มีใครนึกว่าอินโดนีเซียจะทำแบบนี้

              การเชื้อเชิญครั้งนั้นไม่ได้ถือว่าเป็นการแทรกแซงการเมืองภายในสมาชิก ท่าทีเปิดกว้างทำให้อินโดนีเซียผงาดขึ้นมาเป็นสมาชิกชั้นนำอาเซียนในช่วง 15 ปีที่ผ่านมา หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบทรราชย์มาเป็นประชาธิปไตย จนทำให้อินโดนีเซียเป็นผู้วางรากฐานเรื่องความร่วมมือทางด้านความมั่นคงของอาเซียน และส่งเสริมภาพลักษณ์ในเวทีการเมืองระหว่างประเทศ

              ถ้าพม่าฉลาดพอ ก็สามารถใช้ความเป็นประธานอาเซียนให้เป็นประโยชน์ คือมีท่าทีในรูปแบบเดียวกันกับอินโดนีเซีย ขอความคิดเห็นเพื่อหาทางออกร่วมกันโดยเฉพาะเรื่องชาวโรฮิงญาที่มีผลกระทบสมาชิกอาเซียนอื่น

              ตามจริงอาเซียนช่วยอะไรมากมายไม่ได้ มีข้อจำกัดภายในประเทศอยู่ในตัวในเรื่องคนพลัดถิ่น แต่อาเซียนจะรู้สึกดีต่อท่าทีในลักษณะนี้ แสดงถึงความมั่นใจและความเป็นครอบครัวอาเซียนเดียวกัน

              ถ้าทำเช่นนี้ได้ พม่าจะสามารถถีบตัวเองขึ้นมาเป็นประเทศแนวหน้าระหว่างสมาชิกใหม่อาเซียนทั้งหมดคือเวียดนาม ลาว กัมพูชา อย่างแน่นอน

              ขณะนี้ พม่ายังไม่สามารถจะปรับตัวเข้าสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนได้อย่างเต็มร้อย ต้องมีการปฏิรูปเศรษฐกิจภายในต่อไปจากเดิมในเรื่องความโปร่งใส ธรรมาภิบาล แต่ทางด้านประชาคมการเมืองและความมั่นคง พม่าได้ปฏิรูปมาพอสมควร คือได้ขยายพื้นที่ประชาธิปไตย พร้อมให้สื่อเสรีมากกว่าหลายๆ สมาชิกอาเซียน แต่พม่าก็ระวังตัวมาก กลัวสมาชิกอื่นๆ จะหมั่นไส้

              ปีหน้าอาเซียนจะมีประเด็นให้ตามเยอะ ผู้นำพม่าไม่ธรรมดาหรอก เป็นทั้งประธานอาเซียนและยังเป็นประเทศประสานงานอาเซียน-สหรัฐอเมริกา ซึ่งมีผลกระทบต่อบทบาทไทยในอาเซียนแน่นอน อีกอย่าง ไทยเป็นผู้ประสานงานอาเซียน-จีน ขณะนี้ไทยเข้าหาจีนสุดๆ ให้ความสำคัญต่อจีนทางด้านความร่วมมือทางเศรษฐกิจความเชื่อมโยงอย่างมาก

              ปีหน้าสายสัมพันธ์อาเซียนกับมหาอำนาจ-จีน และสหรัฐอเมริกา จะโดดเด่นและเข้มข้นมากกว่าเดิม เนื่องจากการขับเคี่ยวระหว่างสหรัฐอเมริกาและจีนในเวทีอาเซียนจะถึงจุดที่ต้องเดือด ฐานการต่อสู้ได้ย้ายจากบรูไนมาที่พม่าเพื่อนบ้านไทยเรียบร้อยแล้ว

              ประเทศไทยพร้อมจะรับมือสถานการณ์ใหม่นี้หรือไม่?


เปิดอ่าน 611
คลิปเกี่ยวข้อง
ดูทั้งหมด >>