คุมกำเนิดในสุนัขและแมว

คอลัมน์ - พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง โดย - นสพ.วิรัช ธนพัฒน์เจริญ หรือหมอเล็ก      viruch_dvm@yahoo.com

 

               ความหมายของการคุมกำเนิดคือ การที่เราทำวิธีการต่างๆ เพื่อให้สัตว์เลี้ยงของเราไม่สามารถสืบพันธุ์ได้ เพราะเหตุผลต่างๆ เช่น ผู้เลี้ยงไม่พร้อมที่จะให้สัตว์เลี้ยงของตนเองเพิ่มจำนวนมีลูกหลานเพิ่มแล้วไม่สามารถดูแลได้ดี อันนี้หมอสนับสนุนครับ หรือสาเหตุอื่นๆ อีกมากมาย

               คราวนี้มารู้จักวิธีคุมกำเนิดกันดีกว่าครับ การคุมกำเนิดในสัตว์เพศเมียมี 2 แบบหลักๆ คือ การคุมกำเนิดแบบถาวร คือการผ่าตัดทำหมันนั่นเอง วิธีนี้เหมาะสำหรับสัตว์ที่เราไม่ต้องการได้ทายาทจากเขาเลย ประโยชน์ของวิธีนี้คือ ถ้าทำในช่วงสัตว์อายุน้อยก็จะลดโอกาสการเกิดปัญหาเนื้องอกหรือมะเร็ง รวมถึงโรคที่เกิดจากฮอร์โมนเพศลงได้ โดยช่วงอายุที่แนะนำคือ 4 ถึง 6 เดือน วิธีนี้สัตว์ต้องผ่านการวางยาสลบเพื่อทำการผ่าตัด ดังนั้นควรนัดหมายสัตวแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพร่างกายรวมถึงตรวจเลือดก่อนทำการผ่าตัดนะครับ และไม่ควรทำหมันสุนัขเพศเมียในช่วงเป็นสัด

              มาดูในตัวผู้กันครับ ในทางสัตวแพทย์การตอนสัตว์มักจะทำการตัดอัณฑะออกมากกว่าการผูกท่อน้ำเชื้อ หรือในกรณีที่สัตว์เป็น "อัณฑะทองแดง” คือภาวะที่ลูกอัณฑะค้างอยู่ในช่องท้องหนึ่งหรือสองข้าง ต้องทำการเปิดช่องท้องเพื่อแก้ไขภาวะนี้ อีกวิธีคือการฉีดยาคุมใช้ในเพศเมีย ซึ่งเป็นฮอร์โมนเพื่อไม่ให้มีการตกไข่ วิธีนี้หมอไม่แนะนำครับเพราะเป็นการคุมกำเนิดแบบชั่วคราว และต้องฉีดในช่วงไม่เป็นสัด

              มิฉะนั้นอาจก่อให้เกิดภาวะ “มดลูกอักเสบ" แล้วก็ต้องมาผ่าตัดแก้ไขอยู่ดีครับ เพราะทำให้สัตว์เป็นอันตรายถึงตายได้นะครับ วิธีนี้เหมาะสำหรับผู้เลี้ยงหรือเจ้าของที่ยังต้องการลูกของสัตว์เลี้ยงอยู่ หรือในกรณีที่ทราบว่า สัตว์เคยมีปัญหาเรื่องวางยาสลบ ก่อนการฉีดต้องให้สัตวแพทย์ตรวจร่างกายอีกเช่นกัน เนื่องจากต้องฉีดให้ตรงระยะที่เหมาะสมอย่างที่กล่าวมาแล้ว และไม่ควรฉีดบ่อยๆ หมอแนะนำไม่เกิน 2 ครั้งครับ เพื่อลดปัญหาภาวะฮอร์โมนไม่สมดุล แล้วนำไปสู่ภาวะมดลูกอักเสบหรือโรคอื่นๆ จากผลกระทบของฮอร์โมนเพศ

 

             คราวนี้มาดูประโยชน์ของการผ่าตัดทำหมันในสัตว์เพศเมีย และการตอนในสัตว์เพศผู้โดยการนำลูกอัณฑะออก นอกจากจะเป็นการคุมกำเนิดแล้ว ยังมีประโยชน์อย่างอื่นอีกด้วย เช่น การทำให้สัตว์มีนิสัยนิ่งขึ้น เนื่องจากฮอร์โมนเพศมีผลต่อพฤติกรรมของสัตว์ด้วย 


เปิดอ่าน