พระกำแพงขาว เป็นพระปางลีลา พิมพ์พิเศษของเมืองกำแพงเพชร พระพิมพ์นี้ไม่ปรากฏว่ามีในจังหวัดอื่นๆ เลย แม้แต่ที่สุโขทัย ซึ่งเป็นเมืองต้นแบบของพระลีลาที่งดงามที่สุด

พระกำแพงขาว เป็นพระสกุลช่างสุโขทัย ที่สร้างโดยปฏิมากรชาวเมืองกำแพงเพชร ทำด้วยเนื้อชินเงินยวง อันเป็นชินที่บริสุทธิ์ เนื้อพระจึงสุกใสคล้ายกับเงินยวง ยิ่งใช้ยิ่งสดใส ไม่หม่นหมอง

ในหนังสือ พระเครื่องเมืองเหนือ กล่าวว่า "พระกำแพงขาว พุทธลักษณะเป็นพระปางลีลาที่มีพุทธลักษณะอ่อนช้อยงดงาม เนื้อชินผิวปรอทค่อนข้างขาวแบบเงินยวง จึงเรียกกันว่า "พระกำแพงขาว" ในองค์ที่ใช้มานานผิวชินปรอทจะจางหรือหายไป จะมีลักษณะผิวเป็นสนิมตีนกาแบบผิวชินทั่วไป พิมพ์ใหญ่เศียรจะโตกว่าพิมพ์เล็ก"

อาจารย์เซียน บุษปะบุตร ได้กล่าวกับ คุณประชุม กาญจนวัตน์ เมื่อ พ.ศ.๒๕๑๓ ว่า

"พระกำแพงขาวก็เหมือนเช่นพระลีลาจากลานทุ่งเศรษฐีทั่วไป ที่นอกจากทำเป็นเนื้อชินเงินแล้ว ที่ทำเป็นแผ่นทองคำ และแผ่นเงินมาปิดทับไว้ เรียกว่า หน้าทองหน้าเงิน ที่เนื้อชินก็มี เนื้อว่านก็มี แต่เช่ากันแพงมาก น่าเสียดายที่นักเลงพระยุคนี้อาจจะไม่มีโอกาสได้เห็นเลยก็ว่าได้"

จากคำกล่าวนี้ ทำให้ทราบว่า พระพิมพ์นี้แต่ก่อนไม่มีชื่อ ซึ่ง ร.อ.หลวงบรรณ ชำนาญยุทธ (สวัสดิ์ นาคะสิริ) ได้กล่าวไว้ในหนังสือ พระพิมพ์เครื่องรางกับพระพุทธรูปบูชา ว่า...

"พระชินหน้าทองคำและหน้าเงิน ทำด้วยชิน องค์ใหญ่กว่าว่าน พุทธลักษณะยืนลีลาคล้ายกับว่าน ข้างหน้าปั๊มแผ่นทองคำ และแผ่นเงินปิดไว้ แต่หายากมาก เพราะเมื่อขุดจากกรุ ผู้ขุดลอกเอาหน้าทองคำและหน้าเงินไปทำลายหมด เหลือแต่องค์พระที่เป็นชิน ส่วนหน้าทองคำและหน้าเงินที่เหลืออยู่บ้างก็น้อยเต็มที ผู้ที่พบภายหลังจึงไม่ค่อยทราบว่า พระชนิดนี้มีหน้าเงินและหน้าทองคำ พระลีลาชินชนิดนี้ทรงป้อมๆ หน้า หลังร่องเป็นหลังมุ้ง"

พุทธลักษณะพระกำแพงขาว เป็นพระปางลีลาที่มีพุทธลักษณะก้าวย่าง ด้วยอิริยาบถที่อ่อนช้อยงดงามได้จังหวะอย่างสมส่วน จัดได้ว่าเป็นปางที่ยอดเยี่ยมที่สุดของพระลีลาเนื้อชินของเมืองกำแพงเพชร ปฏิมากรได้ออกแบบ วางรูปและขนาดได้อย่างได้สัดส่วน หาพระพิมพ์อื่นที่มีความงดงามเท่าเทียมมิได้

พระบาทซ้ายก้าวเดิน พระบาทขวาก้าวตามในจังหวะที่เหมาะสม พระหัตถ์ซ้ายหงายประทับเหนืออุระ ปรากฏนิ้วพระหัตถ์อ่อนช้อยชัดเจน อุระกว้างใหญ่สมส่วน ไหล่กลมทอดพระกรอ่อนช้อยคล้ายงวงช้าง

ข้อพระบาทสวมกำไล หัวเข่ามีปุ่มปมนูนพองาม พระศอมีรอยเป็นปล้อง องค์ที่ยังอยู่ในสภาพสมบูรณ์จะปรากฏพระเนตร พระนาสิก พระโอษฐ์ และพระกรรณชัดเจน พระเกศโตคล้ายกับสวมมงกุฎ ยอดมงกุฎเอนไปเบื้องหน้า

