"บุคคลผู้ทุศีล แม้จะนั่งอยู่ท่ามกลางสงฆ์ ก็ชื่อว่าห่างไกลจากสงฆ์ เปรียบด้วยมหาสมุทรไม่เกลื่อนกล่นด้วยซากศพ"

พุทธดำรัสในขุททกนิกายนี้ กลไกทางพระธรรมวินัยของพระพุทธเจ้าที่มีความเพียบพร้อมในตัวเอง โดยไม่ต้องพึ่งพิงอำนาจของรัฐเข้ามาปกครอง

ความตึงเครียดที่เกิดขึ้นในวงการดงขมิ้นในขณะนี้ มีรากเหง้าจากระบบการบริหารแบบศักดินานิยม ที่หากขาดความเข้าใจในประวัติศาสตร์ความเป็นมาแล้ว จะไม่เข้าใจว่าควรแก้ไขปัญหานี้อย่างไร และจะเป็นเหตุที่มองแล้วทำให้คิดกันว่า พระพุทธศาสนาเข้าทางตัน

โดยย่อ พ.ร.บ.สงฆ์ นั้น มิใช่ส่วนใดส่วนหนึ่งของพระวินัย และไม่เกี่ยวข้องกับส่วนหนึ่งส่วนใดของพระไตรปิฎก ตามพระธรรมวินัย พระภิกษุสามารถบริหารงานการคณะสงฆ์กันได้เอง โดยเคารพในคุณธรรมและลำดับขั้นของอาวุโส และเป็นระบบที่ไม่เกี่ยวเนื่องด้วยยศถาบรรดาศักดิ์

พ.ร.บ.สงฆ์ ฉบับแรกของประเทศ เกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ ๕ ต่อมาเมื่อประเทศเปลี่ยนแปลง ระบอบการปกครองเป็นประชาธิปไตย ผู้บริหารประเทศ จึงพยายามที่จะปรับปรุงการบริหารการ คณะสงฆ์ให้ทันยุค เป็นประชาธิปไตยมากขึ้น จึงได้ตรา พ.ร.บ.สงฆ์ พ.ศ. ๒๔๘๔ ขึ้น

เมื่อถึงยุคของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ สภาพบ้านเมืองเปลี่ยนไป รัฐจำเป็นต้องต่อสู้กับภัยคุกคามจากลัทธิคอมมิวนิสต์ พ.ร.บ.สงฆ์ ฉบับ พ.ศ. ๒๕๐๕ จึงเกิดขึ้น ฉบับนี้เป็นการรวบอำนาจการปกครองให้รัฐปกครองคณะสงฆ์ง่ายขึ้นแบบรวมศูนย์ และได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมใน พ.ศ. ๒๕๓๕

ความตึงเครียดที่เกิดขึ้นในขณะนี้จึงไม่ใช่วิกฤติศรัทธา เพราะมิใช่เหตุจากพระธรรมวินัย เป็นผลพวงของอดีตที่กระทบต่อจิตใจของชาวพุทธในปัจจุบัน คณะสงฆ์มีชาวบ้านเป็นผู้ให้การสนับสนุนและดูแล พระที่ประพฤติตนในธรรมวินัยก็ย่อมได้รับศรัทธาจากชาวบ้าน ผู้ที่ทำตนไม่เหมาะสมก็จะได้รับกรรมเป็นของตนเอง ลำพังรัฐธรรมนูญและพระราชบัญญัติ ตัวบทกฎหมายอื่นก็เพียงพอที่จะทำให้พระศาสนาพัฒนาและเติบโตได้ดีอยู่แล้ว มิได้ขัดต่อพระธรรมวินัยแต่ประการใดเลย

พระเถระที่ทำตนดีก็จะมีลูกศิษย์มาก ส่วนรูปใดที่ทำตนไม่ดีก็มีลูกศิษย์น้อย การเมืองของพระก็แยกออกจากของชาวบ้านได้อย่างเด็ดขาด ไม่ต้องมีการไปถวายฎีกา พระเจ้าอยู่หัวกันให้เป็นข่าวเกรียวกราว พระธรรมวินัยจะได้เป็นใหญ่ในแผ่นดินเสียที พุทธดำรัสที่ทรงแสดงระบบของ พระธรรมวินัย ที่ไม่ต้องการการแทรกแซง ของรัฐในคณะสงฆ์โดยประการใดๆ ทั้งสิ้น

เมตฺตานนฺโท ภิกฺขุ

************************