"วิสาขบูชา" หมายถึง การบูชาในวันเพ็ญเดือน ๖ ย่อมาจาก
"วิสา-ขบุรณมีบูชา" แปลว่า "การบูชาในวันเพ็ญเดือนวิสาขะ"
(ถ้าปีใดมีอธิกมาส คือ มีเดือน ๘ สองครั้ง ก็จะเลื่อนไป
เป็นวันเพ็ญกลางเดือน ๗)
ความสำคัญของ "วันวิสาขบูชา" คือเป็นวันที่พระพุทธเจ้า
ประสูติ ตรัสรู้ ปรินิพพาน ซึ่งเกิดขึ้นตรงกันทั้งสาม
เหตุการณ์นี้ในวันเดียวกัน แต่ต่างกันที่ปี
ความสำคัญอันยิ่งใหญ่นี้ องค์การสหประชาชาติ
จึงกำหนดให้ "วันวิสาขบูชา" เป็นวันสำคัญของโลก
ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ
ขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ผู้ทรงเป็นมหาบุรุษโลก ผู้ให้ความเมตตา
ต่อหมู่มวลมนุษย์ทั้งหลาย
สำหรับกิจกรรมเนื่องในวันวิสาขบูชา ซึ่งพุทธศาสนิกชนสามารถร่วมทำบุญกุศลปฏิบัติธรรมได้ตามสถานที่ต่างๆ ดังนี้
ระหว่างวันที่ ๗-๑๐ พฤษภาคม ณ หอประชุมพุทธมณฑล จ.นครปฐม แห่งที่ ๒ คือ ที่ศูนย์ประชุมสหประชาชาติ ถนนราชดำเนินนอก กทม. และที่ท้องสนามหลวง
วันที่ ๘ พฤษภาคม หอประชุมพุทธมณฑล จ.นครปฐม จัดให้มีการแสดงแสง เสียง และสื่อผสม ในวันวิสาขบูชาโลก ชุด วิสาขบุรณมีบูชา ๖๐ ปี มหาราชผู้ทรงธรรม การแสดงประกอบด้วย ๘ องก์ คือ
องก์ที่ ๑ ทอประกาย สายแสง แห่งไตรรัตน์ องก์ที่ ๒ ส่องวิพัฒน์ วิสาขะ ประภัสสร องก์ที่ ๓ สันติธรรม นำอเนก เอกบวร องก์ที่ ๔ เสกนาคร เรืองโรจน์ โชติศรัทธา องก์ที่ ๕ แผ่นดินทอง แผ่นดินธรรม อำไพชาติ องก์ที่ ๖ ดินน้ำฟ้า สถิตพิลาศ ศาสนา องก์ที่ ๗ พระปรมินทร์ ปิ่นกษัตริย์ ขัตติยา องก์ที่ ๘ วิสาขปุรณมีบูชา ๖๐ ปี มหาราชผู้ทรงธรรม
ระหว่างวันที่ ๗-๑๐ พฤษภาคม มีการประชุมและกิจกรรมพุทธศาสนานานาชาติ ประชุมสตรีชาวพุทธผู้มีบทบาททางพุทธศาสนาโลก บรรยายธรรมและสนทนาธรรม โดยประมุขสงฆ์ ผู้นำชาวพุทธ นักปราชญ์ และนักวิชาการพุทธศาสนาจากนานาชาติ และการจัดนิทรรศการนานาชาติ วันที่ ๙-๑๐ พฤษภาคม จัดประชุมชาวพุทธนานาชาติเรื่อง "คุณูปการของพระพุทธศาสนาต่อสันติภาพโลกและการพัฒนาที่ยั่งยืน" ที่ศูนย์ประชุมสหประชาชาติ กทม.
วันที่ ๑๐ พฤษภาคม พิธีปิดประชุมและกิจกรรมนานาชาติ และพิธีฉลองวันวิสาขบูชา วันสำคัญสากลของโลก ณ พุทธมณฑล จ.นครปฐม
ขณะที่กรมการศาสนา สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ศูนย์ส่งเสริมพระพุทธศาสนาและกรุงเทพมหานคร ได้ร่วมกันจัดงาน ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง ระหว่างวันที่ ๖-๑๒ พฤษภาคม เพื่อเป็นการน้อมเกล้าฯ ถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเนื่องในโอกาสทรงครองราชย์ครบ ๖๐ ปี
การจัดงานในปีนี้จึงเน้นความยิ่งใหญ่เป็นพิเศษ มีวัด องค์กรราชการและเอกชน ได้ร่วมกันจัดกิจกรรมและนิทรรศการต่างๆ อันเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาขึ้นอย่างมากมาย
พร้อมกันนี้ในมณฑลพิธีท้องสนามหลวง แจกฟรีภาพพระพุทธรูป พระผง และเหรียญหลวงพ่อดังจาก ๔ ภาค โดยจะเป็นการแจกอย่างใดอย่างหนึ่งในแต่ละวัน รับได้ท่านละ ๑ อย่างเท่านั้น เนื่องจากของมีจำนวนจำกัด ขณะเดียวกัน นายปรีชา โชติปาละ ตัวแทนเวบไซต์ www.CDthamma.com จัดทำซีดีแจกฟรี เป็นซีดีพระไตรปิฎกรวม ๓ ชุด ได้แก่ พระธรรมเทศนา หลวงตามหาบัว ธรรมะชุดเตรียมพร้อม พระธรรมเทศนา ชุดกำลังใจ โดยพระจุลนายก ธรรมเทศนา โดยท่าน ก.เขาสวนหลวง มัลติมีเดียซีดี หลวงปู่ดูลย์ อตุโล พระธรรมเทศนา โดยหลวงปู่หล้า เขมปัตโต ธรรมะและทรรศนะชีวิต อ.วศิน อินทสระ พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต) ชุดจากจิตวิทยา สู่จิตภาวนา ฯลฯ
