ถ้ำเขาขนาบน้ำ กระบี่ จากตำนานสู่งานศิลป์ระดับโลก

ศิลปินทั้งชาวไทยและชาวไต้หวัน สร้างสรรค์ศิลปะเฉพาะที่ จัดแสดงในงานไทยแลนด์ เบียนนาเล่, กระบี่ 2018

    “กระบี่” เมืองศิลปะดินแดนที่ความหลากหลายทางธรรมชาติที่เชื่อมโยงและผูกพันกับวิถีชีวิต ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมอย่างยาวนาน ด้วยความหลากหลายทางภูมิศาสตร์ทำให้เขาขนาบน้ำได้รับความสนใจจากศิลปินทั้งชาวไทยและชาวไต้หวัน ใช้เป็นแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงานในรูปแบบศิลปะเฉพาะที่ (site specific installiation) เพื่อจัดแสดงในมหกรรมศิลปะนานาชาติระดับโลก ไทยแลนด์ เบียนนาเล่, กระบี่ 2018 ครั้งแรกในประเทศไทย ในเดือนพฤศจิยายน 2561-กุมภาพันธ์ 2562

 

ถ้ำเขาขนาบน้ำ กระบี่ จากตำนานสู่งานศิลป์ระดับโลก

ภาพจำลองนิทรรศการฯ

     “เขาขนาบน้ำ” ถือเป็นแลนด์มาร์คอีกแห่งหนึ่งของจังหวัด เมื่อเร็วๆ นี้ สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย กระทรวงวัฒนธรรม นำโดย ดร.วิมลลักษณ์ ชูชาติ ผู้อำนวยการสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย พร้อมด้วยคณะทำงาน ได้นำศิลปินชาวไต้หวัน อาทิ ถู เหว่ย เจิ้ง (Tu Wei-cheng) และผู้ช่วย เดวิด อเล็กซานเดอร์ (David Alexander Macraild) รวมทั้ง จุฬญาณนนท์ ศิริผล ศิลปินนักทำหนังสั้นชาวไทย ที่ผ่านการคัดเลือกจากการประกวดแบบร่างผลงาน ลงพื้นที่พบปะสนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับ อ.นิวัฒน์ วัฒนยมนาพร ผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของจังหวัดกระบี่ พร้อมด้วยนักโบราณคดี และภัณฑารักษ์จากสำนักศิลปากรที่ 12 นครศรีธรรมราช ภายในถ้ำเขาขนาบน้ำ เพื่อวางแผนการดำเนินงานและสำรวจจุดติดตั้งผลงานที่จะจัดแสดงในมหกรรมศิลปะนานาชาติระดับโลก ไทยแลนด์ เบียนนาเล่, กระบี่ 2018

ถ้ำเขาขนาบน้ำ กระบี่ จากตำนานสู่งานศิลป์ระดับโลก

ถู เหว่ย เจิ้ง-อ.นิวัฒน์ วัฒนยมนาพร

     อ.นิวัฒน์ วัฒนยมนาพร เล่าว่า เขาขนาบน้ำแห่งนี้ตามตำนานเล่าสืบต่อกันมาว่า มีเจ้าหญิงในเมืองๆ หนึ่งสิริโฉมงดงาม เป็นที่ต้องตาต้องใจของพญานาคและพญายักษ์ ต่อมาพญานาคได้แปลงกายมาเป็นมนุษย์หนุ่ม เพื่อสู้รบกับยักษ์ผู้มีอิทธิฤทธิ์เพื่อแย่งชิงเจ้าหญิง จนกระทั่งทั้งคู่เสียชีวิตลงศพของทั้งสองกลายเป็นเขาหิน 2 ลูกตั้งตระหง่านหันหลังชนกัน ดาบของชายหนุ่มปลิวไปตกที่แห่งหนึ่งต่อมา เรียกว่า “บ้านกระบี่น้อย” ส่วนดาบของยักษ์ปลิวไปตกอีกแห่งหนึ่งเรียกว่า “บ้านกระบี่ใหญ่” ในทางประวัติศาสตร์เคยเป็นฐานที่ตั้งของทหารญี่ปุ่นสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 และยังเป็นแหล่งโบราณคดีที่ขุดค้นพบโครงกระดูกมนุษย์โบราณ

ถ้ำเขาขนาบน้ำ กระบี่ จากตำนานสู่งานศิลป์ระดับโลก

เวิร์คช็อปโมเดล

     “ชาวกระบี่ภูมิใจและยินดีต้อนรับทุกท่าน เขาขนาบน้ำได้รับความสนใจจากศิลปินชาวไต้หวัน และชาวไทยที่ต้องการสร้างสรรค์ผลงานภายในบริเวณถ้ำ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างชุมชนและศิลปิน จะทำให้ผู้ที่มาชมผลงานและชุมชนได้รับประโยชน์ที่หลากหลายจากกระบวนการสร้างงานศิลปะครั้งนี้” อ.นิวัฒน์ กล่าวต้อนรับ

