ธรรมะจากข่าว : ผู้นำก่อเวรกรรม

คำว่า “นายก” ในภาษาไทย มีที่มาจากภาษาบาลี-สันสฤต คำว่า “นา-ยะ-กะ” ซึ่งแปลว่า “ผู้นำ” (จาก ธาตุ “นี” ในความ “นำ”)

คำว่า “รัฐ” มาจากคำว่า “รฏฺฐ” ก็มีที่มาจากบาลี-สันสฤต เช่นกัน หมายถึง “ประเทศ”

คำว่า “มนตรี” มาจากภาษาสันสกฤต แปลว่า “ผู้มีความคิด” (จากธาตุ มนฺ ในความ “คิด”)

เมื่อนำคำทั้งสามมาต่อกัน เป็นคำสมาสในภาษาไทย คำว่า “นายกรัฐมนตรี” จึงแปลว่า “ท่านผู้นำประเทศผู้มีความคิด” ซึ่งเป็นคำที่มีศัพท์ที่มีความหมายที่ดี ตรงกับความหมายที่ประชาชนคนไทยอยากเห็นผู้นำประเทศของตนเป็นคนที่มีความคิด

อันที่จริง การที่จะเป็นผู้นำได้นั้น มีคุณสมบัติประการแรกคือ ต้องเป็นนักคิดที่ดีเสียก่อน คือ “คิดเป็น” นั่นคือ คิดอย่างมีประสิทธิภาพ คิดเป็นระบบ และคิดอย่างลึกซึ้ง

ความคิดนั้น เป็นจุดเริ่มต้นของการเป็นผู้นำ มิฉะนั้นแล้วสภาวะความเป็นผู้นำนั้นอาจนำไปสู่ความหายนะได้

ระบอบประชาธิปไตย เป็นระบอบที่ปกครองโดยใช้ความคิดของคนหมู่มาก ของประเทศเป็นหลัก ชี้ดีชั่ว ถูกผิด ควรไม่ควร โดยมีกติกาและตัวแทนของประชาชนเลือกเข้ามาประชุมกันในรัฐสภา โดยมีกติกาให้ทุกคนปฏิบัติตามที่เรียกว่า "รัฐธรรมนูญ"

แต่เมื่อใดที่ประชาชนเกิดความรู้สึกว่า กลไกของรัฐสภามิอาจแก้ไขปัญหาของบ้านเมืองได้ ก็จะรวมตัวกันเพื่อเรียกร้องผู้ปกครองประเทศ ให้หันมาสนใจปัญหาของตน หรือมากกว่านั้น เพื่อสร้างแรงกดดันทางการเมืองให้เกิดการเปลี่ยนแปลงนโยบาย หรือตัวผู้นำประเทศ

การเกิด “ม็อบ” ของประชาชนขึ้น จึงไม่ใช่เรื่องที่เป็นมงคลของ “ผู้นำ” เพราะเมื่อคนจำนวนมากรวมตัวเข้าด้วยกันแล้ว ส่วนใหญ่จะเกิดกระแสของอารมณ์ที่จะรุนแรงขึ้นทุกขณะ การสลาย “ม็อบ” ต้องสลายด้วยเงื่อนไขทางการเมือง

แต่เมื่อ “ม็อบ” กับ “ม็อบ” ซึ่งมีความคิดเห็นตรงกันข้ามกัน ผ่านเข้ามาใกล้กัน จะไม่ถึงกับประจันหน้ากัน ความพลุ่งพล่านของอารมณ์ของคนเป็นจำนวนมาก ซึ่งต่างฝ่ายมีความเชื่อเต็มร้อยว่า ตนเองเป็นฝ่ายถูก และอีกฝ่ายหนึ่งเป็นฝ่ายผิด “อะไรจะเกิดขึ้น?” คำตอบก็คือ “อนาธิปไตย” หรือสภาพไร้ขื่อแปของสังคม

การที่ท่านผู้นำประเทศผู้มีความคิดจะแก้ไขปัญหาวิกฤติการเมืองโดยนำ “ม็อบ” ของตนแสดงแสนยานุภาพ เพื่อให้ฝ่ายตรงข้ามสยบ จึงไม่ใช่ความคิดที่ดีเลย ไม่ต่างกับเอาน้ำมันไปราดกองไฟดีๆ นี่เอง

“ท่านผู้นำประเทศผู้มีความคิด” อาจต้องคิดใหม่อีกครั้ง เพื่อทำใหม่ ให้ถูกต้อง

เมตฺตานนฺโท ภิกฺขุ

www.mettanando.com