"วิสาขบูชา" …ในดินแดนพุทธภูมิ

ประเทศอินเดีย แม้จะได้ชื่อว่าเป็น "ดินแดนแห่งพุทธภูมิ" เพราะเป็นประเทศ ที่ก่อกำเนิดพระพุทธศาสนา แต่ในปัจจุบัน มีชาวพุทธอยู่เป็นจำนวนน้อย และเป็นชาวพุทธใหม่ ส่วนใหญ่เป็นคนชั้นต่ำ และด้อยโอกาสทางสังคม ท่ามกลาง การกีดกั้นทางวรรณะและทางออก ของประชาชนเหล่านี้ก็คือการประกาศตน มานับถือพระพุทธศาสนา ด้วยเหตุผลทางการเมืองบ้าง ด้วยเหตุผล ที่จักได้สิทธิในตำแหน่งหน้าที่โควตา ทางราชการที่สำรองไว้ สำหรับชนกลุ่มน้อย และชนวรรณะต่ำก็ตาม

ปัจจุบันนี้เป็นเรื่องที่น่ายินดี สำหรับพุทธศาสนิกชนทั่วโลก ที่เริ่มเห็นทิศทางแห่งความเจริญรุ่งเรือง แห่งพระพุทธศาสนาที่จะกลับสู่อินเดียอีกครั้ง

เพราะพระพุทธศาสนาที่ถูกนำกลับเข้าอินเดียของชาวพุทธต่างชาติ...เริ่มมีบทบาทสำคัญและโดดเด่น

อีกทั้งรัฐบาลอินเดียและชาวอินเดียที่ไม่ใช่พุทธ ต่างก็ยินดีต้อนรับชาวพุทธจากต่างชาติประหนึ่งว่า พ่อยินดีกับลูก ๆ ที่จากไปสู่ต่างแดนเป็นเวลานานและได้กลับคืนสู่มาตุภูมิอีกครั้ง

พระมหา ดร.คมสรณ์ คุตตธัมโม ในฐานะที่มาปฏิบัติหน้าที่พระธรรมทูตสายประเทศอินเดีย-วัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์ บอกว่า วันวิสาขบูชา ที่อินเดียในปีนี้จัดขึ้นเพื่อฉลองวาระพุทธศักราชครบรอบ ๒๕๕๐ ปี เพราะประเทศอินเดีย ศรีลังกา พม่า จะนับก่อนประเทศไทยหนึ่งปี คือเริ่มนับ พ.ศ. ๑ ในปีพุทธปรินิพพาน

ในเทศกาลวันวิสาขบูชาที่ประเทศอินเดีย ซึ่งเรียกการเฉลิมฉลองนี้ว่า "พุทธชยันตี" ที่มีการจัดตามสถานที่ต่างๆ ทั่วอินเดีย ดังนี้

พุทธคยาแดนตรัสรู้ (Bodh-Gaya) พุทธชยันตีครั้งนี้มีศูนย์กลางการจัดงานอยู่ที่พุทธคยา นำโดยสมาคมมหาโพธิ์ ร่วมกับคณะกรรมการบริหารวิหารพุทธคยา ได้เชิญองค์ดาไล ลามะ ผู้นำชาวทิเบต มาเป็นประธานเริ่มเทศกาลตั้งแต่วันที่ ๑๓ กุมภาพันธ์

ระหว่างเทศกาลสวดกาลจักร (Kalchakra) คือ การสวดมนต์เพื่อขจัดปัดเป่าทุกข์โศกและเพื่อสันติภาพโลก ของชาวทิเบตในเทศกาลมีพิธีวางศิลาฤกษ์ อาคารศูนย์ฝึกอบรมพระสงฆ์นานาชาติ การท่องพระไตรปิฎกของพระสงฆ์นานาชาติ

ในฝ่ายพระสงฆ์จากประเทศไทย นำโดย พระเทพโพธิวิเทศ เจ้าอาวาสวัดไทยพุทธคยา จะมีพิธีเปิดกิจกรรมวันวิสาขบูชา ระหว่างวันที่ ๑๓-๑๕ พฤษภาคมนี้