ถ้ำเขาขนาบน้ำ กระบี่ จากตำนานสู่งานศิลป์ระดับโลก

การหล่อชิ้นงานและตกแต่งให้คล้ายคลึงกับฟอสซิลโครงกระดูกมนุษย์โบราณ

     เมื่อได้เข้าไปชมบรรยากาศในถ้ำ ซึ่งเคยเป็นสถานที่ค้นพบโครงกระดูกมนุษย์โบราณจำนวนมากนั้น กลายเป็นแรงบันดาลใจให้ ถู เหว่ย เจิ้ง (Tu Wei-Cheng) เกิดประทับใจในความงดงามของเขาขนาบน้ำ และยิ่งเมื่อได้ฟังตำนานเรื่องเล่าก็เกิดแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงาน เพื่อเชื่อมโยงเรื่องเล่าในตำนานของเขาขนาบน้ำกับวิถีชีวิตของคนในชุมชนผ่านผลงานศิลปะ ศิลปินชาวไต้หวัน จึงได้ลงมือสร้างสรรค์เกิดเป็น “ชุดโครงกระดูกมนุษย์โบราณจำลอง” มีขนาดมหึมาสูงถึง 6.5 เมตร ซึ่งได้เสนอแบบร่างผลงานและทำเวิร์คช็อปโดยเชิญนักศึกษาชาวไทยในไต้หวันมาร่วมกิจกรรม ขณะนี้อยู่ในขั้นตอนการหล่อประกอบชิ้นงานและตกแต่งให้มีลักษณะคล้ายคลึงกับฟอสซิลโครงกระดูกมนุษย์โบราณ เมื่อแล้วเสร็จจะนำมาติดตั้งให้ชมภายในบริเวณโถงถ้ำแห่งนี้

ถ้ำเขาขนาบน้ำ กระบี่ จากตำนานสู่งานศิลป์ระดับโลก

      ขณะที่ จุฬญาณนนท์ ศิริผล ศิลปินนักทำหนังสั้นชาวไทย กลับอยากสร้างสรรค์งานศิลปะตามแนวถนัด คือ งานภาพเคลื่อนไหว โดยก่อนลงพื้นที่ Site Visite ได้ศึกษาข้อมูลของจังหวัดกระบี่และประทับใจในประวัติศาสตร์ที่มีชาวญี่ปุ่นมาตั้งค่ายพักในบริเวณนี้ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ประกอบกับมีการขุดค้นพบโครงกระดูกมนุษย์โบราณ จึงเกิดความคิดในการทำภาพยนตร์สั้นขึ้นมาเผยแพร่

ถ้ำเขาขนาบน้ำ กระบี่ จากตำนานสู่งานศิลป์ระดับโลก

จุฬญาณนนท์ ศิริผล

      “เป็นเรื่องราวของ หอยทากสีทอง มาเดินเรื่องเชื่อมโยงกับตัวละครอื่นที่อยู่ในถ้ำ มีความยาวประมาณ 15 นาที โดยใช้เทคนิคการถ่ายทำด้วยกล้องฟิล์ม 16 มม. ฉายบนผนังถ้ำ เป็นการเล่นกับแสงสว่าง เหมือนมนุษย์ในยุคโบราณ สิ่งเหล่านี้จะพาผู้ชมย้อนกลับสู่ยุคประวัติศาสตร์พร้อมกับความทรงจำจากประสบการณ์ในการเดินทางมายังเขาขนาบน้ำ ส่วนข้อจำกัดในการทำงานคือ แหล่งกำเนิดพลังงาน ซึ่งภายในถ้ำไม่มีกระแสไฟฟ้า ทีมงานจึงต้องออกแบบเครื่องฉายให้เหมาะสมกับพื้นที่ และกำหนดเวลาเป็นวันละ 2 รอบ” จุฬญาณนนท์ เผยถึงแรงบันดาลใจของตัวเอง

ถ้ำเขาขนาบน้ำ กระบี่ จากตำนานสู่งานศิลป์ระดับโลก

ปรียบเทียบขนาดกระโหลกศรีษะ

ถ้ำเขาขนาบน้ำ กระบี่ จากตำนานสู่งานศิลป์ระดับโลก

วัดกำหนดจุดติดตั้งงาน

     นับเป็นอีกหนึ่งความภาคภูมิใจของคนกระบี่และชาวไทยที่เรื่องราวความประทับใจในแหล่งท่องเที่ยวที่มีความมหัศจรรย์ทางธรรมชาติและความสำคัญทางประวัติศาสตร์เช่นเขาขนาบน้ำ ได้ถูกเล่าขานผ่านงานศิลปะไปยังผู้คนจากทั่วทุกมุมโลกผ่านมหกรรมศิลปะนานาชาติระดับโลก ครั้งแรกของประเทศไทย ไทยแลนด์ เบียนนาเล่, กระบี่ 2018 ตั้งแต่วันที่ 2 พฤศจิกายน 2561 ถึง 28 กุมภาพันธ์ 2562