อ้วนกลม...ระทมไต

ความรู้ > ร้องเรียนกับลุงแจ่ม  :  17 ก.พ. 2560

ลุงแจ่มดูแลสุขภาพ, ลุงแจ่มคมชัดลึก, ดูแลสุขภาพ, โรคอ้วน, โรคไต, คมชัดลึก, อ้วน, กลม, ระทม, อ้วนกลมระทมไต

ดูแลสุขภาพ : อ้วนกลมระทมไต

 

               ปัจจุบันปัญหาโรคอ้วนในคนไทยทวีความรุนแรงขึ้น สาเหตุเนื่องมาจากรูปแบบการใช้ชีวิตของคนยุคปัจจุบันที่บริโภคอาหารที่มีแป้งและน้ำตาลสูงเกินความจำเป็น อีกทั้งยังไม่มีเวลาออกกำลังกาย โรคอ้วนเป็นสาเหตุสำคัญของโรคที่ตามมาหลายอย่าง หนึ่งในนั้นคือโรคไต โดยมีข้อมูลมากมายที่แสดงถึงความเกี่ยวเนื่องกันระหว่างโรคอ้วนและโรคไต พบว่าคนที่เป็นโรคอ้วนหรือมีน้ำหนักเกินจะมีโอกาสเกิดไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายในอนาคตมากกว่าคนทั่วไป 2-7 เท่า เพื่อเป็นการให้ประชาชนตระหนักถึงอันตรายดังกล่าว วันไตโลกในปีนี้จึงมุ่งเน้นไปที่การรณรงค์เพื่อลดโรคอ้วน

               

๐ ความสัมพันธ์ระหว่างโรคอ้วนและโรคไต

               โรคอ้วนเป็นสาเหตุของการเกิดโรคไตได้หลายทาง ที่ชัดเจนที่สุดคือการที่โรคอ้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของการเกิดโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคไตเรื้อรังที่สำคัญที่สุด 2 อันดับแรก นอกจากนี้โรคอ้วนยังมีผลต่อการเสื่อมของไตที่เร็วขึ้น เนื่องจากในผู้ป่วยโรคอ้วนไตจะมีอัตราการกรองของเสียสูงกว่าคนปกติ และมีไข่ขาวรั่วออกมาในปัสสาวะในปริมาณที่มากขึ้น เมื่อไตทำงานหนักเป็นเวลานานก็จะทำให้ไตเสื่อมเร็ว นอกจากนี้ยังพบว่าการเพิ่มขึ้นของเซลล์ไขมันทั่วร่างกายจะทำให้มีการหลั่งสารในขบวนการอักเสบต่างๆ ออกมาสู่กระแสเลือด ซึ่งสารเหล่านี้มีส่วนทำให้เซลล์ของไตทำงานผิดปกติตามมาในที่สุด

               ความสัมพันธ์ของโรคอ้วนและโรคไตไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะโรคไตเรื้อรัง แต่โรคไตวายเฉียบพลัน ซึ่งเป็นภาวะที่มีความรุนแรง จำเป็นต้องให้การรักษาอย่างเร่งด่วนนั้นก็พบในคนอ้วนได้บ่อยกว่าคนที่มีน้ำหนักปกติ และยังพบว่าภาวะไตวายเฉียบพลันที่เกิดในคนอ้วนยังสัมพันธ์กับอัตราการเสียชีวิตที่สูงขึ้น และมีโอกาสที่จะพบไตเสื่อมในระยะยาวสูงขึ้นด้วยเช่นกัน

 

๐ โรคอ้วน ...วินิจฉัยอย่างไร

               โรคอ้วนแบ่งได้เป็น 2 ประเภทคือ

               1.อ้วนลงพุง เป็นลักษณะของคนอ้วนที่มีการสะสมของไขมันที่บริเวณช่องท้องและอวัยวะภายใน วินิจฉัยโดยการวัดเส้นรอบเอว โดยโรคอ้วนลงพุงจะได้รับการวินิจฉัยเมื่อมีค่าเส้นรอบเอวตั้งแต่ 90 เซนติเมตรขึ้นไปในผู้ชาย และตั้งแต่ 80 เซนติเมตรขึ้นไปในผู้หญิง โดยโรคอ้วนลงพุงจะมีความสัมพันธ์กับโรคแทรกซ้อนมากมาย เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคหลอดเลือดหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง เป็นต้น

