สงกรานต์ เป็นวันผู้สูงอายุ เป็นวันครอบครัว ราชการจึงหยุดให้หลายวัน ทั้งนี้เพื่อให้ครอบครัวได้อยู่กัน อย่างพร้อมหน้า พร้อมตา ลูกๆ ที่อยู่ไกลพ่อแม่ หลานๆ ที่อยู่ไกลปู่ย่าตายาย สายเชื้อ จึงเดินทางไปรดน้ำขอพรพ่อแม่ ปู่ย่าตายาย

การพบกันอย่างพร้อมหน้าพร้อมตาน่า จะมีเครื่องหมายหรือกิจกรรมอะไรสักอย่างหนึ่งที่จะพึงปฏิบัติต่อกัน จึงกำหนดให้มีการรดน้ำขอพรผู้ใหญ่

แต่ก็มีจำนวนไม่น้อยที่เมื่อถึงวันสงกรานต์ ต่างก็นัดแฟนไปเที่ยว นัดเพื่อนไปกินเหล้าเมายา โดยที่ไม่สนใจว่าบ้านอื่นเขาปฏิบัติต่อพ่อแม่ ปู่ย่าตายายของเขาอย่างดี เพราะมีความกตัญญูกตเวทีเป็นคุณธรรมค้ำชูจิตใจ

คนที่เอาเวลาของราชการไปทำอย่างอื่นในวันสงกรานต์ จึงควรได้รับการเรียกขานว่า... "คนขี้โกง"

คนขี้โกง คือ โกงเวลาที่ราชการหยุดให้ อันเป็นความสูญเสียของประเทศชาติ เป็นความสูญเสียและเสียสละของห้างร้าน บริษัท ต่างๆ เพราะหยุดแล้วก็ได้รับเงินเดือนเท่าเดิม

คนขี้โกง คือ โกงความรัก การเลี้ยงดูของบุพการีชน มิคิดที่จะตอบแทนพระคุณ ของท่านเพียงน้ำที่มีน้ำอบน้ำหอม ดอกมะลิ ขันเดียวก็ยังไม่สามารถจะแสดงออกซึ่ง ความกตัญญูกตเวทีต่อท่านได้ คนอย่างนี้จะพึ่งได้อย่างไรกัน

คนขี้โกง ทั้ง ๒ ประการ ดังกล่าวแล้ว ย่อมแสดงอุปนิสัยว่าในความประพฤติเบื้องหลังเบื้องลึกนั้น มีอะไรที่คดโกงซุกซ่อนอยู่อีกมากมาย

คนขี้โกง มักมีคำพูดเป็นเครื่องแก้ตัวว่า วันอื่นๆ ก็รดน้ำขอพรได้ น้ำขันเดียวไม่เห็นจะสลักสำคัญอย่างไร

พูดอย่างนี้พูดได้ แต่ฟังไม่ได้ ก็เพียงเท่านี้ยังทำให้ไม่ได้ อย่าพึงหวังว่าสิ่งที่ใหญ่กว่านี้จะกระทำได้

คนขี้โกง วันนี้ดูเหมือนว่าจะเป็นผู้ได้ แต่วันหน้าต่อไปจะได้รับโทษานุโทษจากสิ่งที่ตนไม่ปฏิบัติดีต่อพ่อแม่ ปู่ย่าตายาย มิใช่ว่าบรรพชนท่านลงโทษหรอก แต่เวรกรรมนั่นแหละเป็นตัวลงโทษ ผู้ที่ขี้โกงคุณของบุพการีนั้น จะต้องประสบเคราะห์กรรมอย่างน้อย ๒ ประการ คือ ฉิบหาย และ ตายโหง ดังคำโคลงโลกนิติท่านได้แสดงผลกรรมไว้ว่า

ชนใดทิ้งพ่อทั้ง มารดา

อันทุพลชรา ภาพแล้ว

ขับไล่ไป่มีปรา นีเนตร

คนดั่งนี้ฤาแคล้ว คลาดพ้น ภัยยัน

พระราชวิจิตรปฏิภาณ (เจ้าคุณพิพิธฯ)