เราจะเข้าสู่ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียนในปี 2558 คำถามแรกท่านรู้จักคำว่า “อาเซียน” ดีเพียงใด เมื่อเร็วๆ นี้ผู้แทนจากประเทศสมาชิกอาเซียน 10 ประเทศ ได้แก่ บรูไนดารุสซาลาม กัมพูชา อินโดนีเซีย ลาว มาเลเซีย พม่า ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ ไทย เวียดนาม และผู้แทนสำนักเลขาธิการอาเซียน เข้าร่วม ประชุมคณะกรรมการอาเซียนว่าด้วยวัฒนธรรมและสนเทศ ครั้งที่ 46 (46th Meeting of the ASEAN-COCI) ณ จ.ชลบุรี
โอกาสนี้ผู้แทนอาเซียนได้แวะชม “บ้านพักรับรองแหลมแท่น” บางแสน ซึ่ง สุกุมล คุณปลื้ม รมว.วัฒนธรรม เล่าว่า อาจเป็นจุดกำเนิดของอาเซียน เพราะเป็นบ้านรับรองที่รัฐมนตรีต่างประเทศของ 5 ประเทศผู้ก่อตั้งอาเซียนได้มาหารือกันอย่างไม่เป็นทางการว่า น่าจะมีความร่วมมืออาเซียน ก่อนที่จะกลับไปลงนามในปฏิญญากรุงเทพ เพื่อก่อตั้งอาเซียนในวันที่ 8 สิงหาคม 2510 ปัจจุบันมีสมาชิกอาเซียน 10 ประเทศ ที่นี่จึงถือเป็นพลังจิตวิญญาณของความเป็นอาเซียนอย่างหนึ่ง
ประชาคมสังคมฯ เน้นเร่งรัดความเจริญทางเศรษฐกิจ ความก้าวหน้าทางสังคม และวัฒนธรรม ส่งเสริมสันติภาพและเสถียรภาพในภูมิภาค ส่งเสริมความร่วมมือในทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม เทคโนโลยี วิทยาศาสตร์ และการบริหาร อำนวยความสะดวกในด้านการฝึกอบรม วิจัย การศึกษาวิชาชีพ วิชาการ การบริหาร ร่วมมือด้านเกษตรกรรม อุตสาหกรรม การศึกษา และร่วมมือกับองค์กรระหว่างประเทศส่วนภูมิภาค
วัฒนธรรม จึงถือเป็นหนึ่งในเสาหลักของประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน ดังนั้นในการประชุมคณะกรรมการอาเซียนด้านวัฒนธรรมและสนเทศ ครั้งที่ 46 นี้ นอกจากจะเป็นการประชุมเต็มคณะ (Plenary) แล้ว ยังมีการประชุมคณะอนุกรรมการกลุ่มย่อย 2 กลุ่ม คือ 1.คณะอนุกรรมการอาเซียนด้านวัฒนธรรม (SCC) 2.การประชุมคณะอนุกรรมการอาเซียนด้านสนเทศ (SCI)
ที่ประชุมได้พิจารณาอนุมัติงบประมาณการดำเนินงานโครงการประจำปี 2555 แบ่งเป็นโครงการด้านวัฒนธรรม 7 โครงการ วงเงิน 349,800 ดอลลาร์สหรัฐ โครงการด้านสนเทศ 7 โครงการ วงเงิน 295,295 ดอลลาร์สหรัฐ ดังนี้ โครงการด้านวัฒนธรรม 1.การประชุมคณะอนุกรรมการด้านวัฒนธรรม (มาเลเซีย) 2.โครงการค่ายเยาวชนอาเซียนประจำปี 2555/2556 (สิงคโปร์) 3.โครงการเทศกาลศิลปวัฒนธรรมอาเซียนเพื่อสร้างประชาคมอาเซียนสู่สังคมเอื้ออาทร (กัมพูชา)
4.โครงการจัดพิมพ์หนังสือเกี่ยวกับช่างหัตถกรรมชั้นครูของอาเซียน (มาเลเซีย) 5.โครงการประชุมปฏิบัติการว่าด้วยการออกแบบและเทคนิคการละคร-การกำกับการอำนวยการผลิต และการกำกับเวที-ระยะที่ 3 (ฟิลิปปินส์) 6.โครงการท่องเที่ยวแหล่งประวัติศาสตร์เพื่อเอกภาพของอาเซียน (อินโดนีเซีย) 7.โครงการจัดแสดงคอนเสิร์ตอาเซียน (ลาว)
ส่วนโครงการด้านสนเทศ 1.การประชุมคณะอนุกรรมการด้านสนเทศ (เวียดนาม) 2.โครงการข่าวโทรทัศน์อาเซียน ปีที่ 18 3.โครงการ ASEAN in Action ปีที่ 18 4.การประชุมร่วมผู้ผลิตรายการข่าวโทรทัศน์อาเซียน และ ASEAN in Action ครั้งที่ 6 5.โครงการตอบปัญหาอาเซียน (ASEAN Quiz) ระดับภูมิภาค ครั้งที่ 5 6.โครงการจัดทำแผนปฏิบัติการระยะ 3 ปี การริเริ่มความร่วมมือสื่อเผยแพร่ดิจิทัล 7.โครงการเครือข่ายสื่อประชาสัมพันธ์อาเซียน (ASEAN Media Portal) และโครงการอื่นๆ มี 1 โครงการ ได้แก่ การประชุมที่ปรึกษากองทุนอาเซียน ครั้งที่ 10
