ภูฏานกับประชาธิปไตย

ภูฏานกับประชาธิปไตย : โลกสาระจิปาถะโดยกวี จงกิจถาวร

              กรุงทิมพู--มีนักการเมืองภูฏานหลายคนบอกกับผู้เขียนว่า สื่อที่นี่เดี๋ยวนี้เล่นนักการเมืองแรงมากแบบในโลกตะวันตก พวกเขาพยายามหามาตรการมาคุมสื่อให้มีระเบียบมากกว่านี้ ในช่วงสองปีที่ผ่านมา สื่อพยายามผลักดันให้รัฐบาลออกพรบ.ข้อมูลข่าวสาร เพราะเชื่อว่าจะทำให้นักข่าวหาข่าวได้ง่ายขึ้นและบังคับให้เจ้าหน้าที่แสดงความคิดเห็นยากขึ้น
 
              ผู้เขียนต้องอธิบายว่าพรบ.ข้อมูลข่าวสารมีไว้ให้ประชาชนทั่วๆ ไปสามารถหยิบมาใช้เพื่อเข้าถึงข้อมูลต่างๆ ที่รัฐบาลเก็บเอาไว้ โดยเฉพาะข้อมูลที่ทางราชการชอบตีตราว่าปกปิด ในเอเชียมี ไทย อินเดีย อินโดนีเซีย ฮ่องกงและญี่ปุ่น มีพ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสาร
 
              เกือบทุกประเทศที่มีพรบ.ข่าวสาร นักข่าวได้นำไปใช้น้อยมาก ยกเว้นสหรัฐอเมริกา สวนใหญ่เป็นข้าราชการที่ต้องการเข้าถึงความคิดเห็นเจ้านายว่า มีความคิดเห็นต่อตัวเองอย่างไรในตอนประเมินการทำงาน นักข่าวภูฏานโชคดีเพราะที่นี่ความลับไม่ค่อยมี ประเทศเล็กมีประชาชนแค่เจ็ดแสนคน เรียกว่าทุกคนรู้จักกันหมด แค่ดูนามสกุล ดอร์จิ เป็นตัวอย่าง (ซึ่งคล้ายกับนามสกุลของเกาหลีที่เป็น คิม) จะพบว่าเกือบค่อนประเทศมีนามสกุลเดียวกัน
 
              ผู้เขียนเคยคุยกันส่วนตัวกับนายกรัฐมนตรีจิกมี ทินเลย์ เกี่ยวกับบทบาทสื่อในสังคมแบบประชาธิปไตย เขารำพึงว่าสื่อภูฏานน่าจะเข้าใจในความละเอียดอ่อนของสังคมของเขา และต้องส่งเสริมประชาธิปไตยโดยหยิบยกประเด็นสำคัญๆ ที่เกี่ยวกับชาวบ้านเรื่องปากท้องเป็นต้น ไม่ใช่จะขายแต่สื่ออย่างเดียว ตัวเขาเองอยากจะให้นักข่าวเข้าใจจีเอ็นเอชมากกว่านี้
 
              นายกรัฐมนตรีทินเลย์เล่าว่า ทุกๆ เดือนจะมีการพบปะระหว่างตัวเขาพร้อมกับคณะรัฐมนตรีทั้งหมดกับนักข่าว ปรากฏว่าเวลาพบปะกัน ต่างฝ่ายต่างบ่นในเรื่องความบกพร่องของแต่ละฝ่าย เลยไม่ค่อยมีประโยชน์เท่าไร
 
              ในเดือนมีนาคมปีหน้า จะมีการเลือกตั้งเป็นครั้งที่สองในประวัติศาสตร์ประชาธิปไตยภูฏาน คลาดว่าจะมีการรณรงค์การเลือกตั้งที่เข้มข้นและอาจมีการสาดโคนแบบการเมืองไทยก็ได้ ในการเลือกตั้งครั้งแรกนักการเมืองปฏิบัติตัวดีมากไม่มีการโจมตีเรื่องส่วนตัว เล่นนโยบายเป็นหลัก ขณะนี้มีพรรคการเมืองเกิดขึ้นมาอีกสองพรรค รวมเป็นสี่พรรค
 
              ที่ชัดเจนคือปัญหาเรื่องปากท้อง ข้าวของแพง จะเป็นประเด็นถูกหยิบยกใช้ในการหาเสียง เพราะในตอนนี้มีปัญหาใหญ่มากคือ ประเทศขาดเงินรูปี ซึ่งต้องนำมาใช้สอยในการซื้อของประจำวัน รวมทั้งในการส่งสินค้าเข้าออก ทำให้รัฐบาลต้องออกมาตรการคุมเข้มเรื่องการใช้เงินรูปี สร้างความไม่พอใจแก่ชาวบ้านและนักธุรกิจเพราะไม่สามารถใช้จ่ายได้อย่างที่ต้องการ ทำให้ธุรกิจติดขัด
 
              ภูฏานต้องการเป็นประเทศตัวอย่างให้แก่ประชาคมโลก เพราะตอนนี้เป็นประเทศแรกในโลกที่ห้ามสูบบุหรี่ เมื่อเร็วๆ นี้กระทรวงสาธารณสุขที่นี่ถูกปรับ เพราะถูกจับได้ว่าพนักงานของกระทรวงแอบสูบบุหรี่ในบริเวณที่จอดรถ เพราะเจ้าหน้าที่ตรวจสอบเดินตรวจเจอก้นบุหรี่ที่ลืมทิ้งไว้พอดี
 
              สื่อภูฏานมีศักยภาพสูงและส่วนใหญ่เป็นหนุ่มสาวแทบทั้งสิ้น พวกเขาต้องการสร้างสังคมที่ดี เพื่อเป็นตัวอย่างที่ดีให้แก่ประชาคมโลก