ต่างประเทศ : นอกบ้านผ่านเมือง
วันพฤหัสบดีที่ 25 พฤศจิกายน 2553

การ์ตูนนิสต์รัสเซีย (1)

ขณะที่หนังสือพิมพ์แดนหมีขาวรัสเซียได้ตั้งเข็มมุ่งที่จะล้อเลียนนักการเมืองและข้าราชการระดับสูง นักวาดการ์ตูนหรือการ์ตูนนิสต์กลับหันหน้าไปพึ่งพาอินเทอร์เน็ตเพื่อนำเสนอการ์ตูนเสียดสีล้อเลียนประธานาธิบดีดมิทรี เมดเวเดฟ และนายกรัฐมนตรีวลาดิมีร์ ปูติน อย่างเจ็บๆ คันๆ

  "ที่รัสเซียนี่จะไม่มีการ์ตูนเสียดสีการเมืองและจะไม่มีการเปิดศึกทางการเมือง ในเมื่อสื่อสิ่งพิมพ์ทุกสื่อล้วนแต่อยู่ใต้การควบคุมของทางการ" วิคเตอร์ โบโกราด หนึ่งในการ์ตูนนิสต์เพียงไม่กี่รายที่ตั้งหน้าตั้งตาเสียดสีนายปูตินและนายเมดเวเดฟเป็นประจำให้ความเห็น

 การ์ตูนเสียดสีการเมืองของโบโกราดวัย 61 ปีมักจะลงเป็นประจำที่หนังสือพิมพ์ธุรกิจ "เวโดมอสติ" และ "มอสโก ไทมส์" หนังสือพิมพ์ภาษาอังกฤษที่มีผู้อ่านเป็นชาวต่างชาติที่พำนักที่มอสโก สื่อสิ่งพิมพ์ทั้ง 2 ฉบับนี้เป็นของซาโนมา กลุ่มสื่อของฟินแลนด์ จึงรอดพ้นจากการเซ็นเซอร์ของผู้นำเครมลินที่ได้แต่จ้องตาเขียว

 สัญลักษณ์เด่นของตัวการ์ตูนเมดเวเดฟก็คือจมูกหักงอและท่าทางร่าเริง ตรงข้ามกับตัวการ์ตูนปูตินที่หน้าตาสะโหลสะเหล ซูบซีด นัยน์ตาเยียบเย็นจนทำให้คนผวาได้ การ์ตูนที่พิมพ์ที่มอสโกไทมส์เมื่อเร็วๆ นี้ได้เสียดสีนายปูตินว่าเป็นนโปเลียน ผู้ปราบดาตัวเองเป็นจักรพรรดิฝรั่งเศส

 "ถ้าอยากจะหาอะไรสักอย่างเกี่ยวกับการล้อเลียนทางการเมืองก็ต้องไปค้นหาที่อินเทอร์เน็ต ซึ่งยังคงมีเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นอยู่" โบโกราด ซึ่งการ์ตูนเสียดสีการเมืองของเขาเคยเป็นการ์ตูนต้องห้ามในยุคก่อนที่จะมีอินเทอร์เน็ตและต้องเผยแพร่อย่างลับๆ เผย
 "แต่ตอนนี้แม้กระทั่งการเสียดสีข้าราชการระดับสูงในท้องถิ่นก็ยังเป็นเรื่องยากที่จะทำได้...กระทั่งตอนนี้เราคงนึกกันไม่ออกว่าเคยเห็นการ์ตูนเสียดสีวาเลนตินา มัตวิเยนโก ผู้ว่าการเมืองเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กครั้งสุดท้ายเมื่อไหร่ สำหรับสื่อท้องถิ่นแล้วเป็นเรื่องเหนือความคาดคิดทีเดียว"

 เพราะรู้ดีว่ายากจะเห็นผลงานของตัวเองปรากฏในสื่อสิ่งพิมพ์ บรรดาการ์ตูนนิสต์จึงหันไปเผยแพร่ผลงานผ่านเว็บไซต์ต่างๆ เช่น www.Umorist.ru, www.kremlingremlin.ru หรือ  www.caricatura.ru เพื่อล้อเลียนและเสียดสีข่าวการเมืองและผู้นำประเทศ

 อย่างเช่น ภาพการ์ตูนภาพหนึ่งที่ปรากฏใน Kremlingremlin.ru เป็นภาพปูตินผูกผ้าพันคอลายธงชาติรัสเซียขณะถือหุ่นของเมดเวเดฟอยู่ ส่วนการ์ตูนเสียดสีของการ์ตูนนิสต์วลาดิมีร์ โมลชานอฟ เป็นภาพปูตินกำลังมองกระจกที่มีภาพของเมดเวเดฟสะท้อนกลับมา

บุญรัตน์ อภิชาติไตรสรณ์

ข่าวด่วน