“ในส่วนไทยได้เสนอ 2 โครงการ คือ 1.โครงการประชุมสัมมนาเพื่อแบ่งปันองค์ความรู้เกี่ยวกับแนวทางปฏิบัติที่เป็นเลิศในการพิทักษ์สมบัติทางวัฒนธรรมของชาติ งบ 4 หมื่นดอลลาร์สหรัฐ โดยกรมศิลปากร 2.โครงการแลกเปลี่ยนระดับประชาชนเพื่อส่งเสริมการปฏิสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมในระดับรากหญ้าระหว่างอาเซียน-จีน งบ 173,100 ดอลลาร์สหรัฐ เชิญช่างหัตถกรรมพื้นบ้านอาเซียนและจีน มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้งานหัตถกรรมระหว่างกันทั้งในไทย และจีน” สุกุมล กล่าวทิ้งท้าย
จะเห็นว่า ทั้ง 17 โครงการนี้ ได้สะท้อนหัวใจของประชาสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน คือ การสร้างสังคมที่เอื้อเฟื้อ แบ่งปัน แลกเปลี่ยนเรียนรู้ นำไปสู่ความเข้าใจซึ่งกันและกันมากขึ้น เป็นพื้นฐานนำไปสู่ “อาเซียน คอมมินีตี้” ที่เข้มแข็ง ทั้ง 10 ประเทศกำลังช่วยกันเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับอาเซียน ผ่านอัตลักษณ์ของแต่ละประเทศที่มีลักษณะสังคมและวัฒนธรรมคล้ายว่าเป็นประเทศเดียวกัน
...................................................
ใคร ทำอะไร ที่ไหน
Hari Untoro Dradjat คณะผู้แทนอาเซียนจากประเทศอินโดนีเซีย กล่าวว่า การประชุมในครั้งนี้ รู้สึกเหมือนเป็นครอบครัวเดียวกัน อาเซียนทำให้เราใกล้ชิดกันกับเพื่อนสมาชิกทุกๆ คน ในส่วนของอินโดนีเซียได้ดำเนินกิจกรรม “เทล ออฟ ศิวิไลซ์ เซชั่น” ให้สมาชิกอาเซียนมีโอกาสได้ไปเยี่ยมชมโบราณสถานในอินโดนีเซีย ประเทศอื่นๆ ที่มีลักษณะโดดเด่นร่วมกัน เช่น นครวัด อยุธยา หลวงพระบาง จะทำให้รู้จักกันมากขึ้น เข้าใจกันมากขึ้น เกิดความใกล้ชิดกันมากขึ้น
Dato’ Dr.Rothiah Omar คณะผู้แทนอาเซียนจากประเทศมาเลเซีย กล่าวว่า มาเลเซียมีโครงการจะทำเกี่ยวกับข่าวและข้อมูล เผยแพร่เรื่องราวที่เกี่ยวกับอาเซียนหรือประเทศสมาชิกอาเซียนให้แก่ทีวีที่ประเทศของตน ทุกวันอาทิตย์ เวลา 12.00 น. ซึ่งต่อไปจะทำแบบนี้ให้ประเทศอื่นๆ และในสมาชิกอาเซียนด้วย
สมชาย เสียงหลาย ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม กล่าวว่า ในส่วนของกระทรวงวัฒนธรรมยังได้จัดโครงการส่งเสริมการเรียนรู้ศิลปวัฒนธรรมประเทศเพื่อนบ้านให้แก่เยาวชน เพื่อเตรียมการเข้าสู่ประชาสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน เพื่อให้เยาวชนได้มีโอกาสเรียนรู้ศิลปวัฒนธรรมของประเทศเพื่อนบ้าน สามารถใช้ทักษะในการสื่อสารผ่านการเขียนอย่างสร้างสรรค์ รวมทั้งสร้างความเข้าใจเรื่องพหุวัฒนธรรม การรักษาอัตลักษณ์ของตนเองแก่เยาวชน ในวันที่ 27-29 มกราคม 2555 ณ ประเทศมาเลเซีย
.................................................
(10 ประเทศรำลึกก่อตั้ง'อาเซียน' คลอด17งานวัฒนธรรม-สนเทศ โดย...ผกามาศ ใจฉลาด)