โลกปัจจุบันเป็นโลกของการสื่อสาร ถ้าเราเข้าใจกลไกของการสื่อสาร เข้าใจจุดอ่อนจุดแข็งของมันบ้าง ก็จะทำให้เราอยู่ในโลกปัจจุบันได้อย่างมีความหมายพอสมควร

การสื่อสารมีปัจจัยหลักอยู่ ๓ ประการ คือ สาร ผู้ส่งสาร และผู้รับสาร

ด้วยเนื้อที่จำกัด ขอพูดเฉพาะผู้ส่งสาร เพราะดูจะเป็นปัญหาที่พบในหน้าหนังสือพิมพ์อยู่บ่อยๆ

"สาร" คือ คำพูด ข้อความ หรือการกระทำ จะมาพร้อมกับ “ทีท่า” ของผู้สื่อสาร การเลือก หรือ ไม่เลือกใช้ภาษาที่จะสื่อสาร ก็เป็นปัจจัยสำคัญอีก

ผู้ให้สาร จะต้องตระหนักในความสำคัญของการส่งสาร ที่ตนเองไม่ตั้งใจ คือ ทีท่า หรือ ภาษา ฯลฯ ที่มากับสารนั้นๆ เพราะสิ่งนี้มีความสำคัญและมีอิทธิพลต่อผู้รับสารมากพอๆ หรือมากกว่า ข้อมูลในสารนั้นๆ ทีเดียว

ความสำเร็จในการสื่อหรือส่งสาร ให้เป็นไปตามที่ผู้สื่อสารตั้งใจ อยู่ที่เมตตาธรรม อันเป็นพื้นฐานในจิตใจ ที่ผู้สื่อสาร จะต้องมีเป็นทุนรอนในการสื่อสารเสมอ

เมตตาธรรมที่ว่านี้ คือ เมตตาธรรมต่อผู้รับสาร ให้เขารับสารอย่างถูกต้อง ความปรารถนาอย่างแรงกล้าที่จะให้ผู้รับสารพ้นทุกข์ พ้นปัญหา และอยู่อย่างมีความสุข

ถ้าผู้สื่อสารมีพื้นฐานจิตใจเช่นนี้ ทุกครั้งที่สื่อสารออกไป ผู้รับสารก็จะเปิดใจรับสารในเชิงบวกได้เต็มที่ แม้สารนั้นจะเรียกร้องการทำงาน การอุทิศตนเพียงใด ผู้รับสารก็ยังยินดีที่จะปฏิบัติตาม

การสื่อสารให้ประชาชนช่วยกันประหยัดพลังงานของชาติ ในขณะที่ผู้ให้สารเองไม่ได้มีพฤติกรรมเป็นแบบอย่าง ผู้รับสารก็จะเกิดความงุนงงว่า ทำไมมาคาดหวังให้ประชาชนประหยัดอย่างเดียว และนำไปสู่การกระทำที่ขัดแย้งต่อสารนั้น

การยุติความรุนแรงในสามจังหวัดภาคใต้ก็เช่นกัน การพับนกเป็นการสื่อสารข้อมูลโดยการกระทำที่นำไปสู่สันติภาพ จึงได้ผลมากกว่าการสื่อด้วยคำพูดที่รุนแรง และไม่มีฐานความเมตตาในจิตใจ นอกจากจะสื่อสารไม่ได้ผลตามสารแล้ว ยังได้ผลเชิงลบ ทำให้สถานการณ์เลวร้ายลงไปอีก

ท่าทีที่สื่อสารจึงเป็นเรื่องสำคัญ เพราะเป็นหน้าต่างที่เผยให้เห็นความตั้งใจที่แท้จริงของผู้ส่งสาร

ธัมมนันทาภิกษุณี