มุมมองใหม่-สอนเลี้ยงควาย-ทำนาปลูกฝังนักเรียนรู้พอเพียง
ภาพนักเรียนเกี่ยวหญ้าให้ควายกิน ลุยโคลนดำนาขุดดิน ปลูกผักคงไม่เป็นที่คุ้นตาของคนกรุง แต่สำหรับชาวบ้านในย่านโรงเรียนดอนเมืองจตุรจินดาแล้ว พวกเขาไม่เพียงชินตากับภาพเช่นนี้ แถมยังลงไปช่วยลูกหลานดำนาอีกต่างหาก!!
กิจกรรมเหล่านี้อยู่ในโครงการ "สวนเกษตรภูมิรักษ์" เพื่อปลูกฝังแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวให้แก่นักเรียนและผู้ปกครอง ภายใต้การริเริ่มของ "กล้าศักดิ์ จิตต์สงวน" ผอ.โรงเรียนดอนเมืองจตุรจินดา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (สพท.) เขต 2 กรุงเทพมหานคร สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.)
"ผมเชื่อว่าการเรียนรู้แนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวงที่ดีที่สุดคือ การให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริง ไม่ใช่เรียนในห้องเรียนแล้วท่องจำเพื่อไปทำข้อสอบ สุดท้ายก็ไม่ได้นำไปปฏิบัติจริงให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองและสังคม" ผอ.กล้าศักดิ์ บอกที่มาการปลูกฝังเศรษฐกิจพอเพียงแก่นักเรียน
ปี 2549 ผอ.กล้าศักดิ์ มารับตำแหน่ง ผอ.โรงเรียนดอนเมืองจตุรจินดา ได้เดินสำรวจรอบโรงเรียนที่มีพื้นที่ 35 ไร่ พบว่ามีพื้นที่ 10 ไร่รกร้างอยู่ จึงปรับปรุงพื้นโดยได้รับความช่วยเหลือจากหน่วยทหารพัฒนา กองบัญชาการทหารสูงสุด สำนักงานเขตดอนเมือง ฯลฯ นำมาใช้ทำเกษตรพืชผักปลอดสารพิษ ทำนาปลูกข้าวเพื่อปลูกฝังแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงแก่นักเรียนชั้นม.1-ม.6 ที่มีอยู่ 2,161 คนและขยายผลไปสู่ผู้ปกครอง
โดยแบ่งพื้นที่ 10 ไร่ ออกเป็นทำเกษตรไร่นาสวนผสมปลูกผักปลอดสารพิษ 6 ไร่ ปลูกผักบุ้ง คะน้า ผักชี บวบ และไม้ดอกไม้ผลเช่น มะม่วง ฝรั่ง มะละกอ ชมพู่มะเหมี่ยว พืชสมุนไพรและทำสวนวรรณคดีปลูกไม้ดอกไม้ประดับในวรรณคดีไทย อีก 3 ไร่ ขุดเป็นร่องน้ำเลี้ยงปลาในกระชังเช่น ปลานิล ปลาดุก ปลาสวาย โดยกรมประมงให้พันธุ์ปลาแก่โรงเรียนเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านสัตว์น้ำของนักเรียน ที่เหลือ 1 ไร่ปลูกข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 ซึ่งวัดหลักสี่ได้ให้ควายแก่โรงเรียน 4 ตัวโดยโรงเรียนนำมาเลี้ยง 2 ตัวผู้ตั้งชื่อว่า "ถุงทอง" และตัวเมียชื่อว่า "ถุงเงิน"
ปัจจุบันพื้นที่ในโครงการ "สวนเกษตรภูมิรักษ์" ได้พัฒนามาเป็น "อุทยานการศึกษาเพื่อพัฒนาการเรียนรู้สู่วิถีพอเพียง" โดยสพท.กทม.เขต 2 ได้ให้โรงเรียนดอนเมืองจตุรจินดาเป็นโรงเรียนต้นแบบเศรษฐกิจพอเพียงของเขตพื้นที่ นอกจากนี้ ผอ.กล้าศักดิ์ ได้จัดตั้ง "ธนาคารโรงเรียน" อยู่ในความดูแลของธนาคารออมสิน สาขาดอนเมือง ส่งเสริมให้นักเรียนทุกคนรู้จักประหยัด อดออม ไม่ฟุ่มเฟือย ตามแนวพระราชดำริของในหลวง โดยนักเรียนมีบัญชีเงินฝากธนาคารออมสินยอดรวม 4 แสนบาท
"โครงการ "สวนเกษตรภูมิรักษ์" มุ่งปลูกฝังแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงแก่นักเรียนและผู้ปกครอง และอยากให้เด็กอยู่กับธรรมชาติให้มากที่สุดเพราะโรงเรียนแวดล้อมไปด้วยตึกและความเจริญด้านวัตถุ โครงการนี้บูรณาการเข้ากับการเรียนการสอนวิชาต่างๆ เช่น วิชาวิทยาศาสตร์ก็ให้เด็กเข้าไปศึกษาชีวิตของพืชและสัตว์ หรือเวลาเด็กหนีเรียน มาโรงเรียนสาย จะลงโทษเด็กโดยให้ไปเกี่ยวหญ้าให้ควายกิน หรือถีบจักรยานรดน้ำต้นไม้สักพักก่อน จึงปล่อยให้ไปเรียน แนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงนั้นในหลวงทรงสอนให้คนไทยอยู่แบบพออยู่พอกินซึ่ง 3 ห่วงได้แก่ ความมีเหตุมีผล พอประมาณและมีภูมิคุ้มกัน และ 2 เงื่อนคือ ความรู้และคุณธรรมนั้นสอดคล้องกับการปฏิรูปการศึกษาที่เน้นให้เด็กไทยเป็นคนดี เก่งและมีความสุข สร้างภูมิคุ้มกันได้อย่างดี " ผอ.กล้าศักดิ์แจกแจง
"ครูภาวนียา ดวงประดิษฐ" สอนวิชาสังคมศึกษาและศาสนา บอกว่า บูรณาการแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงเข้ากับการสอนวิชาสังคมศึกษาโดยพาเด็กๆ ไปดูแปลงผักปลอดสารพิษภายในอุทยานการศึกษาฯ และสอนให้รู้ว่าผักปลอดสารพิษนั้นราคาถูกและมีประโยชน์ต่อร่างกาย นำผักปลอดสารพิษไปขายก็ให้ความรู้ด้านการตลาดและทำบัญชี สอนให้เด็กทำบัญชีครัวเรือนเพื่อรู้จักประหยัด อดออม
ปรเมธ นาคชิณวงศ์ หรือ น้องเมฆ นักเรียนชั้นม.5 แกนนำเศรษฐกิจพอเพียงตามรอยเท้าพ่อ บอกว่า เคยช่วยครอบครัวทำไร่ข้าวโพด สวนผลไม้แต่ไม่เคยทำนามาก่อน พอได้ดำนาสนุกและชอบมาก คิดว่าเศรษฐกิจพอเพียงนั้นต้องเริ่มที่ตัวเราก่อน เมื่อเรียนรู้จากที่โรงเรียนได้ไปปลูกผักสวนครัวที่บ้านและใช้เงินประหยัดมากขึ้น
สนใจแลกเปลี่ยนเรียนรู้การปลูกฝังแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงกับโรงเรียนดอนเมืองจตุรจินดา ติดต่อครูภาวนียาโทร.0-2565-3725-26 ต่อ 307 หรือ www.dmj.ac.th











