: กระดานความคิด
วันศุกร์ที่ 3 กันยายน 2553

สวรรค์บ้านนา

มีหนังไทยอยู่ 2 เรื่อง ที่ผมยังไม่ได้ชม แถมยังมีชื่อเดียวกันด้วย โดยเรื่องแรกจะเข้าฉายต้นเดือนกันยายนนี้ แต่อีกเรื่องหนึ่ง ไม่รู้จะได้ชมหรือเปล่า ?

 หนังเรื่องแรกที่ว่านั้นเป็นหนังสารคดีขนาดยาว ชื่อ "สวรรค์บ้านนา" ซึ่งได้รางวัลจากยูเนสโก ในงานเอเชียแปซิฟิกฟิล์มอวอร์ดส์ ที่ออสเตรเลีย

 อันที่จริง สื่อมวลชนหลายสำนักได้นำเสนอข่าวความเคลื่อนไหวของหนังสารคดี "สวรรค์บ้านนา" ตั้งแต่ปีที่แล้ว เพราะ อุรุพงษ์ รักษาสัตย์ ผู้กำกับการแสดง เคยมีผลงานหนังเรื่องยาว "เรื่องเล่าจากเมืองเหนือ" มาก่อน จึงเป็นที่รู้จัก

 ผมไม่เคยดูหนังฉบับเต็มๆ เพียงแต่ได้เห็นตัวอย่างทางทีวีไทย แค่ช็อตสองช็อต ผมก็อดนึกถึง "ทุ่งฝัน" แห่งวัยเยาว์ไม่ได้ แม้จะมิได้เติบโตมาจากครอบครัวชาวนา แต่ก็ได้เห็นวงจรชีวิตชาวนาในทุกฤดูกาล

 สมัยผมเรียนประถม กระทรวงศึกษาฯ แบ่งการเรียนออกเป็น 3 เทอม ปิดเทอมแรกในฤดูหว่านไถ ปิดเทอมสองในฤดูเก็บเกี่ยว และปิดเทอมสามในฤดูแล้งที่ชาวบ้านว่างจากงานไร่งานนา

 บ้านนาในวัยเด็กของผม ได้เห็นขั้นตอนการทำนา ตั้งแต่ชาวนาลงมือไถดะ ตามมาด้วยไถแปร ไถคราด หว่านกล้า แล้วก็ปักดำ จนถึงข้าวอุ้มท้อง รวงข้าวเอนลู่ตามลมหนาว ก็ได้เวลาเก็บเกี่ยว

 วงจรชีวิตชาวนาที่พบเห็น ปีแล้วปีเล่า จึงเป็นสวรรค์บ้านนาในความทรงจำของผม

 "สวรรค์บ้านนา" ในมุมมองของอุรุพงษ์ จะเป็นอย่างไร? ขอเชิญคนรักหนังไทยไปชมกันที่โรงภาพยนตร์เอสเอฟเอ็กซ์ เอ็มโพเรียม เริ่มฉายวันที่ 2-29 กันยายน 2553 ฉายวันละ 1 รอบ เวลา 19.00 น. วันเสาร์-อาทิตย์ เพิ่มรอบ 14.00 น.

 แต่หนังไทยอีกเรื่องหนึ่งที่ผมอยากดูคือ "สวรรค์บ้านนา" ผลงานการกำกับการแสดงของ สุรสีห์ ผาธรรม ที่สร้างตำนาน "ครูบ้านนอก" หนังไทยฟอร์มเล็กแต่ได้ทั้งเงินทั้งกล่อง

 ผมเห็นใบปิดหนังเรื่อง "สวรรค์บ้านนา" ในเว็บบอร์ดแห่งหนึ่ง ซึ่งมีคำโฆษณาโดนใจคนพลัดถิ่น “หน้าแล้งเข้ากรุงมุ่งหางาน หน้าฝนกลับมาพบกัน” หนังเรื่องนี้ได้เข้าฉายที่โรงหนังเพชรรามา เมื่อ 22 ตุลาคม 2526

 พ.ศ.นั้น หากอยู่ในเมืองคงได้ซื้อตั๋วเข้าไปชมแน่ เพราะเป็นหนังเพลง ที่นำแสดงโดย ปิยะ ตระกูลราษฎร์ พร้อมนักร้องเพื่อชีวิต ลูกทุ่ง และหมอลำหลายสิบชีวิต

 ที่น่าสนใจมีชื่อของ สายัณห์ สัญญา กับ แอ๊ด คาราบาว ร่วมแสดงด้วย ซึ่งสมัยนั้นเป็นยุคปลายของสายัณห์ และยุคต้นๆ ของวงคาราบาว

 ตอนหนังสวรรค์บ้านนาฉาย ผมยังอยู่ในป่าในเขา เลยโทรไปสอบถามข้อมูลจาก วิทยา กีฬา ที่ได้ร่วมทำเพลงประกอบหนังเรื่องนี้ จึงทราบว่า เพลงดังอย่าง "ฝากเพลงถึงเธอ" และ "ออนซอนเด" เป็นผลงานของ วิสา คัญทัพ ที่พาภรรยาและลูกน้อย ออกจากฐานที่มั่นภูพาน ตั้งแต่ปี 2524  

 ในเนื้อหนังสะท้อนภาพคนอีสานที่มาหางานทำในเมืองหลวง พอย่างเข้าฤดูฝน ก็กลับบ้านนอกไปทำนา อันเป็นวงจรชีวิตที่เห็นและเป็นอยู่กันมานานแสนนาน

 บังเอิญว่าฉากและชีวิตในจอแก้ว เป็นช่วงฤดูฝนที่มีฮีตคองประเพณีอีสาน ทั้งบุญบั้งไฟ และแห่เทียนเข้าพรรษา จึงมีการถ่ายทอดให้ผู้ชมได้สัมผัสวิถีวัฒนธรรมคนที่ราบสูง

  ฟังจากวิทยาเล่า ก็รู้สึกเสียดายที่หาชมหนังเรื่องนี้ไม่ได้ แต่หนังสารคดีสวรรค์บ้านนานั้น ต้องหาเวลาไปชมอย่างแน่นอน

 บ้านนายังเป็นสวรรค์ แม้จะปรับเปลี่ยนเป็น Mobile Farm แต่จิตวิญญาณของพวกเขามิเปลี่ยนแปร ถึงตัวไกล ใจก็ยังเป็นชาวกสิกรรม

แคน สาริกา