ประธานาธิบดีอินเดีย คณะกรรมการบริหารสมาคมมหาโพธิ์ได้ตั้งเป้าหมายว่าจะจัดให้ยิ่งใหญ่ คาดการณ์ว่าจะมีคนมาร่วมงานมากเป็นสิบเท่ากว่าครั้งที่ฉลองพุทธชยันตีในปี ๒๕๐๐ โดยได้ตั้งงบประมาณการจัดงานครั้งนี้ไว้จำนวน ๕.๑ ล้านรูปี

กิจกรรมวันงานมีการสัมมนาเชิงวิชาการทางพระพุทธศาสนา จากนักวิชาการนานาชาติ การเปิดให้ประชาชนได้สักการะพระบรมสารีริกธาตุ การเจริญพุทธมนต์เพื่อสันติภาพของพระสงฆ์นานาชาติ การแจกมหาทาน การแสดงวัฒนธรรม และการแข่งขันวาดภาพพุทธประวัติของนักเรียนนักศึกษา การจัดหน่วยบริการดูแล รักษาสุขภาพเคลื่อนที่ จัดสัมมนาหัวข้อ “โรคที่ไม่สามารถรักษาได้” โดยนายแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทั่วโลกจาก ๑๖ ประเทศ และจัดวารสารพิเศษ “ปรัชญา (PRAJNA)” เพื่อประกาศพุทธธรรมอีกด้วย

เพื่อให้พุทธคยากับสมเป็นสถานที่ได้รับยกให้เป็นมรดกโลก สมาคมได้จัดทำโครงการสร้างหอประชุมนานาชาติที่บรรจุผู้ฟังได้กว่าหนึ่งพันคน ตั้งศูนย์ศิลปกรรม และวัฒนธรรมพุทธนานาชาติ (International Buddhist Cultural Centre and Shilpa Grama) ตั้งศูนย์ศึกษาและปฏิบัติธรรม การจัดอุทยานสวนพุทธชาติในเขตพุทธอุทยานอีกด้วย

สารนาถ พาราณสี (Sarnath) สมาคมมหาโพธิ์ เมืองสารนาถ ร่วมกับวัดนานาชาติ มีพิธีการแห่พระบรมสารีริกธาตุ จัดอภิปราย บรรยายธรรมทางพระพุทธศาสนา จัดแสดงกิจกรรมของนักศึกษา การแข่งขันตอบปัญหาธรรม

ขบวนธรรมยาตรา โดยช้างเก้าเชือก

กุสินาราแดนปรินิพพาน (Kushinagar) พระราชรัตนรังษี ประธานสงฆ์ วัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์ ร่วมกับวัดพม่า วัดศรีลังกา จัดงานระหว่างวันที่ ๑๐-๑๓ พฤษภาคม โดยมีการจัดบรรพชากุลบุตรชาวอินเดียจำนวน ๓๐ รูป เพื่อร่วมฉลองพุทธศักราช ๒๕๕๐

ในงานมีการบรรยายธรรมจัดขบวนธรรมยาตรา รถบุปผชาติ จัดนิทรรศการแสดงพุทธประวัติ และระดมประชาชนชาวท้องถิ่น ร่วมกันออกมาทำความสะอาด บริเวณโดยรอบเมืองกุสินาราเพื่อน้อมถวายเป็นพุทธบูชาอีกด้วย

ลุมพินี แดนประสูติ (Lumbini) วัดไทยลุมพินี ร่วมกับชาวพุทธนานาชาติ จัดพิธีเจริญพระพุทธมนต์นานาชาติ

