ท้องเสียในสุนัขและแมว

คอลัมน์ - พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง โดย - นสพ.วิรัช ธนพัฒน์เจริญ หรือหมอเล็ก      viruch_dvm@yahoo.com​ 

 

                  สวัสดีครับ ครั้งนี้เรามาคุยกันถึงเรื่องท้องเสียในสุนัขและแมวกันครับ หลายท่านที่เลี้ยงสุนัขและแมวคงเคยประสบปัญหาสัตว์เลี้ยงท้องเสียและเกิดความกังวลใจว่าจะเกิดอันตรายต่อตัวสัตว์ ปัญหาการถ่ายท้องในสัตว์มีหลากหลายสาเหตุ เช่น ที่ได้ยินประจำ คือ การติดเชื้อไวรัสซึ่งมักก่อความสูญเสียในลูกสัตว์ การติดพยาธิ การติดเชื้อแบคทีเรีย โปรโตซัว รวมถึงบางภาวะที่ไม่มีการติดเชื้อ เช่น ภาวะโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกัน หรือแม้กระทั่งความผิดปกติของระบบทางเดินอาหาร รวมถึงโรคเกี่ยวกับมะเร็ง หรือเนื้องอก การใช้ยา รวมถึงภาวะโภชนาการที่ไม่สมดุล เป็นต้น

   

             คราวนี้จะทราบได้อย่างไรว่าสัตว์เลี้ยงมีอาการท้องเสีย หมอขอให้ประเมินอาการดังนี้ คือ การถ่ายเหลว หรือถ่ายเป็นน้ำตั้งแต่ 3 ครั้งขึ้นไป โดยอาการท้องเสียจะทำให้สัตว์อ่อนเพลียจากการเสียน้ำและเกลือแร่ หากเป็นรุนแรงอาจพบสัตว์แสดงอาการแห้งน้ำ โดยสังเกตได้จากการเสียความยืดหยุ่นของผิวหนังไป จะเห็นได้ว่าสาเหตุการเกิดท้องเสียมีหลายกรณี ดังนั้นการดูแลรักษารวมถึงการป้องกันก็จะแตกต่างกันไปแต่มักจะเป็นแนวทางคล้ายกัน ยกเว้นกรณีป่วยเฉพาะรายเนื่องจากปัญหาตัวสัตว์เอง เช่น กรณีแพ้อาหารที่จะมีรายละเอียดแตกต่างกันไป

                เราจะพูดในภาพรวมของสาเหตุโดยเริ่มจากการติดเชื้อจากไวรัสซึ่งมักจะพบในสัตว์ทุกช่วงอายุ แต่มักก่อความสูญเสียมากในสัตว์อายุน้อย โดยมีวิธีป้องกัน คือการทำวัคซีนและไม่พาไปเที่ยว รวมทั้งตัวเจ้าของก็ไม่ไปที่เสี่ยงที่จะนำเชื้อกลับมาติดโรคในสัตว์ที่บ้าน ส่วนสาเหตุท้องเสียจาการติดเชื้อแบคทีเรียและโปรโตซัว มักมาจากอาหารและน้ำที่ไม่สะอาดมีการปนเปื้อน ซึ่งสามารถป้องกันได้โดยการดูแลสุขอนามัยของสัตว์เลี้ยงให้สะอาดอยู่เสมอ 

               หากท้องเสียจากพยาธิสามารถป้องกันได้โดยการถ่ายพยาธิตามคำแนะนำของสัตวแพทย์เป็นประจำ และการท้องเสียจากภาวะแพ้อาหารบางชนิดก็ต้องเลี่ยงอาหารที่ก่อให้เกิดอาการแพ้ ทั้งนี้การใช้ยาบางประเภทก็อาจทำให้สัตว์ท้องเสียได้จากผลข้างเคียงของยาจึงควรแจ้งสัตวแพทย์ว่ามีการให้ยาอะไรเพื่อเป็นข้อมูลในการตรวจวินิจฉัยและวางแผนการรักษาด้วย

      

 

          ในส่วนการรักษานั้นมีการใช้ยาหลายประเภทรวมถึงการใช้สารน้ำ อาหารประกอบการรักษาด้วยก็ได้หรือการให้โปรไบโอติก หรือพรีไบโอติกเพื่อช่วยระบบย่อยอาหาร จะเห็นได้ว่าการรักษามีหลายแนวทางขึ้นอยู่กับสาเหตุการเกิดภาวะท้องเสีย ดังนั้นสัตว์ที่ไม่สบายควรพาไปพบสัตวแพทย์เพื่อตรวจรักษา หากพบว่าสัตว์ท้องเสียเบื้องต้นหมอให้กินน้ำเกลือแร่เพื่อชดเชยเกลือแร่ที่สูญเสียไป หรือยากลุ่มแอคติเวท ชาร์โคล หรือที่เรารู้จักกันในชื่อยาถ่าน เพื่อดูดซับของเสียในทางเดินอาหาร หลังจากนั้นหากอาการไม่ดีขึ้นในหนึ่งวันก็ควรพากลับไปพบสัตวแพทย์อีกนะครับ