โรงเรียนอัสสัมชัญ

โรงเรียนอัสสัมชัญ : พันเรื่องถิ่นแผ่นดินไทย บทความโดย น.อ.นพ.เกรียงไกร จิรสิริโรจนากร รพ.ภูมิพล

           โรงเรียนอัสสัมชัญ เป็นโรงเรียนที่กำเนิดจากเจตนารมณ์ของบาทหลวงชาวฝรั่งเศสชื่อ  เอมิล ออกัสต์ กอล์มเบต์ เจ้าอาวาสโบสถ์อัสสัมชัญ (Assumption) ที่บางรัก เมื่อปี พ.ศ. 2420 ซึ่งเป็นโบสถ์คาทอลิก เก่าแก่อายุกว่า 200 ปี จากความตั้งใจที่จะให้การศึกษาอบรมเด็กๆ คาทอลิกในชุมชนละแวกนั้น โดยสอนวิชาความรู้ และศาสนาควบคู่กันไป แต่เดิมเรียกชื่อว่า “โรงเรียนไทย-ฝรั่งเศส วัดสวนท่าน” โดยแรกเริ่มมีนักเรียน 12 คน ซึ่งอาศัยบริเวณโบสถ์เป็นสถานที่เรียน

            จากความมุ่งมั่นศรัทธาอย่างแรงกล้าที่จะให้การศึกษาอบรมเด็กๆ บาทหลวงกอล์มเบต์ ท่านได้จัดการปรับปรุงสถานที่ด้านหลังโบสถ์ ริมแม่น้ำเจ้าพระยา มาทำเป็นโรงเรียนเปิดรับนักเรียนทั่วไปในกรุงเทพฯ อย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2428 โดยตั้งชื่อว่า “โรงเรียนอาซมซานกอเล็ศ” (Le Coll?ge de l'Assomption) ซึ่งมีความหมายว่า สถานที่สำหรับระงับบาป และหาวิชาความรู้ เมื่อเปิดเรียนครั้งแรกมีนักเรียนเพียง 33 คน

            ในปี พ.ศ.2443 บาทหลวงกอล์มเบต์ ได้ติดต่อขอความช่วยเหลือด้านบุคลากรมาจากคณะภราดาเซนต์คาเบรียล ณ ประเทศฝรั่งเศส  และในปีถัดมา ภราดา 5 ท่าน โดยการนำของ ภราดามาร์ติน เดอ ตูรส์ ภราดาคาเบรียล เฟอร์เร็ตตี และภราดาฮีแลร์ ได้เดินทางถึงกรุงเทพฯ และเข้ารับช่วงงาน และสานต่องานด้านการศึกษาจากบาทหลวงกอล์มเบต์ ทำให้โรงเรียนอัสสัมชัญกลายเป็นโรงเรียนแห่งแรกในมูลนิธิคณะเซนต์คาเบรียลแห่งประเทศไทย

            เนื่องจากชื่อ โรงเรียนอาซมซานกอเล็ศ นั้นอ่านออกเสียงยาก ประกอบกับทางกระทรวงธรรมการ กรมศึกษา มีนโยบายให้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนเป็นภาษาไทย ดังนั้น ภราดาฮีแลร์ จึงได้แจ้งไปทางกรมการศึกษาเพื่อขอเปลี่ยนชื่อเป็น “โรงเรียนอาศรมชัญ” แต่อธิบดีกรมศึกษา พระยาวิสุทธิสุริยศักดิ์ แนะนำว่าควรเปลี่ยนชื่อเป็น “โรงเรียนอัสสัมชัญ” ดังนั้นในวันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2453  โรงเรียนอาซมซานกอเล็ศ จึงได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น โรงเรียนอัสสัมชัญ นับแต่นั้นมา 

            "อัสสัมชัญ"  มีรากศัพท์ภาษาบาลีมาจากคำว่า "อัสสโม" หรือ “อาศรม" แปลว่า ที่อยู่อาศัย ส่วนคำว่า "ชัญ" แปลว่า ญาณความรู้ เมื่อรวมกันแล้วจึงหมายถึง "ที่สำหรับแสวงหาวิชาความรู้" โรงเรียนอัสสัมชัญได้ผลิตผู้ที่มีความรู้ความสามารถ เพื่อรับใช้ประเทศชาติเป็นจำนวนมาก ในจำนวนนั้นมีผู้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีถึง 4 ท่านคือ พระยามโนปกรณ์นิติธาดา นายกรัฐมนตรีคนแรก ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช นายควง อภัยวงค์ และ นายสัญญา ธรรมศักดิ์

            พรุ่งนี้เล่าเรื่อง “ภราดาฮีแลร์ แห่งโรงเรียนอัสสัมชัญ” กันต่อครับ


เปิดอ่าน