หนังตรุษจีน ธรรมเนียมที่ยังคงอยู่

คอลัมน์... ข้าวโพดคั่วกับตั๋วหนัง  โดย...  คอนแทค เลนส์


 

          สำหรับลูกหลานชาวจีน ทั้งจีนแผ่นดินใหญ่ และจีนโพ้นทะเล วันตรุษจีน มีความหมายมาก


          แม้ปัจจุบัน วันตรุษจีน จะเปลี่ยนแปลงไปมาก กลายเป็นความรับรู้เกี่ยวกับเทศกาลวันหยุดยาวของชาวจีนรุ่นใหม่ทั่วทุกมุมโลก ทว่า สำหรับคนจีนรุ่นเก่ายังคงเคร่งครัดในธรรมเนียมปฏิบัติของบรรพชน

 


          โดยเฉพาะในยุคทุนนิยม ที่แม้จะยังคงหลงเหลือความคิดที่ดีงามเกี่ยวกับวันตรุษจีนในหมู่คนรุ่นใหม่


          ทว่า ดังที่กล่าวไป วันตรุษจีน ถูกมองเป็นสิ่งมีค่าของคนเชื้อสายจีนไม่ว่าจะเป็นมนุษย์เงินเดือนและคนใช้แรงงานที่จะได้หยุดยาวในช่วงเทศกาลวันหยุดตรุษจีน ได้กลับไปเยี่ยมครอบครัว ได้เคารพกราบไหว้บรรพบุรุษ


          เห็นได้จากตลาดหุ้นหลักๆ รวมถึงธนาคารบางแห่งในกลุ่มประเทศเอเชียตะวันออกไม่ว่าจะเป็นจีน ฮ่องกง ไต้หวัน กระทั่งเกาหลีใต้ และญี่ปุ่น พากันปิดยาว ยังไม่นับสิงคโปร์ มาเลเซีย ที่มีคนเชื้อสายจีนอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก


          สำหรับประเทศไทย แม้ตลาดหุ้นจะไม่ปิดในช่วงเทศกาลตรุษจีน ทว่า ธุรกิจจำนวนมากที่เกี่ยวข้องกับคนไทยเชื้อสายจีนอาศัยช่วงเทศกาลนี้หยุดให้ลูกจ้างได้พักผ่อน แม้ในช่วงหลังบริษัทห้างร้านในไทยจะพากันหยุดในช่วงสงกรานต์มากกว่าตรุษจีนก็ตาม


          ทว่า ยังมีอีกธุรกิจหนึ่ง ซึ่งคล้ายกันทั่วทุกมุมโลกในประเทศที่มีคนเชื้อสายจีนอาศัยอยู่ นั่นก็คือ ธุรกิจโรงหนัง


          ซึ่งกลายเป็นธรรมเนียมปฏิบัติหนึ่งของบรรดาธุรกิจโรงภาพยนตร์ในกลุ่มประเทศที่มีคนจีนอาศัยอยู่ ไม่ว่าจะจีนแผ่นดินใหญ่หรือจีนโพ้นทะเล คือธรรมเนียมการเปิดตัวหนังใหม่ในช่วงเทศกาลตรุษจีน


          คล้ายช่วง Summer หรือ Christmas ของ Hollywood ที่ก็มักจะมีหนังใหม่เข้าฉายในช่วงเวลาแห่งความรื่นเริงและการเฉลิมฉลองเช่นเดียวกัน


          โดยเฉพาะในแวดวงโรงภาพยนตร์ในบ้านเรา ที่ตั้งแต่ยุคทศวรรษที่ 1970-1980 เป็นต้นมา ซึ่งมักจะมีธรรมเนียมปฏิบัติอย่างหนึ่งของการนำหนังใหม่เข้าฉายในช่วงเทศกาลตรุษจีน


          และต้องเป็นธรรมเนียมการนำหนังจีนเท่านั้นที่จะนำเข้ามาฉายในช่วงเวลานี้


          โดยเฉพาะในยุค 1980-1990 ที่ภาพยนตร์ฮ่องกงได้รับความนิยมมากในประเทศไทย ในช่วงตรุษจีนถือเป็นโปรแกรมทองของหนังฮ่องกงเลยก็ว่าได้ ที่คอหนังชาวไทยจะได้ดูหนังฮ่องกงหรือหนังจีนแผ่นดินใหญ่แบบชนโรงกับทางโรงหนังในฮ่องกงและจีนแดง


          ทว่า เมื่อมาถึงยุค 1990-2000 ที่กระแสความนิยมหนังจีนโดยเฉพาะหนังฮ่องกงเริ่มจืดจางลงไป แม้ตรุษจีนบางปีจะมีหนังจีนฟอร์มยักษ์เข้ามาฉายเรียกเสียงฮือฮาได้บ้าง ทว่า ในภาพรวมแล้วถือว่าหนังจีนและหนังฮ่องกงซบเซาไปมากทีเดียว


          อย่างไรก็ดี เทศกาลตรุษจีนปีนี้ โรงหนังบ้านเรา จัดโปรแกรมหนังของเฉินหลงเข้าฉาย ชื่อเรื่องว่า The Knight Of Shadows: Between Yin And Yang โดยนัยก็คือการสานต่อธรรมเนียมนำหนังจีนเข้าฉายในช่วงตรุษจีนนั่นเองครับ