ข้าวเป็นพืชที่คนไทยเรารู้จักกันดีมาตั้งแต่ก่อตั้งประเทศ เพราะคนไทยรับประทานข้าวเป็นอาหารหลัก ข้าวจึงเป็นพืชที่มีความสำคัญต่อประเทศไทย ทั้งในแง่ของการเป็นอาหารสำคัญที่ประชาชนทั้งประเทศใช้บริโภค และในแง่ของพืชเศรษฐกิจที่สร้างรายได้ให้แก่ประเทศด้านการส่งออก ราคาข้าวจำหน่ายในประเทศแพงรัฐบาลก็มีปัญหาทุกครั้ง

           ข้าวเปลือกที่เก็บเอาไว้เป็นเวลานานหากมีระดับความชื้นสูง จะมีโอกาสเกิดความเสียหายได้สูงมาก ดังนั้น การจะเก็บข้าวเปลือกเอาไว้ยิ่งนานเท่าไหร่ ก็ยิ่งต้องเป็นข้าวที่มีความชื้นต่ำมากเท่านั้น จึงจะมีความเสียหายเกิดขึ้นน้อย

            ข้าวเปลือกที่เก็บเกี่ยวกันในปัจจุบันจะมีความชื้นสูงกว่าในอดีตมาก เพราะวิธีการเก็บเกี่ยวข้าวในปัจจุบันใช้เครื่องมือที่เรียกว่ารถเกี่ยวเป็นตัวทำหน้าที่แทนคน ซึ่งรถเกี่ยวจะไม่สนใจว่าข้าวที่เกี่ยวมานั้นมีความสดหรือแห้งมากน้อยเพียงใด ขอให้อยู่ในเขตที่แขนเกี่ยวข้าวยื่นออกไปถึงเครื่องก็จะทำการตัดเกี่ยวเข้ามาเก็บไว้ทันที

            อีกทั้งระบบการทำนาในปัจจุบันทำให้ชาวนาไม่ยอมเสียเวลาสำหรับลดความชื้นของข้าวเปลือก ข้าวที่เก็บเกี่ยวได้จะถูกนำลำเลียงไปสู่โรงสีหรือไปสู่มือของพ่อค้าทันที หน้าที่การลดความชื้นของข้าวเปลือกจึงตกเป็นของโรงสีหรือพ่อค้าคนกลางทั้งสิ้น

            แต่เมื่อข้าวที่ถูกนำเข้าสู่โรงสีเป็นข้าวที่โรงสีทำหน้าที่เป็นเพียงแค่ คนรับฝากจากโครงการรับจำนำข้าวของรัฐบาล ไม่ใช่เป็นเจ้าของข้าวตัวจริง โรงสีส่วนใหญ่จึงไม่นำพาที่จะทำการลดระดับความชื้นของข้าวเปลือกลง เพราะนอกจากจะมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นแล้ว ยังจะทำให้น้ำหนักของข้าวหายไปจากเดิมอีกด้วย

           ในเมื่อข้าวที่มีความชื้นสูงถูกเก็บงำเอาไว้ในยุ้งฉางหรือโกดังเป็นเวลานานๆ สิ่งที่เกิดขึ้นกับข้าวเปลือกจำนวนนั้นก็คือ ข้าวจะมีสีเหลืองเมื่อสีเป็นข้าวสารเพื่อบริโภคหรือจำหน่าย และบางครั้งอาจจะทำให้ข้าวมีกลิ่นอับเกิดขึ้นส่งผลให้ราคาจำหน่ายตกลงมาก หรือไม่อย่างนั้นก็ต้องสีเป็นข้าวสารในระบบที่เรียกกันว่าสีข้าวนึ่ง ซึ่งถือว่าเป็นข้าวสารเกรดต่ำราคาถูกคนไทยไม่นิยมบริโภค

           สิ่งที่รองนายกรัฐมนตรี กิตติรัตน์ ณ ระนอง แสดงความเห็นออกมาในสัปดาห์ที่แล้วว่า ข้าวที่รัฐบาลรับจำนำเอาไว้เมื่อยังไม่ได้นำออกมาจำหน่าย ก็ถือว่ายังไม่ขาดทุนจึงเป็นเรื่องที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริง เพราะความคิดเห็นดังกล่าวไม่สามารถนำมาใช้กับข้าว ซึ่งเป็นสินค้าที่สามารถเสื่อมสภาพตามอายุของการเก็บ ซึ่งยิ่งเก็บเอานานก็จะยิ่งมีการเสื่อมสภาพและสูญเสียมากตามกาลเวลา 

           และหากนำออกไปจำหน่ายในราคาที่ต่ำกว่ารับจำนำเข้ามา ประเทศไทยก็ต้องระมัดระวังในเรื่องที่ประเทศคู่ค้าต่างๆ อาจจะนำเอาไปเป็นประเด็นกล่าวหาว่า รัฐบาลไทยให้การอุดหนุนหรือแทรกแซงราคาสินค้าจนผิดไปจากความเป็นจริง ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นปัจจัยที่จะทำให้สินค้าอื่นๆ ของไทย ต้องได้รับผลกระทบไปด้วย  และจะส่งผลกระทบให้เกิดกับการส่งออกในวงกว้างตามมาด้วยครับ

...............................................................
(ข้าว...ข้าว...ข้าว : คอลัมน์ขมน้ำตาลหวานบอระเพ็ด : โดย...พัฒนเดช อาสาสรรพกิจ)