วันวิสาขบูชา จะเป็นการชุมนุมของผู้ที่เลื่อมใสศรัทธาในศาสนา ทั้งชาวเนปาล และวัดนานาชาติ มาร่วมกันประกอบพิธีรอบสถานที่ประสูติ ซึ่งมีหลักศิลาจารึกของพระเจ้าอโศกเป็นศูนย์กลาง โดยพระธรรมทูตไทย ได้รับอาราธนาไปร่วมงานในฐานะผู้บรรยายธรรม และนำสวดสรรเสริญคุณของพระรัตนตรัย เป็นกรณีพิเศษ

ลักเนาว์ เมืองหลวงรัฐ ยู.พี. (Lucknow) องค์การท่องเที่ยว รัฐ ยู.พี.ร่วมกับสมาคมมหาโพธิ์ ได้จัดให้มีเทศกาล พุทธมโหสถจัดเทศกาลเฉลิมฉลองวันวิสาขบูชา ที่เมืองหลวง โดยผู้ว่าการรัฐ นายมุลายัม ซิง ยาดาฟ เป็นประธานในพิธี และสนับสนุนให้มีการจัดงานเฉลิมฉลองตลอดระยะเวลา ๑ ปี เริ่มตั้งแต่วันที่ ๑๓ พฤษภาคม ๒๕๔๙ ถึงวันที่ ๑๒ พฤษภาคม ๒๕๕๐

โดยจัดพิธีตามพุทธสถานที่ตั้งในเขตรัฐ ยู.พี. เช่น โกสัมพี กุสินารา พาราณสี สาวัตถี กบิลพัสดุ์ เป็นต้น โดยเน้นให้หาวิธีการประชาสัมพันธ์ เชิญชวน เพื่อเพิ่มจำนวนนักแสวงบุญชาวพุทธนานาชาติ ให้มาไหว้พระที่อินเดียให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้

มหานครนิวเดลี (New-Delhi) จัดงาน ณ สมาคมมหาโพธิ์ นครนิวเดลี ระหว่างวันที่ ๘-๑๐ เมษายน มีการจัดแสดงนิทรรศการพระพุทธศาสนา และได้เชิญ ลามะ กัลมาปะ (Karmapa) มาเป็นแขกรับเชิญพิเศษ ร่วมอภิปรายหัวข้อ สัมมนาเพื่อเสาะหาสันติภาพโลก (Global Conference for Peace)

ที่ประชุมได้ปรารภถึงสถานภาพขององค์ดาไลลามะ และท่านลามะกัลมาปะ ว่า ควรได้รับการยกสถานะให้เป็นประชาชนชาวอินเดีย ไม่ใช่อยู่ในฐานะผู้ลี้ภัย

เมืองกัลกัตตา (Kolkatta) เป็นเมืองที่มีชาวพุทธ ตระกูลบารัว ซึ่งสืบมาจากชาวพุทธที่หลบหนีลงมาในช่วงอาณาจักรโมกุล เข้ามาครอบครองประเทศอินเดียทางเหนือ ปัจจุบันมีสมาคมมหาโพธิ์ อินเดีย ผู้มีบทบาทสำคัญในการจัดงานพุทธชยันตีฉลองวาระครบ ๒๕๕๐ เริ่มจัดวันที่ ๗ มกราคม มีการสัมมนาโดยผู้ทรงคุณวุฒิจาก ๖ ประเทศ

พิธีปิดงานฉลองพุทธชยันตีจะจัดให้มีขึ้นที่กัลกัตตาในปีหน้า พร้อมกับการวางศิลาฤกษ์ อาคารศูนย์ศึกษาศาสนานานาด้วย

เมืองนาคปุร์ (Nagpur) มีการประกาศตนของคนอินเดียที่หันมานับถือพระพุทธศาสนาร่วมแสนคน การประกาศตนเป็นพุทธมามกะ และที่อื่นๆ ก็จะมีการฉลองเทศกาลพุทธชยันตีตามพุทธสถานอื่นๆ เช่น เมือง ออรังกบาด บอมเบย์ รัฐโอริสสา แคว้นกลิงคะ, บุพเนชวา ก็มีการฉลองพุทธชยันตี เช่นเดียวกัน