               2.อ้วนทั้งตัว เป็นลักษณะของคนอ้วนที่มีไขมันทั้งร่างกายมากกว่าปกติ โดยไขมันที่เพิ่มขึ้นไม่ได้จำกัดอยู่ที่ตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่ง โดยเฉพาะคนที่เป็นโรคอ้วนทั้งตัวส่วนใหญ่มักจะมีโรคอ้วนลงพุงร่วมอยู่ด้วย ทำให้โรคอ้วนทั้งตัวมีความสัมพันธ์กับโรคต่างๆ มาก ทั้งโรคหลอดเลือดหัวใจ โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคข้อเสื่อม โรคปวดหลัง และภาวะหยุดหายใจขณะหลับ เป็นต้น

               การวินิจฉัยโรคอ้วนทั้งตัวเราจะใช้การวัดค่าดัชนีมวลกาย หรือ body mass index (BMI)

             

๐ หลักการลดความอ้วน ...เพื่อป้องกันโรคไต

               เราสามารถลดน้ำหนักเพื่อป้องกันโรคไตโดยยึดหลัก 3 อ. ดังต่อไปนี้

 

- อาหาร

               1.รับประทานให้ครบทั้ง 3 มื้อ

               2.เลือกรับประทานอาหารพลังงานต่ำ หรือลดปริมาณอาหารลงอย่างน้อย 1 ใน 3 ของที่เคยรับประทาน

               3.ลดอาหารประเภท แป้ง น้ำตาล ไขมัน ลง

               4.รับประทานผักหลากสี ผลไม้ที่มีรสไม่หวานจัด เช่น แอปเปิ้ล ชมพู่ ฝรั่ง เป็นต้น

               5.เคี้ยวอาหารช้าๆ ใช้เวลาเคี้ยวประมาณ 30 ครั้งต่อ 1 คำ

               6.ไม่ควรรับประทานอาหารหลังเวลา 20.00 น.

 

- ออกกำลังกาย

               1 แค่ขยับก็เท่ากับออกกำลังกาย

               2.เดินขึ้นบันไดแทนการใช้ลิฟต์

               3.เพิ่มการเดินให้ได้ 2,000 ก้าวต่อวัน

               4.ออกกำลังกายแบบแอโรบิก อย่างต่อเนื่อง 30 นาทีขึ้นไป 5 วันต่อสัปดาห์ โดยเลือกกีฬาที่ชอบและมีความสุขขณะเล่น อาจจะเป็นเดินเร็ว วิ่ง ขี่จักรยาน หรือว่ายน้ำ เป็นต้น

 

- อารมณ์

               การลดน้ำหนักจะประสบผลสำเร็จหรือไม่ขึ้นอยู่กับการควบคุมอารมณ์เป็นสำคัญ เพราะหากยิ่งเครียดก็จะยิ่งรับประทานมาก และที่สำคัญคือต้องมีอารมณ์มุ่งมั่นต่อเป้าหมายลดน้ำหนัก หากไม่สามารถควบคุมอารมณ์และความรู้สึกได้ จะทำให้ล้มเลิกความคิดในการลดน้ำหนักในที่สุด โดยหลักในการควบคุมอารมณ์และความรู้สึกขณะลดน้ำหนัก มีดังนี้

 

               สกัด สกัดสิ่งกระตุ้นที่ทำให้หิว

               สะกด สะกดใจไม่ให้บริโภคเกิน

               สะกิด ให้คนรอบข้างช่วยเหลือ และเป็นกำลังใจขณะลดน้ำหนัก

 

ที่มา : หลัก 3 อ. สำนักโภชนาการ 

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข

นาวาอากาศเอก นพ.พงศธร คชเสนี

อายุรแพทย์โรคไต

โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช


เปิดอ่าน
5 อันดับข่าวความรู้ฮิต