ด้าน นายเมฆินทร์ เมธาวิกูล ผู้ว่าราชการจังหวัดระนอง กล่าวว่า วันวิสาขบูชา อันเป็นวันสำคัญของพระพุทธศาสนา จ.ระนอง จึงจัดงานวันวิสาขบูชา สานสัมพันธ์ไทย-พม่า และสมโภชพระเจดีย์ดาธุ ประจำปี ๒๕๔๙ ระหว่างวันที่ ๑๑-๑๓ พฤษภาคม ณ วัดสุวรรณคีรีวิหาร อ.เมือง จ.ระนอง นับเป็นงานประเพณีท้องถิ่นที่สืบสานความสัมพันธ์ของประชาชนทั้ง ๒ ประเทศ ซึ่งมีการติดต่อค้าขายกันมายาวนาน
เพื่อให้ประชาชนและเยาวชนไทยได้เล็งเห็นถึงความสำคัญในการรักษาประเพณี จึงได้จัดกิจกรรมขบวนแห่ผ้าห่มพระเจดีย์ ร่วมด้วยขบวนวัฒนธรรมการแสดงของประชาชน และเยาวชนไทย-พม่า
นอกจากนี้ในวันที่ ๑๒ พฤษภาคม เวลา ๐๖.๓๐ น. อันเป็น วันวิสาขบูชา ได้จัดให้มีการทำบุญตักบาตรข้าวสารอาหารแห้ง แด่พระสงฆ์ไทย-พม่า การประกวดร้องเพลงคติธรรมของเยาวชน ชิงทุนการศึกษาจากทุกอำเภอ การแสดงดนตรีไทย การโชว์ศิลปวัฒนธรรม การแสดงบนเวทีของเยาวชนไทย-พม่า การจัดนิทรรศการเกี่ยวกับพุทธศาสนา
จึงขอเชิญชวนประชาชนชาวไทยและชาวพม่าที่อาศัยอยู่ใน จ.ระนอง ไปร่วมงานโดยพร้อมเพรียงกัน
นอกจากนี้ เสถียรธรรมสถาน ซอยวัชรพล ถนนรามอินทรา กทม. ได้จัดกิจกรรมร่วมปฏิบัติบูชาเนื่องในวันวิสาขบูชา ระหว่างวันที่ ๑๐-๑๔ พฤษภาคม สำหรับวันที่ ๑๒ พฤษภาคม อันเป็น วันวิสาขบูชา เวลา ๐๗.๐๐-๐๙.๐๐ น.จะมีการทำบุญตักบาตร ๐๙.๐๐-๑๑.๐๐ น. สนทนาธรรมเรื่อง "พระพุทธเจ้าตรัสรู้อะไร ?" ๑๔.๐๐-๑๖.๐๐ น. สนทนาธรรมเรื่อง "ท่านอาจารย์พุทธทาสภิกขุจะอยู่ไปไม่ตาย" และนำประติมากรรมพุทธทาส ภิกขุเข้าสวนศิลป์ สวนธรรม ณ เสถียรธรรมสถาน และในเวลา ๑๗.๐๐-๑๐.๐๐ น. เป็นรายการสาธยายมนต์และเวียนเทียน
ส่วนของ จ.เพชรบุรี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี จัดงานประทีปโคมไฟ เนื่องในเทศกาลวิสาขบูชา ในวันที่ ๑๒ พฤษภาคม ณ วัดพระแก้วน้อย หอจตุเวทปริตพัจน์ พระธาตุจอมเพชร
กิจกรรมเด่นที่น่าสนใจ คือ ๑.การบรรยายธรรม ณ ลานวัดพระแก้วน้อย ๒.การเทศนา ณ หอจตุเวทปริตพัจน์ ๓.การประดับประทีปโคมไฟ ในเขตพุทธสถานบริเวณวัดพระแก้วน้อย หอจตุเวทปริตพัจน์ และรอบพระธาตุจอมเพชร ๔.การเวียนเทียน ณ พระสุทธเสลเจดีย์ และธาตุจอมเพชร
มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช จัดงานมหามงคลวิสาขบูชา ระหว่างวันที่ ๑๐-๑๒ พฤษภาคม ณ วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร จ.นครศรีธรรมราช โดยมีพิธีแห่โคมบัว และรถบุษบกจากสนามหน้าเมืองไปยังวัดพระมหาธาตุฯ และพิธีเวียนเทียนรอบองค์พระบรมธาตุเจดีย์
วันศุกร์ที่ ๑๒ พฤษภาคม เป็นวันวิสาขบูชาโลก พุทธศาสนิกชนทุกท่าน ควรเลิกละทำบาปกรรม ประพฤติปฏิบัติตนอยู่ในศีลธรรมอันดีงาม ตั้งใจปฏิบัติธรรมภาวนาเข้าวัด ทำบุญตักบาตร และประกอบพิธีเวียนเทียน ณ วัดใกล้บ้าน เพื่อเป็นการสักการบูชาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้เป็นที่พึ่งของเรา
เพียงเท่านี้ท่านก็จะได้ชื่อว่าเป็น "ชาวพุทธ" ทั้งกาย วาจา และใจ ที่แท้จริง