ชาวพุทธจำนวนไม่น้อย มีความเห็นว่า การโกงบ้านโกงเมืองนั้นเป็นเรื่องธุระไม่ใช่ เนื่องจาก “กฎแห่งกรรม” อยู่แล้วที่จะคอยลงโทษผู้ทำบาป แม้กฎหมายลงโทษมิได้ในที่สุดคนชั่วเหล่านั้นก็ต้องได้รับผลกรรมวันยังค่ำ

เมื่อคิดอย่างนี้แล้วก็ไม่ใส่ใจปัญหาบ้านเมือง ด้วยความเชื่อ (อย่างผิดๆ) ว่ากฎแห่งกรรมเป็นเหมือน กฎเหล็กของสากลจักรวาลที่จะให้คุณกับคนที่ทำความดีและลงโทษคนทำบาปชั่ว

มนุษย์ต่างหากที่เป็นส่วนหนึ่งของกฎแห่งกรรม คนที่ทำความดีแล้วมีผู้อื่นนำความดีนั้นไปยกย่องสรรเสริญ ก็เท่ากับเป็นการทำให้ผลของความดีนั้นเป็นผลขึ้นในชาตินี้ไม่ต้องคอยกันไปถึงชาติหน้า

แต่หากไม่มีผู้ใดนำไปพูดถึง กรรมนั้นก็ยังไม่ส่งผล มนุษย์เองเป็นปัจจัยให้กันและกันในการส่งผลของกรรมในสังคมตลอดเวลา

นี่เป็นสาเหตุที่ทำให้การคอรัปชั่นในบางประเทศแทบจะไม่มีเลย แต่ในบางประเทศเป็นกิจกรรมที่เกิดขึ้นเป็นปกติธรรมดาในระบบข้าราชการและธุรกิจต่างๆ

ความนิ่งเงียบของสังคมนั้น สร้างผลต่างกัน ในขณะที่คนชั่วที่ไม่ถูกประณามก็ย่อมได้ใจ เพราะคิดว่าตนเองฉลาดกว่าคนอื่น หรือเห็นว่าคนอื่นกลัวอิทธิพลของตน แต่ในขณะเดียวกันการกระทำความดีใหม่ๆ หากไม่มีผู้สนับสนุน หรือไม่มีก็จะไม่มีใครกล้าที่จะกระทำต่อ สังคมใดที่ประชาชนส่วนใหญ่เอาหูไปนาเอาตาไปไร่ ไม่สนใจกับปัญหาสังคม สังคมนั้นก็เป็นสังคมที่คนชั่วได้ใจ คนดีอับเฉาขาดกำลังใจที่จะกระทำความดีต่อไป สังคมในลักษณะเช่นนี้ คือสังคมอัปมงคล ไม่มีอนาคต

สังคมที่แย่ไปกว่านั้นคือ สังคมที่ประชาชนให้ความเคารพยกย่องคนชั่วที่โกงกินบ้านเมือง ไปพินอบพิเทาว่าเป็นผู้มีบุญบารมี เป็นเจ้าคนนายคน สังคมที่มีทัศนคติและค่านิยมเป็นเช่นนี้ คือสังคมที่พินาศแล้ว ก่อนที่หายนะตัวจริงจะมาถึงเสียอีก

สังคมใดที่มีค่านิยมในทางตรงกันข้าม ประชาชนเห็นความรับผิดชอบของตนในการที่จะปราบปรามคนชั่ว เมื่อคนชั่วได้เป็นใหญ่ก็ออกมาประณาม ไม่ยกย่องสรรเสริญหรือให้ความยอมรับคนเหล่านั้น สังคมนี้เป็นสังคมที่มีอนาคต

การสร้างค่านิยมให้ประชาชนเห็นความรับผิดชอบของตนต่อปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นรอบตัวในสังคมนั้น จึงเป็นค่านิยมที่ควรบูชา เพราะจะทำให้กฎแห่งกรรมมีความศักดิ์สิทธิ์ และกฎหมายทรงความศักดิ์สิทธิ์ตามไปด้วย นี่คือมงคลข้อที่ ๓ ในมงคลสูตร อันเป็นวิธีปราบคอรัปชั่นที่ชะงัดที่สุดที่พระบรมศาสดามอบไว้ให้เป็น "มรดกธรรม"

0 พระเมตฺตานนฺโท ภิกฺขุ 0