ชายจีวรด้านหน้าทอดตรงเป็นเส้นตั้งได้ฉาก จากพระกรข้างซ้ายที่ทอดเฉียงและงอโค้งยกทาบพระอุระ ไหล่ทั้งสองยก ทุกส่วนในพระวรกายปฏิมากรได้บรรจงสร้างอย่างประณีต ยิ่งพิศยิ่งเกิดความอิ่มเอิบใจ

หากท่านเคยเห็น พระบูชาลีลาของสุโขทัย ซึ่งถือว่าเป็นปฏิมากรรมชั้นสูงยิ่งมาแล้ว ก็จะเห็นว่า พระกำแพงขาว คือภาพจำลองพุทธลักษณะอันงดงามของ พระบูชาลีลาสุโขทัย มาบรรจุลงในพระเครื่องขนาดเล็กนี้ได้อย่างสมบูรณ์แบบที่สุด

พระกำแพงขาว ขุดพบจากกรุวัดพระบรมธาตุ กรุวัดพิกุล กรุวัดร้างในบริเวณทุ่งเศรษฐี กรุวัดอาวาสน้อย กรุวัดเชิงทวาย และวัดกะโลทัย ซึ่งตั้งอยู่ ณ ฝั่งซ้ายของแม่นํ้าปิง ปัจจุบันวัดทั้งสองตั้งอยู่ติดถนนกำแพงเพชร สุโขทัย

พระกำแพงขาว ที่เป็นเนื้อชินเงินยวง ขาวสุกปลั่ง พิมพ์ใหญ่ มีขนาดกว้าง ๒ ซม. สูง ๔.๕ ซม. พิมพ์กลาง แยกได้ ๒ พิมพ์ คือ พิมพ์ลึกคมชัดข้างแตก ขนาดกว้าง ๑.๘ ซม. สูง ๔.๓ ซม. และ พิมพ์ตื้น พระพักตร์คมชัด ส่วนพิมพ์หน้าเงินนั้นสูง ๔.๗ ซม. พิมพ์เล็ก มีขนาดกว้าง ๑.๒ ซม.สูง ๔.๑ ซม.

สำหรับ พระเนื้อดิน มีน้อยมาก พบแต่พิมพ์เล็กเท่านั้น จนวงการพระเครื่องเกือบจะไม่รู้จักกันเลย

วงการพระเครื่องส่วนมากจะรู้จักแต่พระเนื้อชิน ของกรุวัดอาวาสน้อย และกรุวัดกะโลทัย ซึ่งเป็นพระที่ขุดพบจากกรุในยุคหลังนี้ พระที่ได้มีจำนวนมาก จึงทำให้มีผู้รู้จักพระพิมพ์นี้กันอย่างกว้างขวาง

ส่วนพระที่ขุดพบมาก่อนหน้านั้นจากกรุวัดพระบรมธาตุ และกรุวัดพิกุล มีน้อย เพราะของออกมานานแล้ว แต่เนื้อพระของกรุทั้ง ๒ นี้ เนื้อชินจะงามสุกใสกว่าของกรุวัดอาวาสน้อย

พระกำแพงขาว เป็นที่รู้จักและเลื่องลือกันในสมัยสงครามโลกครั้งที่ ๒ สงครามมหาเอเชียบูรพา ระหว่างปี ๒๔๘๕-๒๔๘๘ ทหารกองพล ๔ ที่ออกแนวรบด้านเชียงตุง ปรากฏว่าผู้ที่มี พระกำแพงขาว จะแคล้วคลาดปลอดภัยจากภยันตรายของข้าศึก รวมทั้งการถูกโจมตีจากเครื่องบินของฝ่ายตรงข้ามนับครั้งไม่ถ้วน

นอกจากนี้ ยังเป็นปรากฏการณ์ที่น่าประหลาดใจมาก ที่ผู้มี พระกำแพงขาว ติดตัวจะไม่ค่อยป่วยไข้ จากโรคมาลาเรีย ซึ่งชุกชุมที่สุดในสมัยนั้น สมดังคำกล่าวของผู้ใหญ่สมัยโบราณว่า พระเครื่องเมืองกำแพงเพชรป้องกันการเจ็บป่วยได้เป็นเลิศ

พระพุทธคุณ จัดได้ว่าเป็นพระที่ยอดเยี่ยมในด้านให้ความก้าวหน้า เพราะสัญลักษณ์ลีลาก้าวเดินไปข้างหน้าตลอดเวลา เป็นมงคลลักษณะที่ดีงามของชีวิต นอกจากนั้นยังอำนวยลาภผลด้านโภคทรัพย์ และสามารถคุ้มครองป้องกันภยันตรายทั้งหลายทั้งปวงได้อย่างยอดเยี่ยม

0 "ศิษย์วัด" 0