ธรรมะจากข่าว : ประชุมพุทธโลกใครได้อะไร?

การประชุมเป็นปัจจัยสำคัญอย่างหนึ่ง ในการบริหารงานพระศาสนา โดยเฉพาะ การประชุมในระดับนานาชาติ เพราะ การจัดการประชุม แต่ละครั้ง ต้องอาศัย ความไว้วางใจ จากคนหลายชาติ หลายภาษา

แม้จะเป็นศาสนาเดียวกันก็ตาม แต่ความเป็นจริงคือ ศาสนิกแต่ละชาตินั้นมักจะมีความเชื่อ และประเพณีที่แตกต่างกันไปบ้าง ไม่มากก็น้อย

หลายครั้งที่คนศาสนาเดียวกันจากต่างถิ่นกลับมีความเชื่อตรงกันข้ามกันราวหน้ามือเป็นหลังมือ

ในองค์การบริหารงานศาสนาระดับโลกนั้น การประชุมนานาชาติแต่ละครั้งเป็นเรื่องที่มีความหมายมาก การประชุมมีวัตถุประสงค์ที่ชัดเจน แต่ละวัตถุประสงค์แตกย่อยออกเป็นหัวข้อเล็กหัวข้อน้อยซึ่งเหมือนฟันเฟืองเล็กๆ ที่หมุนประสานกันอย่างเป็นระบบ

แม้ประชุมเสร็จแล้วก็มีคณะกรรมการรวบรวมรายงานการประชุมแล้วจัดพิมพ์ให้ทุกคนที่เข้าร่วมได้มีส่วนวิพากษ์วิจารณ์อย่างเปิดเผย

ผลการประชุมนั้นก็มีคณะทำงานติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่อง เพื่อดูว่าโครงการต่างๆ ที่ได้ตกลงกันไว้นั้นได้มีการปฏิบัติไปตามนโยบายที่กำหนดไว้แต่เดิมหรือไม่ มีเอกสารให้สาธารณชนหรือผู้บริหารศาสนาจากประเทศต่าง ๆ ได้ติดตามผล ก็คือการปฏิบัติงานได้ตลอดเวลา

ในสังคมพุทธนั้น การประชุมไม่แตกต่างอะไรกับ “งานวัด” คือมีวัตถุประสงค์เพื่อการเฉลิมฉลอง มากกว่าที่จะให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในเชิงนโยบายหรือทัศนคติของผู้นำพุทธนิกายต่างๆ เมื่อประชุมแล้วก็แล้วกันไป ที่เคยพูดจาตกลงกันไว้ในครั้งก่อนอย่างไร ประชุมกันครั้งใหม่ก็เป็นเริ่มต้นกันใหม่ร่ำไป เป็นการพบปะของมิตรต่างแดนที่คุ้นเคยรู้จักกัน ไม่มีการแบ่งงานกันทำ

ไม่มีคณะติดตามงานที่เคยจัดมาแต่ครั้งก่อนๆ ว่า ได้บรรลุวัตถุประสงค์อะไรบ้าง อะไรที่คืบหน้า อะไรบ้างที่ล้มเหลว อะไรที่ควรปรับปรุงร่วมกัน ไม่มีการประเมินผลไม่การวิพากษ์ใดๆ ทั้งสิ้น สิ่งสำคัญของการประชุมพุทธนานาชาติ คือได้มีการถ่ายรูปหมู่ไว้เป็นที่ระลึกว่า เคยได้รับเกียรติไปประชุมที่โน่นที่นี่กับเขามาแล้ว ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นก็มิได้ตกถึงพระศาสนาในส่วนรวม เป็นเทศกาลการตำน้ำพริกละลายแม่น้ำดีๆ นี่เอง

สิ่งที่น่าสนใจในการประชุมพุทธนานาชาติในประเทศไทย คือ ผลการประชุมแต่ละครั้งกลับเป็นผลงานของพระผู้ใหญ่บางรูปเพื่อเป็น “ความดีความชอบ” ในการเลื่อนตำแหน่งในระบบ “ขุนนางพระ” ได้ดิบได้ดีกันไปทั่วหน้า

เมตฺตานนฺโท ภิกฺขุ

www.mettanando.com